Sömestr tatilinin yaklaşmasıyla birlikte çocuklar için dinlenme ve yenilenme dönemi başlarken, birçok ailede karne kaynaklı stres yeniden gündeme geldi. Uzmanlar, bu sürecin çocukların ruh sağlığı açısından kritik bir dönem olduğuna dikkat çekiyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Çocuk ve Ergen Psikoloğu Buse Başakgil, karne döneminde ebeveyn tutumlarının çocukların psikolojik gelişimi üzerinde belirleyici rol oynadığını ifade etti.
Karne, Değer Ölçütü Değildir
Başakgil, özellikle ortaokul ve lise çağındaki çocuklarda karne döneminin kaygı, özgüven kaybı ve değersizlik duygularını tetikleyebileceğini belirterek, “Bir çocuğun değeri karne notuyla belirlenemez. Notlar, çocuğun kişiliğinin ya da potansiyelinin göstergesi değildir” dedi.
Yanlış ebeveyn yaklaşımlarının, çocukla aile arasındaki iletişimi zayıflattığını vurgulayan Başakgil, bu durumun çocuğun ailesinden uzaklaşıp dış çevreye yönelmesine neden olabileceğini kaydetti.
Kıyaslama En Büyük Hata
Karne değerlendirmelerinde yapılan en yaygın yanlışlardan birinin kıyaslama olduğunu belirten Başakgil, çocukların yaşıtlarıyla karşılaştırılmasının ciddi psikolojik sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
“Başka çocukların başarısının örnek gösterilmesi; çocukta yetersizlik, kaygı ve özgüven eksikliği oluşturur” diyen Başakgil, değerlendirmelerde öncelikle olumlu yönlere odaklanılması gerektiğini ifade etti.
Sömestr Tatili Kriz Değil Fırsat Olmalı
Başakgil, başarısızlığın geçici bir durum olduğunu vurgulayarak, sömestr tatilinin cezalandırma değil telafi ve destek süreci olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi. Suçlayıcı ve yargılayıcı ifadelerin çocuğun benlik algısını zedelediğini belirten uzman, başarısız olunan alanların çocuğun ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda ele alınmasını önerdi.
Karne Baskısı Hayati Riskler Doğurabilir
Karne baskısının bazı çocuklarda ağır psikolojik sonuçlara yol açabildiğine dikkat çeken Başakgil, geçmiş yıllarda yaşanan üzücü vakaları hatırlatarak uyarıda bulundu. “Kırık notlar; cezalandırılma korkusu ve değersizlik duygusuyla birleştiğinde, çocukları kendine zarar verici davranışlara kadar sürükleyebilir” dedi.
Ebeveynlerin En Sık Yaptığı Hatalar
Uzmanlara göre karne döneminde kaçınılması gereken başlıca tutumlar şöyle:
Yalnızca sonuca odaklanmak
İlk olarak düşük notları gündeme getirmek
Kötü not nedeniyle sosyal ve sportif faaliyetleri kısıtlamak
Sevgiyi ve ilgiyi notlara bağlı hale getirmek
Pahalı Karne Hediyelerine Dikkat
Karne hediyesi konusunda da uyarılarda bulunan Başakgil, maddi ödüllerin yanlış kullanıldığında eğitsel sürece zarar verebileceğini ifade etti. Önceliğin her zaman sözel takdir olması gerektiğini belirten Başakgil, kitaplar, sanat malzemeleri, doğa gezileri ve kültürel etkinliklerin çocuklar için daha sağlıklı ödüller olduğunu söyledi.
