Üsküdar Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı ve Sağlık Bakanlığı Danışmanı Prof. Dr. Haydar Sur, yoğun yağışlar ve su taşkınlarının ardından şebeke suyunda oluşabilecek riskleri değerlendirdi. Kanalizasyon suları, hayvan dışkıları, tarımsal atıklar ve kimyasalların içme suyu kaynaklarına ulaşabileceğini belirten Sur, suyun güvenliği konusunda yetkili kurumların duyurularının takip edilmesi gerektiğini ifade etti.
Borulardaki Hasar Kirlenme Riskini Artırabiliyor
Sel sularının arıtma sistemlerine zarar verebileceğini veya dağıtım şebekesine sızabileceğini anlatan Sur, borulardaki çatlaklar ve su basıncının düşmesinin çevredeki kirli suyun şebekeye girmesine yol açabileceğini söyledi. Suyun bulanıklığının artmasının dezenfeksiyonun etkinliğini azaltabileceğini belirten Sur; yakıt, pestisit ve sanayi atıkları gibi maddelerin de su kaynaklarına karışabileceğine dikkat çekti.
Berrak Görünmesi Güvenli Olduğunu Göstermiyor
Suyun yalnızca görünümüne, kokusuna veya tadına bakılarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Sur, hastalık yapıcı mikroorganizmaların ve bazı kimyasal kirleticilerin duyularla fark edilemeyebileceğini kaydetti. Kirlenmiş suyun tüketilmesi ya da yiyecek hazırlanmasında kullanılması sonucunda kolera, tifo, şigelloz, bazı E. coli enfeksiyonları, hepatit A, norovirüs, rotavirüs, giardiyaz ve kriptosporidiyoz görülebileceğini ifade etti.
Kaynatma Kimyasal Kirliliği Ortadan Kaldırmıyor
Sur, mikrobiyolojik kirlenmede doğru şekilde kaynatmanın hastalık yapıcı mikroorganizmaları etkisiz hale getirebildiğini ancak kimyasal kirlenmede aynı sonucun alınamayacağını belirtti. Yakıt, pestisit, ağır metal veya sanayi kaynaklı kimyasallarla kirlenmiş suyun kaynatılarak güvenli hale getirilemeyeceğini söyleyen Sur, bazı maddelerin su buharlaştıkça daha yoğun hâle gelebileceğini aktardı. Bu tür kirlenmelerden şüphelenildiğinde güvenli alternatif su kaynaklarının kullanılması gerektiğini vurguladı.
Resmi Uyarıların Kapsamına Dikkat
“Suyu kaynatarak kullanın”, “suyu içmeyin” ve “suyu hiçbir amaçla kullanmayın” uyarılarının farklı anlamlar taşıdığını belirten Sur, vatandaşların duyurularda belirtilen kısıtlamalara uyması gerektiğini söyledi. Şüpheli suyun içecek, yemek ve bebek maması hazırlanmasında kullanılmaması gerektiğini ifade eden Sur; diş fırçalama, sebze ve meyve yıkama, buz hazırlama işlemlerinde de güvenli su tercih edilmesini önerdi. Şebekeye bağlı buzdolabı su ve buz dağıtıcılarının da uyarı süresince kullanılmaması gerektiğini kaydetti.
Dondurmak da Suyu Güvenli Hale Getirmiyor
Kirli suyla yıkanan salata, yeşillik, sebze ve meyvelerin hastalık etkenlerini taşıyabileceğine dikkat çeken Sur, pişirmenin bazı mikroorganizmaları etkisizleştirse de kimyasal kirlenmeyi ortadan kaldırmadığını belirtti. Güvenli olmayan suyla hazırlanan buzun kullanılmaması gerektiğini söyleyen Sur, donmanın suyu güvenli hâle getirmediğini vurguladı. Biberon, emzik ve mutfak gereçlerinin temizliğinde de güvenli su ve uygun dezenfeksiyon yöntemlerinin önemine değindi.
Belirtiler Günler veya Haftalar Sonra Görülebiliyor
Su kaynaklı enfeksiyonların belirtilerinin etkene göre saatler, günler veya haftalar sonra ortaya çıkabileceğini belirten Sur; ishal, kusma, karın ağrısı, ateş ve sıvı kaybına dikkat çekti. Hepatit A gibi enfeksiyonlarda sarılık, halsizlik ve bulantının da görülebileceğini aktardı. Sur; kanlı ishal, şiddetli karın ağrısı, devam eden ateş, sıvı almayı engelleyen kusma, idrar miktarında belirgin azalma ve bilinç değişikliği gibi durumlarda tıbbi değerlendirmenin geciktirilmemesi gerektiğini söyledi.
Yeniden Kullanım İçin Analiz Gerekiyor
Şebeke suyunun yeniden akmaya başlamasının veya berrak görünmesinin tek başına yeterli olmadığını belirten Sur, kaynaktan tüketicinin musluğuna kadar bütün sistemin değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Su kaynağı ve altyapının incelenmesi, mikrobiyolojik, fiziksel ve kimyasal analizlerin yapılması, arıtma ve dezenfeksiyon işlemlerinin kontrol edilmesi gerektiğini kaydeden Sur, suyun yeniden kullanılabilir olduğuna yetkili kurumların kontrolleriyle karar verilmesi gerektiğini vurguladı. (Kaynak: faselis.com)
