Sabah erken saatlerde okula giden, derslerde uykulu görünen ve dikkatini toplamakta zorlanan öğrencilerin yaşadığı sorunların arkasında biyolojik nedenler de bulunabiliyor. Klinik Psikolog Büşra Akdeniz Erdal, ergenlik döneminde vücudun doğal uyku düzeninin değiştiğini ve bu durumun okul saatleriyle uyumsuzluk oluşturabildiğini ifade etti. Ergenlik döneminde gençlerin daha geç uyuma ve sabah daha geç uyanma eğiliminde olduğunu aktaran Erdal, biyolojik ritimdeki bu değişimin günlük yaşamda isteksizlik, dikkatsizlik veya disiplinsizlik olarak yorumlanabildiğine dikkat çekti.
Okul Bir Saat Geç Başlayınca Uyku Süresi Arttı
Fransa'da 2026 yılında gerçekleştirilen kontrollü bir araştırmada, 12-14 yaş grubundaki öğrencilerin okul başlangıç saatlerinin uyku düzenine etkisi incelendi. Bir yatılı okulda yürütülen çalışmada, öğrencilerin bir bölümü derslere saat 08.00'de başlamaya devam ederken diğer grubun başlangıç saati 09.00'a alındı. Yaklaşık altı ay süren değerlendirmeler sonucunda, saat 09.00'da okula başlayan öğrencilerin geceleri ortalama 7 saat 30 dakika uyuduğu belirlendi. Saat 08.00'de başlayan grupta ise bu süre yaklaşık 7 saat 4 dakika olarak ölçüldü. Böylece okulun bir saat geç başladığı öğrencilerin ortalama 26 dakika daha fazla uyuduğu görüldü. Araştırmada, geç başlayan grubun gece daha geç yatmadığı da tespit edildi.
Dikkat ve Davranış Kontrolünde de Fark Görüldü
Araştırmada yalnızca uyku süresi değil, öğrencilerin gündüz yaşadığı uykululuk ve bilişsel becerileri de değerlendirildi. Saat 09.00'da derslere başlayan öğrencilerin gündüz uykululuğunda azalma görülürken, erken başlayan grupta uykululuğun arttığı belirlendi. Geç başlayan öğrencilerin dürtüleri kontrol etme, dikkat dağıtıcı uyaranları bastırma ve ani tepkileri durdurma gibi becerileri kapsayan inhibitör kontrol performansında da daha fazla gelişme kaydedildi.
“Sorun Yalnızca Disiplinsizlik Olmayabilir”
Klinik Psikolog Büşra Akdeniz Erdal'ın ele aldığı araştırma, ergenlerin sabah saatlerinde yaşadığı güçlüklerin yalnızca davranışsal alışkanlıklarla ilişkilendirilmemesi gerektiğine işaret ediyor. Ergenlik döneminde biyolojik saatin doğal olarak ileri kayması, gençlerin gece daha geç uykuya hazırlanmasına neden olabiliyor. Okulun erken başlaması ise yeterli uyku süresine ulaşmalarını zorlaştırabiliyor. Bu nedenle sabah derslerinde dikkatini toplamakta zorlanan bir öğrencinin durumunu değerlendirirken uyku süresinin ve biyolojik ritmin de dikkate alınması önem taşıyor. (Kaynak: Doktortakvimi.com)
