Rahim ağzı kanserinden korunmada HPV aşısı önemli bir rol oynarken, uzmanlar düzenli taramaların ihmal edilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Melek Büyükkınacı Erol, aşılanmış kadınların da yaşlarına ve sağlık durumlarına uygun tarama programlarını sürdürmeleri gerektiğini vurguladı. Rahim ağzı kanserinin büyük ölçüde yüksek riskli HPV türleriyle ilişkili olduğunu belirten Erol, aşının kanser riskini önemli ölçüde azalttığını ancak tüm riskleri ortadan kaldırmadığını ifade etti.
Araştırmada Dikkat Çeken Sonuç: Her Üç Kadından Biri
27 Ağustos 2026'da JAMA Network Open dergisinde yayımlanan araştırmada, ABD'de 2005-2023 yılları arasındaki rahim ağzı kanseri tarama verileri incelendi. Araştırmaya göre 21-29 yaş grubunda hayatında hiç tarama yaptırmamış kadınların oranı 2005'te yüzde 12,5 iken 2023'te yüzde 31,9'a yükseldi. Bu sonuç, söz konusu yaş grubunda yaklaşık her üç kadından birinin daha önce tarama yaptırmadığını gösterdi. 30-65 yaş grubunda ise aynı oran yüzde 5,3'ten yüzde 14,8'e çıktı. Araştırmada 30-64 yaş grubundaki kadınlarda 2017 sonrasında ileri evre rahim ağzı kanseri görülme sıklığında yıllık yüzde 2'nin üzerinde artış saptandı. Ancak araştırmacılar, tarama oranlarındaki değişimin bu artışa doğrudan neden olduğunun kanıtlanmadığını belirtti.
HPV Aşısı Olanlar Neden Tarama Yaptırmalı?
Op. Dr. Melek Büyükkınacı Erol, HPV aşısının mevcut tüm kanserojen HPV türlerine karşı koruma sağlamadığını ve aşı öncesinde edinilmiş enfeksiyonları tedavi etmediğini hatırlattı. Rahim ağzı kanseri taramalarında kullanılan HPV testi ve Pap smear gibi yöntemler sayesinde kanser gelişmeden önce riskli enfeksiyonların veya hücresel değişikliklerin tespit edilebildiğini belirten Erol, aşılama ile taramanın birbirini tamamladığını ifade etti.
Belirti Olmasa Bile Kontrol Önemli
Rahim ağzındaki kanser öncüsü değişikliklerin uzun süre herhangi bir belirti vermeyebileceğine dikkat çeken Erol, şikâyeti olmayan kadınların da uygun tarama programlarını takip etmesi gerektiğini belirtti. Özellikle anormal vajinal kanama, cinsel ilişki sonrası kanama, açıklanamayan akıntı veya pelvik ağrı gibi belirtilerin ortaya çıkması durumunda rutin tarama zamanını beklemeden kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.
Her Kadın İçin Tarama Aralığı Aynı Değil
HPV testi ve Pap smear uygulamalarının kişinin yaşına, önceki test sonuçlarına ve sağlık geçmişine göre planlandığını aktaran Erol, her kadının yıllık smear testi yaptırması gerektiği yönündeki düşüncenin doğru olmadığını belirtti. Türkiye'de ulusal rahim ağzı kanseri tarama programı kapsamında 30-65 yaş grubundaki kadınlara belirlenen aralıklarla ücretsiz tarama hizmeti sunuluyor. Uzmanlar, HPV aşısı yaptırmış olmanın taramadan vazgeçmek için gerekçe olmadığını, rahim ağzı kanserinden korunmada aşılama ve erken teşhisin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini hatırlatıyor. (Kaynak: Doktortakvimi)
