Tüp bebek tedavisinde sıkça duyulan “en fazla üç kez denenebilir” düşüncesi, her hasta için geçerli tıbbi bir kural değil. Doç. Dr. Ahmet Emin Mutlu’ya göre tedavinin kaç kez sürdürülebileceğine; kadının yaşı, yumurtalık rezervi, sperm özellikleri, embriyo gelişimi, rahim yapısı ve daha önceki tedavilerin sonuçları birlikte değerlendirilerek karar veriliyor.
Üç Deneme Kesin Sınır Değil
Mutlu, bazı sağlık sistemi ve geri ödeme uygulamalarında üç tam döngü üzerinden bir çerçeve bulunabildiğini ancak bunun biyolojik olarak belirlenmiş kesin bir sınır olmadığını ifade etti. Bazı çiftlerde ilk uygulamada gebelik elde edilebilirken, bazı çiftlerde birden fazla yumurta toplama veya embriyo transferi gerekebiliyor. Bu nedenle önemli olan yalnızca kaç kez deneme yapıldığı değil, önceki tedavilerden hangi sonuçların elde edildiği.
Transfer Sayısı ile Deneme Sayısı Aynı Değil
Tüp bebek sürecinde “deneme” kavramı da zaman zaman yanlış anlaşılabiliyor. Tek bir yumurta toplama işleminde birden fazla embriyo elde edilmesi halinde bu embriyolar farklı aylarda transfer edilebiliyor. Bu nedenle üç embriyo transferi yapılmış olması, her zaman üç ayrı yumurta toplama tedavisi geçirildiği anlamına gelmiyor. Uzmanlar, tedavi geçmişi değerlendirilirken yumurta toplama ve embriyo transferi sayılarının ayrı ayrı ele alınması gerektiğini belirtiyor.
Yaş ve Yumurtalık Rezervi Önemli
Yeni bir denemeye karar verilirken kadının yaşı en önemli faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. AMH değeri ve yumurtalık rezervi de tedavi planında dikkate alınıyor. Ancak düşük AMH, tek başına tüp bebek tedavisinin sona ermesi gerektiği anlamına gelmiyor. Önceki uygulamalarda kaç yumurta elde edildiği, döllenme oranı ve transfer edilebilir embriyo gelişip gelişmediği daha sonraki tedaviler için yol gösterici oluyor.
İlk Denemenin Başarısız Olması Son Anlamına Gelmiyor
İlk tüp bebek uygulamasının gebelikle sonuçlanmaması da sonraki denemelerin başarısız olacağı anlamına gelmiyor. Mutlu, başarısız bir tedavinin ardından yumurtalıkların ilaçlara verdiği yanıt, yumurta olgunluğu, döllenme oranı, embriyo gelişimi ve transfer koşullarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Amaç, aynı tedaviyi değiştirmeden tekrar etmek yerine, önceki denemeden elde edilen bilgiler doğrultusunda yeni bir plan oluşturmak.
Ne Zaman Ara Verilmeli?
Tüp bebek tedavisinde herkes için geçerli bir bırakma veya ara verme sayısı da bulunmuyor. Anne adayının genel sağlık durumu, gebeliğin taşıdığı riskler, üst üste yapılan tedavilerde elde edilen sonuçlar ile çiftin fiziksel, psikolojik ve mali yükü birlikte değerlendiriliyor. Uzmanlara göre önemli olan, deneme sayısını artırmak değil; her yeni uygulamanın tıbbi açıdan anlamlı ve güvenli olup olmadığını değerlendirmek. (Kaynak: Doktortakvimi)
