(ÖZEL HABER) - Uşak'ın Eşme ilçesine bağlı Kazaklar Köyü'nün geçmişine ışık tutan dikkat çekici bir araştırma, köyün tarihinin sanılandan çok daha eskiye uzandığını ortaya koydu. Uşaklı belgeselci ve araştırmacı Alp Arslan Dur tarafından yürütülen arşiv çalışması, Kazaklar'ın Osmanlı dönemindeki yerleşim yapısı ve Kayı Yörükleriyle olan tarihî bağlarına ilişkin önemli veriler içeriyor.
Araştırmaya göre Kazaklar Köyü'nün adına bugüne kadar ulaşılabilen en eski resmî kayıt, 1890 tarihli Aydın Vilayeti Salnamesi'nde yer alıyor. Söz konusu belgede köy, dönemin idari yapısı içerisinde Denizli Sancağı'na bağlı Buldan Kazası Güney Nahiyesi sınırlarında "Kazaklar" adıyla kayıtlı bulunuyor. Ancak araştırmacı Dur, bu kaydın köyün kuruluş tarihini göstermediğini, yalnızca bugüne ulaşabilen en eski resmî belge niteliği taşıdığını vurguluyor.
Araştırmanın dikkat çeken bölümlerinden biri ise XVI. yüzyıla ait Osmanlı Tapu Tahrir Defterleri oldu. Belgelerde, Kazaklar Köyü'nün bulunduğu bölgenin o dönemde Aydos ve Kaşyenice nahiyeleri içerisinde yer aldığı görülüyor. Aynı kayıtlar, bölgenin Osmanlı kaynaklarında "Cemaat-i Yörükan" olarak geçen Türkmen topluluklarının yoğun şekilde yaşadığı iskân alanlarından biri olduğunu ortaya koyuyor.
Çalışmada özellikle Kayı Yörüklerinin bölgedeki en kalabalık Türkmen topluluklarından biri olduğuna dikkat çekiliyor. Kazaklar Köyü'nün komşusu olan Güllü Köyü'nün XVI. yüzyıl kayıtlarında hem "Karye-i Güllü an Yörükan-ı Kayı" hem de "Yörükan-ı Güllü" adıyla yer alması, bölgedeki Kayı Türkmenlerinin güçlü varlığını destekleyen önemli tarihî bulgular arasında gösteriliyor.
Kazaklar Köyü'nün sözlü tarih anlatılarında ise yerleşimin Yeniköy'den gelen Yörük aileleri tarafından kurulduğu ifade ediliyor. Bu bilgiyi doğrulayan doğrudan bir kuruluş belgesi henüz tespit edilemese de, Osmanlı arşiv kayıtları, tarihi coğrafya verileri ve çevredeki yerleşimlerin sürekliliği birlikte değerlendirildiğinde köyün Aydos havzasındaki Kayı ağırlıklı Türkmen iskanının devamı niteliğinde olduğu yönünde güçlü tarihî işaretler bulunduğu belirtiliyor.
Araştırmacı Alp Arslan Dur'un hazırladığı çalışma; Osmanlı Tapu Tahrir Defterleri, Aydın Vilayeti Salnameleri, arşiv belgeleri ve bölgedeki sözlü tarih anlatılarının birlikte değerlendirilmesiyle oluşturuldu. Çalışmanın, Eşme ve çevresindeki yerleşimlerin tarihine ilişkin yeni araştırmalara kaynaklık etmesi bekleniyor.
(Video: Alp Arslan Dur)
