(ÖZEL HABER) - Emekli eğitimci ve şair Hasan Ali Mercan, Mülke’nin yalnızca bir su deposu olmadığını, köyün toplumsal hafızasında da önemli bir yer tuttuğunu anlattı. Susuz ve çıplak dağların ardında kurulan Beki köyü, geçmişte içme suyunu kilometrelerce uzaktaki komşu köylerin çeşmelerinden getiriyordu. Köyün su sorununa çözüm olan Mülke ise Kocadağ’dan kış aylarında gelen kar ve yağmur sularının aktığı vadiye inşa edilmişti. Hasan Ali Mercan’ın verdiği bilgilere göre taşlarla örülen, büyük bölümü toprağın altında kalan ve üzeri kemer biçiminde kapatılan yapı, kış aylarında biriken suyu muhafaza ederek yaz boyunca köy halkının ihtiyacını karşılıyordu.
Beki köyünün su ihtiyacını 1970’li yıllara kadar karşıladı
Mülke’nin yüzyıllar boyunca Beki köyüne hayat verdiğini belirten Mercan, yapının 1970’li yıllara kadar köyün temel su kaynaklarından biri olduğunu söyledi. Yapının isminin “mülk” ve “sahiplik” sözcüklerinden gelmiş olabileceğini değerlendiren Mercan, bu bilginin kesin bir tarihsel kayıttan ziyade ismin kökenine ilişkin bir yorum olduğunu ifade etti. Beki köyündeki tarihî güzergah üzerine yapılan önceki araştırmalarda da Mülke olarak bilinen kemerli su sarnıçlarının varlığı kayıt altına alınmıştı.
Köy Enstitülerine çok sayıda öğrenci gönderdi
Beki köyünün hikâyesinin yalnızca su sıkıntısıyla sınırlı olmadığını belirten Hasan Ali Mercan, köyün geçmişte Köy Enstitüleri ile öğretmen okullarına çok sayıda öğrenci gönderdiğine dikkat çekti. Mülke’nin suyuyla büyüyen, eğitim alan ve farklı mesleklere yönelen Beki köylüleri, bu tarihî yapının adını yaşatmak amacıyla 1963 yılında “Mülke” adlı bir dergi çıkardı. Köyde yayımlanan dergi, dönemin eğitim anlayışını, köy yaşamını ve Beki’ye ilişkin hatıraları gelecek kuşaklara aktaran yerel bir yayın oldu. Mercan, Mülke’nin Beki için yalnızca geçmişte kullanılan bir su yapısı değil, eğitimle ve toplumsal bilinçle bütünleşen bir simge olduğunu vurguladı.
Köy Enstitüleri Beki’de konuşuldu
Beki köyünde geçtiğimiz cumartesi günü Köy Enstitülerini konu alan geniş katılımlı bir program da düzenlendi. Yaklaşık üç saat süren programı kadın ve erkeklerden oluşan yüzlerce kişinin takip ettiği belirtildi. Programa Dr. Niyazi Altunya, Prof. Dr. Güzel Yücel Gier, Prof. Dr. Güler Yalçın, Doç. Dr. Aynur Soydan Erdemir ve Erdal Atıcı konuşmacı olarak katıldı. Etkinlikte Köy Enstitülerinin eğitim tarihindeki yeri ile Beki köyünün öğretmen yetiştirme geleneği ele alındı. Programa ilişkin katılımcı ve konuşmacı bilgileri daha önce yapılan duyurularda da yer aldı.
Hasan Ali Mercan, Beki köyünü ziyaret ederek programa katkı sunan konuşmacılara ve ederek, köyün eğitim mirasına gösterilen ilgiden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
