Bira üretimindeki kullanımıyla tanınan şerbetçiotu (Humulus lupulus), aslında uzun yıllardır geleneksel bitkisel ürünlerde de yer alıyor. Özellikle uyku sorunu yaşayanların yöneldiği bitkilerden biri olması, şerbetçiotunun gerçekten ne kadar etkili olduğu sorusunu da beraberinde getiriyor. Avrupa İlaç Ajansı'nın bitkisel ürünlere ilişkin değerlendirmelerinde şerbetçiotu, hafif zihinsel gerginlik belirtilerinin giderilmesi ve uykuya yardımcı olması amacıyla geleneksel kullanımı bulunan bitkiler arasında gösteriliyor. Ancak buradaki önemli ayrıntı “geleneksel kullanım” ifadesi. Bu sınıflandırma, şerbetçiotunun uykusuzluğu tedavi ettiğinin güçlü klinik araştırmalarla kesin biçimde kanıtlandığı anlamına gelmiyor.
Uyku Üzerindeki Etkisi Araştırılıyor
Şerbetçiotunun yatıştırıcı etkisinin bitkide bulunan acı asitler ve uçucu bileşenlerle bağlantılı olabileceği düşünülüyor. Uyku üzerine yapılan araştırmalarda ise şerbetçiotu çoğunlukla kediotu (valeriana) ile birlikte kullanıldı. Bazı küçük ölçekli çalışmalarda bu kombinasyonların uyku kalitesinde olumlu sonuçlar verdiği bildirildi. Şerbetçiotunun tek başına kullanımına ilişkin çalışmalar ise daha sınırlı. Bu nedenle mevcut verilerden yola çıkarak bitkinin uykusuzluğu kesin olarak tedavi ettiği sonucuna varmak doğru değil.
Menopoz Belirtileri İçin de İnceleniyor
Şerbetçiotunu bilim dünyasının gündemine taşıyan bir başka özelliği ise içerdiği 8-prenilnaringenin adlı bileşik. Fitoöstrojen özelliğine sahip bu bileşik, östrojene benzer etkileri nedeniyle özellikle menopoz döneminde görülen sıcak basması ve bazı diğer belirtiler açısından araştırılıyor. Bu konuda olumlu sonuç bildiren çalışmalar bulunmasına rağmen mevcut araştırmalar kesin bir tedavi önerisi oluşturacak düzeyde değil. Fitoöstrojenik özelliği aynı zamanda hormona duyarlı hastalıkları bulunan kişiler açısından dikkat edilmesi gereken bir durum.
Doğal Olması Risksiz Olduğu Anlamına Gelmiyor
Bitkisel ürünlerle ilgili en yaygın yanılgılardan biri, doğal olan ürünlerin ilaçlarla etkileşime girmeyeceği düşüncesi. Şerbetçiotunun yatıştırıcı özelliği nedeniyle uyku ilaçları, sakinleştirici etkili ilaçlar ve benzer etkiye sahip maddelerle birlikte kullanılması uyku hali ve dikkat azalmasını artırabilir. Bu nedenle özellikle düzenli ilaç kullananların şerbetçiotu içeren ürünlere başlamadan önce doktor veya eczacıya danışması önem taşıyor.
Kimler Dikkat Etmeli?
Şerbetçiotu içeren takviyelerin kullanımında özellikle gebeler ve emzirenler, çocuklar, hormona duyarlı hastalık öyküsü bulunanlar, uyku veya sakinleştirici ilaç kullananlar ve ameliyat öncesi dönemde bulunanların dikkatli olması gerekiyor. Kullanım sonrasında belirgin uyku hali veya baş dönmesi yaşanması halinde araç kullanmak ve dikkat gerektiren işlerde çalışmak da risk oluşturabilir. Şerbetçiotu takviyesinin bira tüketimiyle aynı olmadığı da unutulmamalı. Takviyelerde kullanılan ekstrelerin içeriği ve miktarı biradakinden farklı olduğu gibi, alkollü içecek tüketiminin ayrıca sağlık riskleri bulunuyor. Uzun süren veya günlük yaşamı etkileyen uyku sorunlarında ise bitkisel ürünlerle kendi kendine tedavi yerine sorunun nedeninin belirlenmesi için sağlık profesyoneline başvurulması gerekiyor. (Kaynak: Medicana.com.tr)
