Yenidoğan bebeklerin yaşamlarının ilk günlerinde ortaya çıkabilen sarılık, ciltte ve göz aklarında sarı renk oluşmasıyla kendini gösteriyor. Kandaki bilirubin maddesinin yükselmesi sonucu gelişen bu durum, özellikle erken doğan bebeklerde daha sık görülüyor. Bebeklerin karaciğeri doğumdan sonraki ilk günlerde bilirubini yeterince hızlı uzaklaştıramayabiliyor. Fizyolojik sarılık olarak adlandırılan bu durum çoğunlukla kendiliğinden düzeliyor. Ancak bilirubin seviyesinin aşırı yükselmesi, nadir de olsa ciddi nörolojik sorunlara yol açabiliyor.
Yenidoğan Sarılığı Neden Tehlikeli Olabilir?
Kandaki bilirubin miktarının çok yüksek seviyelere ulaşması, beyin dokusunun zarar görmesine neden olabiliyor. Tedavi edilmeyen ağır sarılık vakalarında bilirubin ensefalopatisi ve kernikterus olarak bilinen kalıcı beyin hasarı gelişebiliyor. Bu nedenle sarılığın yalnızca bebeğin cilt rengine bakılarak değerlendirilmesi yeterli olmuyor. Gerektiğinde bilirubin ölçümü yapılarak tedavi ihtiyacı belirleniyor.
Yenidoğan Sarılığında Işık Tedavisi Nasıl Yapılıyor?
Fototerapi olarak bilinen ışık tedavisi, kandaki bilirubinin vücuttan daha kolay uzaklaştırılmasını sağlıyor. Tedavide genellikle 460-490 nanometre dalga boyunda mavi-yeşil ışık veren özel cihazlar kullanılıyor. Uygulama sırasında bebeğin gözleri korunuyor, vücut ısısı ve sıvı dengesi takip ediliyor. Tedavinin süresi ise bilirubin seviyesine, bebeğin doğum haftasına ve sağlık durumuna göre belirleniyor. Her sarılık yaşayan bebeğe fototerapi uygulanması gerekmiyor. Tedavi kararı, hekim tarafından bebeğin yaşı ve risk faktörleri dikkate alınarak veriliyor.
Hangi Bebeklerde Sarılık Riski Daha Yüksek?
Özellikle 38 haftadan önce doğan, yeterince beslenemeyen veya doğumdan sonraki ilk 24 saat içinde sarılık belirtileri gösteren bebeklerin daha yakından takip edilmesi gerekiyor. Anne ve bebek arasındaki kan grubu uyuşmazlığı, G6PD enzim eksikliği, doğum sırasında oluşan morluklar ve kardeşlerde ciddi sarılık öyküsü de risk faktörleri arasında bulunuyor.
Sarılık Olan Bebek Emzirilmeli mi?
Yenidoğan sarılığı yaşayan bebeklerde anne sütüyle beslenmenin sürdürülmesi önem taşıyor. İlk günlerde bebeğin günde yaklaşık 8-12 kez emzirilmesi öneriliyor. Fototerapi uygulanan bebeklerde de sağlık ekibinin yönlendirmesiyle emzirmeye devam edilebiliyor. Bebeğe sarılığı azaltmak amacıyla su veya şekerli su verilmesi ise önerilmiyor.
Bebeklerde Sarılığın Hangi Belirtileri Tehlikeli?
Sarılığın giderek artması, bebeğin yeterince emmemesi, idrar renginin koyulaşması veya dışkının açık renkli olması durumunda gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor. Özellikle bebeğin aşırı uyku halinde olması, uyandırılamaması, tiz sesle ağlaması, vücudunun geriye doğru kasılması, ateş veya nöbet geçirmesi acil değerlendirme gerektiriyor. Doğumdan sonraki ilk 24 saatte ortaya çıkan sarılık ile iki haftadan uzun süren sarılığın da doktor tarafından değerlendirilmesi önem taşıyor. (Kaynak: Medicana.com.tr)
