(ÖZEL HABER) - Uşak'ta özellikle yaz aylarında kışlık hazırlıkların önemli bir parçası olan, evlerde yoğrulup kurutularak sofralara ulaşan tarhana, bu kez Ege Üniversitesinin araştırma konusu oldu. Uşak ve Kahramanmaraş tarhanalarının mikrobiyal yapısını incelemek amacıyla yürütülen projede, Eşme Kadın Kooperatifinin yıllardır sürdürdüğü geleneksel üretim deneyiminden de yararlanılıyor.
Ege Üniversitesi tarafından yürütülen “Uşak ve Kahramanmaraş Tarhanalarında dsDNA Bakteriyofaj Çeşitliliğinin Araştırılması” projesi kapsamında iki yöreye ait tarhanaların mikrobiyal özellikleri araştırılıyor. Çalışmada, bakterileri enfekte eden virüsler olarak bilinen bakteriyofajların çeşitliliği üzerinde duruluyor. Araştırmanın, tarhananın mayalanma sürecinde yer alan mikrobiyal yapının daha iyi anlaşılmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Projenin Uşak ayağında Eşme Kadın Kooperatifi de yer alıyor. Araştırma kapsamında Dr. Asiye Esra Eren Eroğlu ile Kooperatif Başkanı Ayten Sümer bir araya gelerek yürütülen çalışma ve geleneksel tarhana üretimi üzerine görüştü. Buluşmada, üniversitenin laboratuvar ortamında araştırdığı konularla Eşmeli kadınların üretim sırasında edindikleri deneyimler bir araya geldi.
Uşak tarhanası, kentte yalnızca bir çorbalık malzeme olarak görülmüyor. Özellikle kırsal kesimde ailelerin bir araya gelerek hazırladığı tarhana, kullanılan malzemelerden mayalanma süresine, kurutulmasından saklanmasına kadar kendine özgü bir üretim geleneğine sahip. Kuşaktan kuşağa aktarılan bu yöntemler, Uşak mutfağının önemli bir parçasını oluşturuyor.
Eşme Kadın Kooperatifi de araştırmanın bu yönüne dikkat çekti. Kooperatif tarafından yapılan açıklamada, bilimsel çalışmanın kendileri için yalnızca tarhana numunesi alınmasından ibaret olmadığı vurgulandı. Yıllardır sürdürülen üretim bilgisinin araştırılması, kayıt altına alınması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından projeye önem verdikleri belirtildi.
Uşak tarhanasının coğrafi işaret tesciline sahip olması da araştırmanın yerel açıdan önemini artırıyor. Kentin adıyla özdeşleşen ürünün bilimsel yöntemlerle incelenmesi, geleneksel üretimin mikrobiyal özellikleri hakkında yeni bilgiler elde edilmesine imkan sağlayabilecek.
Araştırmada Uşak tarhanasıyla birlikte Kahramanmaraş tarhanasının da ele alınması dikkat çekiyor. Her iki yörede farklı üretim alışkanlıkları ve tariflerle hazırlanan tarhanaların bakteriyofaj çeşitliliği incelenecek. Çalışmanın sonuçları henüz açıklanmadığı için ürünler arasındaki mikrobiyal farklılıkların neler olduğu ise şu aşamada bilinmiyor.
Eşme Kadın Kooperatifi Başkanı Ayten Sümer'in de yer aldığı süreç, yöresel üretim yapan kadınların bilgi ve deneyimlerinin akademik araştırmalarda değerlendirilmesi bakımından önem taşıyor. Kooperatif, çalışmanın bir parçası olmaktan memnuniyet duyduklarını belirterek araştırmayı yürüten bilim insanlarına teşekkür etti.
Uşak'ta yıllardır annelerden kızlarına, büyüklerden küçüklere aktarılan tarhana yapımının şimdi bilimsel bir araştırmada ele alınması, kentin geleneksel mutfak kültürünü farklı bir yönüyle gündeme taşıdı. Ege Üniversitesinde yürütülen çalışmanın tamamlanmasıyla Uşak tarhanasının mikrobiyal yapısına ilişkin daha ayrıntılı bilgilerin ortaya çıkması bekleniyor.
