(ÖZEL HABER) – 2024’te 3 bin 717 daire için yapı ruhsatı düzenlenirken 2025’te sayı 3 bin 492’ye geriledi. 2026’nın ikinci çeyreğinde Türkiye genelinde ruhsat verilen daire sayısının yüzde 9,5 azalması ise “Uşak’ta yeni konut üretimi yeniden yavaşlayacak mı?” sorusunu gündeme taşıdı. Uşak’ta son yıllarda yeni apartman projeleri kentin farklı noktalarında yükselmeye devam ederken, resmi verilerin geriye dönük karşılaştırması konut üretiminde kesintisiz bir büyüme olmadığını ortaya koyuyor.
Yeni bir konutun hemen satışa çıkacağı anlamına gelmese de yapı ruhsatı, önümüzdeki dönemde başlayabilecek inşaatların ve piyasaya eklenebilecek konutların önemli göstergelerinden biri. TÜİK de yapı ruhsatını, yapımına başlanacak yapılar için alınması zorunlu belge olarak tanımlıyor. Bu açıdan Uşak’ın 2010’dan bu yana olan verileri incelendiğinde dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor.
Uşak’ın konutta zirve yılı 2017 oldu
2010 yılında Uşak’ta 4 bin 800 daire için yapı ruhsatı verildi. Bir yıl sonra rakam bin 427’ye kadar geriledi. Sonraki dönemde başlayan yükselişle 2014’te 4 bin 947, 2015’te 5 bin 867, 2016’da ise 6 bin 110 daireye ulaşıldı. Uşak’ın son 15 yıllık dönemindeki zirvesi 2017’de görüldü. O yıl 7 bin 325 daire için yapı ruhsatı düzenlendi. Ancak bu seviyenin kalıcı olmadığı sonraki yıllarda ortaya çıktı. 2018’de 5 bin 31’e gerileyen rakam, 2019 yılında sadece bin 671 olarak kayıtlara geçti. 2020’de ise yeniden hızlı bir yükseliş yaşandı ve ruhsat verilen daire sayısı 5 bin 829’a çıktı.
Son dört yılda 4 bin sınırı aşılamadı
Uşak’ta özellikle 2021 sonrasında daha dar bir bant oluştu. 2021’de 3 bin 721, 2022’de 3 bin 414, 2023’te 3 bin 825 ve 2024’te 3 bin 717 daire için yapı ruhsatı düzenlendi. 2025 yılında ise sayı 3 bin 492 olarak kayıtlara geçti. Böylece Uşak’ta 2021-2025 arasındaki beş yıllık dönemin hiçbirinde yıllık yapı ruhsatı verilen daire sayısı 4 bin sınırına ulaşamadı. Rakamlar 2017’deki 7 bin 325 dairelik zirveyle karşılaştırıldığında fark daha görünür hale geliyor. 2025’te ruhsat verilen 3 bin 492 daire, 2017’deki seviyenin yaklaşık yüzde 52 altında bulunuyor.
Bu durum tek başına “Uşak’ta konut üretimi yarı yarıya düştü” anlamına gelmiyor. Çünkü yapı ruhsatı, tamamlanan veya satılan konut sayısını değil, yapılaşma için alınan izni gösteriyor. Ancak yeni konut arzının gelecekteki yönünü takip etmek açısından önemli bir gösterge oluşturuyor.
2026’ya hızlı başlangıç, ikinci çeyrekte fren
2026’nın ilk aylarında Türkiye genelinde inşaat sektöründen güçlü rakamlar geldi. Ocak-Mart döneminde geçen yılın aynı çeyreğine göre yapı ruhsatı verilen daire sayısı yüzde 37, bina sayısı yüzde 19,6, toplam yüzölçümü ise yüzde 26,1 arttı. Fakat yılın ikinci çeyreğinde tablo tersine döndü. Nisan-Haziran 2026 döneminde Türkiye genelinde ruhsat verilen daire sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 9,5, bina sayısı yüzde 2 ve toplam yüzölçümü yüzde 7,4 azaldı. İki çeyrek arasındaki bu yön değişikliği, yılın geri kalanında konut üretiminin nasıl seyredeceğini daha önemli hale getirdi.
Uşak için kritik soru: Yeni konut arzı yeterli olacak mı?
Uşak açısından mesele yalnızca kaç yeni apartmanın yapılacağından ibaret değil. Yapı ruhsatlarının seyri ilerleyen dönemde piyasaya çıkabilecek yeni konut miktarını etkileyebileceği için kiracıdan ev almak isteyen vatandaşa, müteahhitten arsa sahibine kadar geniş bir kesimi ilgilendiriyor. Yeni konut üretiminin uzun süre sınırlı kalması halinde, diğer koşullar da aynı yönde gelişirse mevcut konut stoku üzerindeki talep baskısı artabilir. Buna karşılık ruhsat sayısındaki yükselişin de kısa sürede konut fiyatlarını veya kiraları düşüreceği sonucu çıkarılamaz. Çünkü konut piyasasının yönünü yalnızca ruhsat sayısı değil; inşaat maliyetleri, kredi faizleri, arsa fiyatları, nüfus hareketleri, hane halkı talebi ve tamamlanan konut sayısı gibi birçok değişken birlikte belirliyor.
Ruhsat başka, anahtar teslim konut başka
Verileri değerlendirirken yapı ruhsatı ile yapı kullanma izin belgesinin birbirinden ayrılması da gerekiyor. Yapı ruhsatı henüz inşaat aşamasına geçecek projeleri gösterirken, yapı kullanma izin belgesi tamamlanan ve kullanılabilir hale gelen yapılar açısından farklı bir gösterge niteliğinde. Bu nedenle Uşak’ta gerçek konut arzının fotoğrafını ortaya çıkarmak için yalnızca kaç daireye ruhsat verildiğine değil, aynı dönemde kaç dairenin tamamlanarak kullanıma hazır hale geldiğine de bakılması gerekiyor. Türkiye genelinde 2026’nın ikinci çeyreğinde ruhsat tarafında gerileme yaşanmasına karşın yapı kullanma izin belgesi verilen daire sayısının yıllık yüzde 10,7 artması da bu iki göstergenin aynı yönde hareket etmek zorunda olmadığını gösteriyor.
2017’de 7 bin 325, 2025’te 3 bin 492
Uşak’ın uzun dönemli rakamlarının ortaya koyduğu en çarpıcı karşılaştırma ise burada bulunuyor. Kentte 2017 yılında 7 bin 325 daire için yapı ruhsatı verilirken, sekiz yıl sonra 2025’te bu sayı 3 bin 492 olarak gerçekleşti. Aradaki fark 3 bin 833 daire. Başka bir ifadeyle Uşak, son yıllarda yeni konut ruhsatında 2015-2017 dönemindeki yüksek üretim temposundan belirgin biçimde uzaklaşmış durumda. Buna karşılık geçmiş veriler, kentte ruhsat sayılarının yıldan yıla çok hızlı değişebildiğini de gösteriyor.
Bu nedenle “Uşak’ta konut üretimi durdu” demek için veri bulunmuyor. Fakat rakamlar, yeni konut üretiminin öncü göstergesi olan ruhsatlarda Uşak’ın geçmişteki zirve seviyelerinden oldukça uzakta olduğunu açık biçimde ortaya koyuyor. 2026’nın üçüncü ve dördüncü çeyrek verileri bu nedenle kritik olacak. Yeni ruhsatlarda yeniden yükseliş yaşanıp yaşanmayacağı, Uşak’ın önümüzdeki birkaç yıldaki konut arzının yönüne ilişkin daha güçlü bir işaret verecek.
