Oltu’nun kırsal Orucuk Mahallesi’nde yaşayan Nurettin Toprak’ın demircilik mesleğinde 70 yılı geride kaldı. Çocuk yaşlarda çırak olarak başladığı işini, askerlik dönüşünde köy evinin yanına kurduğu atölyesine taşıyan Toprak, 60 yıldır aynı örsün başında çalışıyor. Yıllarca hayvan nallarından öküz arabalarının tekerleklerine geçirilen demir halkalara kadar birçok ürün yapan usta, tarımda makineleşmeyle birlikte azalan talebe rağmen dükkanından kopamıyor. Sabah namazının ardından atölyesini açıp ateşini yakan Toprak’a, ilerleyen saatlerde 56 yaşındaki oğlu Hikmet Toprak katılıyor.
Sabah Namazımı Kılar, Dükkanımı Açarım
İki yıllık askerlik görevinin ardından kendi imkanlarıyla dükkanını açtığını anlatan Nurettin Toprak, geçmişte yakın ilçelerden gelen müşterilere toptan nal sattığını söyledi. İlerleyen yaşı nedeniyle artık çalışırken yorulduğunu ve ateşin karşısında zorlandığını belirten Toprak, buna rağmen mesleğini bırakmak istemediğini dile getirdi. On yıldır tansiyon hastası olduğunu anlatan usta, doktorunun ateşin karşısında çalışmaması yönündeki uyarısını da aktararak, “Demiri bırakmam. Sabah namazımı kılar, gelir dükkanımı açarım. 09.00’a kadar ateşin karşısında çalışıyorum. Sonra oğlum gelip çalışıyor” dedi.
Bir Zamanlar Bölgede 18 Demirci Vardı
Son yıllarda hem çalışma gücünün hem de işlerin azaldığını söyleyen Toprak, önceden ürettikleri ürünlerin artık eskisi gibi alıcı bulmadığını ifade etti. Sipariş gelmesi hâlinde üretim yaptıklarını belirten Toprak, mesleğin bölgedeki değişimini, “Eskiden bu bölgede 18 demirci vardı. Şimdi hiçbiri yok. Bir ben kaldım, ben de sıfıra çıktım” sözleriyle anlattı. Atölyesindeki aletlerin de yıllara tanıklık ettiğini dile getiren usta, dükkanını açarken aldığı örsü hâlâ kullandığını söyledi. Eskisi kadar kullanılmayan malzemelerinin paslanmaya başladığını belirten Toprak, “Çalışan demir pas tutmaz derler. Bunlar da çalışılmadığı için pas tutmaya başladı” diye konuştu.
Oğlu da 43 Yıldır Aynı Meslekte
Babasının yanında 13 yaşında çalışmaya başlayan Hikmet Toprak da 43 yıldır demir dövüyor. Geçmişte atölyede çok sayıda tarım aleti ürettiklerini anlatan Toprak, bugün bu işlerin büyük ölçüde sona erdiğini söyledi. Öküz arabaları için demir halka, çift demiri, balta, çapa ve kazmayı el emeğiyle yaptıklarını belirten Toprak, “Bir tek nal işi kaldı, o da bitmek üzere” dedi.
Eskiden babasıyla sabahtan akşama kadar çalıştıklarını, ürettikleri nalları pazarlarda sattığını anlatan Hikmet Toprak, bugün iş olmasa da babasının dükkana gelmeye devam ettiğini ifade etti.
Ben de Babam Gibi Bırakamıyorum
Babasının atölyeye bağlılığını yıllardır gördüğünü söyleyen Hikmet Toprak, mesleğini gücü yettiğince sürdürmek istediğini belirtti. Toprak, “Sanırım bu işin son temsilcisi ben olacağım. Ömrüm yettiği sürece de bu işi yapacağım. Ben de babam gibi bırakamıyorum. 13 yaşımdan beri dükkandayım” sözleriyle mesleğine olan bağlılığını anlattı. (AA)
