(ÖZEL HABER) - Türkiye'de şehirlerin önümüzdeki yıllarda nasıl yönetileceğini yakından ilgilendiren yeni yol haritası açıklandı. 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı'na ilişkin Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, 19 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Yeni dönemin temel yaklaşımı yalnızca belediye işlemlerinin internetten yapılmasından ibaret değil. Şehirlerde ulaşım, enerji, çevre, afetlere dirençlilik, veri kullanımı ve vatandaşlara sunulan hizmetlerin teknolojiden yararlanılarak daha verimli hale getirilmesi hedefleniyor. Planın vizyonu “İleri toplum, ileri teknoloji, sürdürülebilir ve dirençli dünya” olarak belirlendi. Uşak açısından bakıldığında ise sıfırdan başlanmıyor. Kentte son yıllarda yapılan bazı yatırımlar, 2030'a uzanan akıllı şehir dönüşümünün belirli bileşenleriyle şimdiden örtüşüyor.
Uşak'ta 32 sinyalize kavşak bulunuyor
Uşak'ın en dikkat çekici mevcut altyapılarından biri trafik yönetiminde karşımıza çıkıyor. Uşak Belediyesi'nin 2025 Faaliyet Raporu'na göre kentte 32 sinyalize kavşak bulunuyor. Kavşakların bakım ve arıza çalışmalarının 7 gün 24 saat yürütüldüğü, trafik yoğunluğuna göre bazı kavşakların sinyalizasyon programlarında değişiklikler yapıldığı belirtiliyor. Daha önemlisi, kavşak kontrol cihazlarının yenilendiği ve ileride kurulması planlanan kavşak sistemine uyumlu hale getirildiği bilgisi faaliyet raporunda yer alıyor.
Bu ayrıntı, Uşak'ta gelecekte trafik yoğunluğuna göre çalışan daha kapsamlı bir akıllı kavşak sisteminin kurulabilmesi açısından önemli bir altyapı oluşturuyor. Belediyenin geçmiş stratejik planlarında da trafik yoğunluğuna göre sinyalizasyon programı oluşturabilen “Akıllı Kavşak Sistemi” ile kavşak kontrol merkezi kurulması hedefleri bulunuyordu.
Elektrik kesilse bile kavşakların çalışması için sistem kuruldu
Uşak'ta trafik altyapısındaki başka bir dikkat çekici uygulama ise kesintisiz güç kaynakları. Belediyenin faaliyet raporuna göre kentin önemli kavşaklarına elektrik kesintilerinden etkilenmemeleri amacıyla 16 adet UPS güç kaynağı yerleştirildi. Kentte ayrıca görme engelli vatandaşların güvenli geçişini desteklemek amacıyla işlek kavşaklara sesli yaya ikaz cihazları takıldı. Akülü araç kullanıcıları için de şehrin belirli noktalarında dört şarj istasyonu oluşturuldu.
Uşak'ta akıllı duraklar da kullanılıyor
Akıllı şehir dönüşümünün vatandaşın günlük hayatında en fazla hissedileceği alanlardan biri toplu taşıma. Uşak'ta belediye tarafından imal edilen akıllı durakların şehrin işlek ve önemli noktalarına yerleştirildiği de belediyenin faaliyet raporunda bulunuyor. Ulaşımda önümüzdeki dönemde asıl belirleyici konu ise bu sistemlerin birbirleriyle ne ölçüde konuşabildiği olacak. Araç konumu, durak bilgileri, yolcu yoğunluğu, ödeme sistemleri ve trafik verilerinin ortak bir dijital altyapıda kullanılması, klasik elektronik hizmetlerle gerçek anlamdaki “akıllı ulaşım” arasındaki farkı oluşturuyor.
Belediyede dijitalleşme 2026'da hızlandı
Uşak'ın 2030 karnesinde öne çıkan diğer alan ise belediye hizmetlerinin dijitalleşmesi. Uşak Belediyesi, 3 Temmuz 2026'da E-Belediye sistemini yeniledi. Belediye tarafından yapılan açıklamada yeni sistemin daha hızlı altyapı, daha güvenli çevrim içi ödeme ve 7/24 hizmet amacıyla kullanıma sunulduğu belirtildi.
Bu sistem sayesinde vatandaşların belediyeyle ilgili çeşitli işlemleri internet üzerinden gerçekleştirebilmesi mümkün hale geliyor. Ancak 2030 hedefleri açısından yalnızca işlemleri internete taşımak yeterli olmayacak. Yeni akıllı şehir yaklaşımında farklı şehir verilerinin ortak standartlarda kullanılabilmesi ve belediye sistemlerinin birbiriyle çalışabilmesi de önem taşıyor.
Su yönetimi Uşak için önemli başlıklardan biri olacak
Uşak'ın gelecekteki akıllı şehir dönüşümünde yakından izlenmesi gereken alanlardan biri de su. Bugünkü sistemde su aboneliği ve sayaç işlemleri devam ederken, Uşak Belediye Meclisinin 2026 yılı kararlarında ön ödemeli kartlı su sayaçlarının kullanımına ilişkin düzenlemeler de yer aldı. 2030'a giderken Uşak açısından asıl önemli aşama; su tüketiminin daha yakından izlenmesi, kayıp ve kaçakların hızlı tespit edilmesi, arızaların dijital sistemlerden takip edilmesi ve tüketim verilerinin etkin kullanılabilmesi olacak. Bunların tamamının Uşak'ta şu anda uygulandığını söylemek için ise yeterli veri bulunmuyor. Bu nedenle bu alan, kentin önündeki gelişim başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Enerjide de yeni uygulamaların önü açık
Uşak'taki dönüşümün başka bir ayağını enerji oluşturuyor. Uşak Belediye Meclisinin Ağustos 2026 gündeminde, uygun alanlardaki açık otoparkların üzerlerine GES kurulabilmesine imkan sağlayacak plan notu düzenlemesinin görüşülmesi de yer aldı. Bu tür uygulamalar yaygınlaştığı takdirde otoparkların yalnızca araç bırakılan alanlar olmaktan çıkıp güneş enerjisi üretim noktalarına dönüşmesi mümkün olabilecek. Ancak bunun Uşak genelinde uygulanmaya başlanmış bir sistemden ziyade, şehir planlamasında açılan bir imkan olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
81 ilin akıllı şehir seviyesi ölçülüyor
Yeni dönemin Uşak açısından belki de en dikkat çekici tarafı şehirlerin performanslarının ölçülmesi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Akıllı Şehir Olgunluk Değerlendirme Modeli kapsamında 81 ilin akıllı şehir olgunluk ölçümleri 2020, 2021, 2022 ve 2023 yılları için gerçekleştirildi. 2030 planında da şehirlerin akıllı şehir olgunluk seviyelerinin belirlenmesi ve akıllı şehir endeksinin sürdürülebilir hale getirilmesi hedefleniyor. Bu nedenle önümüzdeki dönemde Uşak'ın yalnızca hangi teknolojilere sahip olduğu değil, bu teknolojilerin vatandaşın günlük hayatına ne ölçüde katkı sağladığı da önem kazanacak.
Uşak'ın güçlü olduğu ve geliştirmesi gereken alanlar var
Bugünkü tabloya bakıldığında Uşak'ın sinyalizasyon altyapısı, akıllı duraklar, kavşaklarda kesintisiz güç sistemleri ve yenilenen E-Belediye altyapısı gibi uygulamalara sahip olduğu görülüyor. Buna karşılık gerçek anlamda bütünleşmiş bir akıllı şehir için trafik, toplu ulaşım, otopark, su, enerji, çevre ve afet yönetiminden gelen verilerin ortak bir şehir yönetim altyapısında değerlendirilmesi gerekiyor.
2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi'nin yayımlanmasıyla birlikte Uşak açısından bundan sonraki önemli soru da burada ortaya çıkıyor. Kentte bulunan mevcut dijital sistemler tek tek çalışan uygulamalar olarak mı kalacak, yoksa 2030'a kadar birbirleriyle bağlantılı bir Uşak akıllı şehir sistemine mi dönüşecek? Yeni ulusal yol haritası, önümüzdeki dört yılda bu sorunun cevabını Uşak için de daha önemli hale getirecek.
