(ÖZEL HABER) - Uşak'ın kırsalında güneş enerjisi yatırımları hız kazandı. 2026 yılında ÇED ve planlama süreçlerine yansıyan projeler Merkez'den Banaz'a, Eşme'den Ulubey'e kadar geniş bir alana yayılırken bazı GES sahalarının onlarca hektara ulaştığı görüldü. Uşak'ın enerji haritasında özellikle Bağbaşı Köyü öne çıkarken, burada planlanan projeler yalnızca büyüklükleriyle değil, köylülerin tepkileri ve devam eden yargı süreçleriyle de Uşak'ın gündemine taşındı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Uşak Valiliğinin 2026 yılı içerisinde yayımladığı ÇED ve planlama kayıtları incelendiğinde yatırımların özellikle Uşak Merkez, Banaz, Eşme ve Ulubey çevresinde yoğunlaştığı görülüyor. Ancak Uşak'taki bütün güneş enerji santrallerinin kapladığı alanı tek bir rakamla ifade etmek mümkün değil. Bunun nedeni işletmedeki lisanssız ve çatı GES'lerinin tamamının arazi büyüklüğünü köy köy gösteren güncel bir resmi envanterin yayımlanmamış olması. Buna karşılık ÇED sürecine giren büyük projeler Uşak'taki GES yatırımlarının kırsalda ulaştığı büyüklüğü ortaya koyuyor.
Bağbaşı GES yatırımlarının merkezinde
Uşak Merkez'e bağlı Bağbaşı Köyü, kentin güneş enerjisi yatırımlarının en fazla tartışıldığı bölgelerden biri haline geldi. Taykar Enerji Üretim Pazarlama Ticaret A.Ş. tarafından Bağbaşı Köyü 101 ada 323 parselde planlanan Uşak-1 Güneş Enerjisi Santrali için 12 Ocak 2026 tarihinde "ÇED Olumlu" kararı verildi. Projenin güneş enerji santrali bölümü 60,22 hektarlık alanı kapsıyor. Santral 40 MWm/40 MWe kurulu güce sahip olacak. Aynı yatırım kapsamında 40 MWh/40 MWe kapasiteli elektrik depolama tesisi de bulunuyor. 60,22 hektarlık alan yaklaşık 602 bin 200 metrekareye karşılık geliyor.
Bağbaşı'nda dikkat çeken bir başka kayıt ise Mevne Enerji tarafından planlanan proje oldu. Mevne Güneş Enerjisi Santrali 30,001 MWm/30 MWe gücünde planlanırken proje alanı 42,9571 hektar olarak açıklandı. Projeye ayrıca 30 MWh/30 MWe kapasiteli elektrik depolama tesisi eklendi. Mevne GES ile Uşak-1 GES kayıtlarında Bağbaşı Köyü 101 ada 323 parsel bilgisinin bulunması nedeniyle bu iki alanı birbirinden tamamen bağımsız iki arazi kabul ederek toplamak sağlıklı değil.
Bağbaşı'daki GES'ler mahkemeye taşındı
Bağbaşı'daki enerji yatırımları 2026 yılında yalnızca ÇED ve imar süreçleriyle değil, açılan davalarla da gündeme geldi. Köy muhtarlığı ve bölge sakinleri GES projelerine karşı hukuki mücadele başlatırken, açılan davalar kapsamında bilirkişi heyetleri proje sahalarında incelemelerde bulundu. Bağbaşı Köyü'nde Potens Enerji Limited Şirketi tarafından planlanan Karacahisar GES ve Elektrik Depolama Tesisi için verilen "ÇED Olumlu" kararının iptali istemiyle de Uşak İdare Mahkemesi'nde dava açıldı. Yaklaşık 15,32 hektarlık alanda kurulması planlanan projede 24 bin 960 fotovoltaik panel ile elektrik üretimi ve elektrik depolama tesisi kurulması öngörülüyor.
Uşak İdare Mahkemesi tarafından görevlendirilen bilirkişi heyetinin hazırladığı raporda ise proje açısından dikkat çekici tespitlere yer verildi. Bilirkişiler projeyi flora-fauna, jeoloji-hidrojeoloji ve ziraat açısından değerlendirerek proje için verilen ÇED Olumlu kararını uygun bulmadı. Raporda proje tanıtım dosyasında çeşitli eksiklikler ve çelişkiler bulunduğu da belirtildi. Bilirkişi raporu mahkemenin vereceği nihai karar değil. Bağbaşı'daki projenin hukuki geleceğini Uşak İdare Mahkemesi'nin vereceği karar belirleyecek.
Bilirkişiden dere yatağı ve su kaynakları tespiti
Karacahisar GES dosyasındaki en dikkat çekici başlıklardan birini su oluşturdu. Proje tanıtım dosyasında saha içerisinde dere yatağı bulunmadığı belirtilmesine rağmen bilirkişi heyeti 1/25.000 ölçekli haritalarda Kazım Deresi'nin bir kolunun doğrudan proje sahasından geçtiğini tespit etti. Kazım Deresi'nin ana kolunun da proje alanının yaklaşık 200 metre doğusunda bulunduğu belirlendi.
Bilirkişi raporunda taşkın analizi yapılması ve derenin iki tarafında şev üstlerinden itibaren 20'şer metrelik koruma bandı bırakılması gerektiği değerlendirildi. Raporda ayrıca inşaat ve işletme dönemlerinde kullanılacak suyun nereden karşılanacağı, yeraltı suyu akış yönü ve seviyesi ile olası kirleticilere karşı alınacak önlemler konusunda proje dosyasında eksiklikler bulunduğu belirtildi.
Köylüler bilirkişi keşfinde eylem yaptı
Bağbaşı'daki GES tartışmasının sahadaki en görünür tarafını ise köylülerin protestoları oluşturdu. GES projelerine karşı çıkan Bağbaşı sakinleri, tarım ve hayvancılığın zarar görebileceği, hayvanların otlatıldığı alanların daralacağı, doğal su kaynaklarının etkilenebileceği ve bölgedeki doğal yaşamın bozulabileceği gerekçeleriyle çeşitli tarihlerde tepkilerini dile getirdi.
Taykar Enerji tarafından planlanan yaklaşık 60 hektarlık GES projesine ilişkin dava kapsamında 15 Mayıs'ta bölgede bilirkişi keşfi gerçekleştirildi. Keşif sırasında köylüler proje sahasında bir araya gelerek GES'e karşı eylem yaptı. Bölgedeki yılkı atlarının da keşif sırasında proje alanına gelmesi dikkat çekti. Köylüler özellikle yılkı atlarının yaşam alanları ile büyükbaş hayvanların kullandığı otlakların korunmasını istedi. Bağbaşı sakinleri daha önce düzenlenmek istenen bir halkın katılımı toplantısında da projelere karşı olduklarını dile getirdi. Köylülerin temel itirazları mera alanları, hayvancılık, su kaynakları ve bölgenin doğal yapısı üzerinde yoğunlaştı.
Sondaj çalışması köylülerle şirketi karşı karşıya getirdi
Bağbaşı'daki gerilim geçtiğimiz Haziran ayında da devam etti. Proje sahasında gerçekleştirildiği belirtilen sondaj çalışmasını gören köylüler ve muhtarlık yetkilileri bölgeye giderek çalışma için gerekli izin ve ruhsatların gösterilmesini istedi. Taraflar arasında yaşanan tartışmanın ardından jandarma ekipleri bölgeye geldi ve olayla ilgili tutanak tutulduğu bildirildi. Köylüler sondaj ve saha çalışmalarının hukuki süreç tamamlanmadan devam etmesine tepki gösterirken, çalışmaların izin ve ruhsat durumunun ilgili kurumlar tarafından açıklığa kavuşturulmasını istedi.
DSİ üç yalaklı çeşme tespit etti
Bağbaşı'daki tartışmada su kaynaklarıyla ilgili resmî bir kurumun yaptığı inceleme de dosyaya girdi. Bağbaşı Köyü Muhtarlığının başvurusu üzerine DSİ 23. Şube Müdürlüğü ekipleri 101 ada 323 parselde inceleme yaptı. DSİ 2. Bölge Müdürlüğünün 10 Temmuz 2026 tarihli yazısına yansıyan incelemede, parsel içerisinde hayvanların sulanmasında kullanılan üç yalaklı çeşmenin hafriyat çalışmalarının yürütüldüğü alanın çevresinde bulunduğu tespit edildi. DSİ'nin değerlendirmesinde söz konusu çeşmelere müdahale edilmemesi gerektiği belirtildi.
Muhtarlık başvurusunda doğal su kaynaklarının kapatıldığını ileri sürerken DSİ, ÇED kararı alınmadan proje sahasında hafriyat çalışması yapılmasının ÇED Yönetmeliği kapsamında uygun olmadığının bilindiğini belirterek konuyu işlem yapılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne yönlendirdi.
Bağbaşı'nda enerji ile kırsal yaşam karşı karşıya
Bağbaşı'nda yaşanan süreç Uşak'taki GES yatırımlarının yalnızca üretilecek elektrik miktarı veya kurulacak panel sayısı üzerinden değerlendirilemeyeceğini de ortaya koyuyor. Bir tarafta yenilenebilir enerji yatırımları bulunurken diğer tarafta köylülerin geçim kaynağı olan hayvancılık, kullanılan otlaklar, doğal su kaynakları, dere yatakları ve bölgedeki doğal yaşamın korunmasına ilişkin itirazlar bulunuyor. Köylülerin açtığı davalar ve bilirkişi raporları nedeniyle Bağbaşı, Uşak'taki GES yatırımlarının çevresel ve hukuki boyutunun en yakından izleneceği bölgelerden biri haline geldi.
Banaz'da Yenice ve Düzkışla'ya 27,05 hektarlık proje
GES yatırımlarının yoğunlaştığı ilçelerden biri de Banaz. Yenice ve Düzkışla köyleri sınırlarında Akın GES Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Çiftlik Depolamalı Güneş Enerji Santrali kurulması planlanıyor. Projenin alanı 27,05 hektar olarak açıklandı. Bu büyüklük yaklaşık 270 bin 500 metrekare araziye karşılık geliyor. Santralin güneş enerjisi kurulu gücü 21,6 MWm/17,6 MWe, elektrik depolama kapasitesi ise 17,6 MWh olarak proje dosyasına girdi. Proje için 2026 yılında ÇED süreci başlatıldı ve halkın katılımı toplantısı Düzkışla Köyü'nde gerçekleştirildi.
Çiftlik Köyü'ndeki eski proje iptal edildi
Banaz'daki GES haritasında kafa karışıklığı yaratabilecek önemli bir gelişme de Çiftlik Köyü'nde yaşandı. Aynı şirket tarafından Çiftlik Köyü 211 ada 1 parselde 26,98 hektarlık alanda planlanan depolamalı GES için daha önce "ÇED Olumlu" kararı verilmişti. Ancak yatırımcı projeden vazgeçti. Bunun üzerine verilen ÇED Olumlu belgesi 10 Nisan 2026 tarihinde geçersiz sayıldı ve projeye ilişkin hak ve yükümlülükler sonlandırıldı. Bu nedenle 26,98 hektarlık eski Çiftlik Köyü projesini bugün devam eden GES yatırımlarının toplamına eklemek doğru değil.
Eşme Kayalı'da GES alanı 35,3474 hektara çıkacak
Eşme ilçesindeki dikkat çeken yatırımlardan biri Kayalı Köyü'nde bulunuyor. Mescier Demir Çelik tarafından planlanan Mescier Uşak Arazi Güneş Enerji Santrali için 16 Ocak 2026 tarihinde "ÇED Olumlu" kararı verildi. İlk projede santral 30 MWm/30 MWe gücünde ve 15,29 hektarlık alan üzerinde planlandı. Daha sonra proje için kapasite artışı süreci başlatıldı. Kapasite artışıyla birlikte santralin panel gücünün 30 MWm'den 45 MWm'ye yükseltilmesi, proje alanının ise 15,29 hektardan 35,3474 hektara çıkarılması planlandı. Böylece Kayalı'daki projenin alanı yaklaşık 353 bin 474 metrekareye ulaşacak.
Ulubey ve Eşme arasında 51,7 hektarlık yeni proje
Uşak'ın GES haritasına 2026 yılında eklenen büyük yatırımlardan biri de TÜPRAG tarafından planlandı. Ulubey ve Eşme ilçeleri sınırlarında kurulması planlanan güneş enerji santrali için ÇED süreci başlatıldı. Proje dosyasındaki bilgilere göre santral yaklaşık 51,7 hektarlık alana kurulacak. Tesiste 625 Wp gücünde 80 bin 28 güneş panelinin kullanılması, santralin kurulu gücünün ise 45 MWe/50 MWm olması planlanıyor. Projenin yatırım bedeli başvuru dosyasında 1 milyar 200 milyon lira olarak yer aldı. 51,7 hektarlık proje sahası yaklaşık 517 bin metrekareye karşılık geliyor.
Banaz'da mevcut RES'in yanına büyük GES sahası
Banaz'daki enerji yatırımlarının bir başka ayağında Büyükoturak, Paşacık, Çiftlik ve Karaköse köyleri öne çıkıyor. Buradaki yatırım sıfırdan kurulan bağımsız bir güneş enerji santralinden farklı olarak mevcut rüzgar enerji santraline güneş enerjisinin yardımcı kaynak olarak eklenmesini kapsıyor. Proje kayıtlarında yardımcı kaynak GES alanı 121,741 hektar olarak yer alıyor. Bu büyüklük yaklaşık 1 milyon 217 bin 410 metrekareye karşılık geliyor ve son dönemde Uşak'ta kayıtlara yansıyan en geniş güneş enerjisi sahalarından biri olarak dikkat çekiyor.
Uşak'ın GES haritasında köyler öne çıkıyor
Son dönem büyük ölçekli proje kayıtları bir araya getirildiğinde Uşak'ın güneş enerjisi haritasının belirli bölgelerde yoğunlaştığı görülüyor. Banaz'da Yenice, Düzkışla, Büyükoturak, Paşacık, Çiftlik ve Karaköse; Eşme'de Kayalı ve Katrancılar; Ulubey'de Söğütlü ve Kışla; Uşak Merkez'de ise Bağbaşı, büyük ölçekli güneş enerjisi yatırımlarıyla gündeme gelen köyler arasında yer alıyor.
Bu tesislerin tamamı aynı aşamada değil. Bazıları için ÇED Olumlu kararı bulunurken bazıları ÇED sürecinde, bazıları kapasite artışı kapsamında, bazıları ise mevcut enerji santraline yardımcı kaynak olarak planlanıyor. Uşak'ın önümüzdeki yıllardaki enerji haritasını da yalnızca kaç megavatlık yeni santral kurulacağı değil, bu tesislerin hangi köylerde, ne kadar arazi üzerinde ve kırsal yaşamla nasıl bir ilişki içerisinde kurulacağı belirleyecek.
