(ÖZEL HABER) - Ticari amaçla belirli coğrafi verileri toplayan, üreten, paylaşan veya satan gerçek kişiler ve şirketler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin almakla yükümlü olacak. İşletmelerin kendi adres ve konum bilgilerini internet sitelerinde paylaşmaları ise izin kapsamı dışında tutuldu. 14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, Uşak'ta coğrafi veriler üzerinden ticari faaliyet yürüten işletmeleri de kapsıyor. Yeni düzenlemeyle izin başvurularının nasıl yapılacağı, ücretlendirme esasları, muafiyetler ve denetim süreçleri yeniden belirlendi.
Uşak'ta Hangi İşletmeler Kapsama Giriyor?
Yönetmelik, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi'nde yer alan verilerin ticari amaçla toplanması, üretilmesi, paylaşılması veya satılmasına ilişkin faaliyetleri kapsıyor. Bu kapsamda Uşak'ta harita ve coğrafi bilgi sistemleri hizmeti sunan firmaların, konuma dayalı veri üreten yazılım şirketlerinin ve altyapı bilgilerini coğrafi veri olarak işleyen işletmelerin faaliyetleri izin yükümlülüğüne tabi olabilecek.
Kamu kurumları ve belediyeler adına hizmet alımı yoluyla coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma işi yapan özel firmaların da izin alması gerekecek. Ancak bu faaliyetler için izin bedeli ödenmeyecek. Elde edilen verilerin ayrıca ticari amaçla satılması veya paylaşılması durumunda ise ücret yükümlülüğü doğacak. İzin zorunluluğu yalnızca bir işletmenin harita kullanmasına değil, yönetmelikte tanımlanan coğrafi veriler üzerinde yürüttüğü faaliyetin niteliğine bağlı olacak.
Esnafın Adres Paylaşmasına İzin Gerekmeyecek
Yeni yönetmelikte işletmelerin günlük faaliyetlerini ilgilendiren iki muafiyet açıkça düzenlendi.
Uşak'taki esnaf ve şirketlerin kendi iş yerlerine, şubelerine veya acentelerine ait adres ve konum bilgilerini internet sitelerinde ya da sosyal medya hesaplarında paylaşmaları için coğrafi veri izni alınması gerekmeyecek. Fatura düzenlemek amacıyla müşterilerden talep edilen adres bilgileri de izin yükümlülüğünden muaf tutuldu.
Yeni Faaliyete Başlayan İşletmelere İlk Yıl Ücret Muafiyeti
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı gerçek kişiler ile özel hukuk tüzel kişileri, ilk kez ticari faaliyete başladıkları yıl coğrafi veri izni için bedel ödemeyecek. Ancak izin başvurusunda bulunma zorunluluğu devam edecek. İzin bedelleri, işletmenin faaliyet gösterdiği coğrafi veri teması, çalışma alanı, izin süresi ve satış hasılatı gibi ölçütlere göre hesaplanacak. İzin belgeleri en az bir, en fazla beş yıllık süreler için düzenlenebilecek.
İzinsiz Faaliyetlerde Önce 15 Gün Süre Verilecek
Bakanlık tarafından izin alınmadan faaliyet yürütüldüğünün tespit edilmesi halinde işletmeye başvuru yapması için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün süre tanınacak. Bu süre içerisinde başvuru yapmayan Türk vatandaşı gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişilerine, tespitin yapıldığı yılın bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanacak. Yönetmelik kapsamında denetim yetkisi, Bakanlık tarafından il çevre, şehircilik ve iklim değişikliği müdürlüklerine devredilebilecek. Daha önceki düzenlemeler kapsamında alınmış izin ve lisans belgeleri ise geçerlilik süreleri sona erene kadar kullanılabilecek.
Uşak'ta Faaliyet Gösteren Firmalar Nasıl Başvuracak?
Coğrafi veri izni almak isteyen gerçek kişiler ve şirketler, Bakanlığın elektronik başvuru sistemi üzerinden kayıt oluşturacak. Başvuruda çalışılacak bölge, coğrafi veri türü, yürütülecek faaliyet ve talep edilen izin süresi bildirilecek. Şirketlerin faaliyet alanlarına göre personel yeterlilik belgelerini de sunması gerekecek. Yalnızca Uşak ilinde veya daha küçük bir bölgede çalışacak şirketler için en az bir Coğrafi Bilgi Sistemi Operatörü (Seviye 4 veya 5) yeterlilik belgesine sahip personel ya da ilgili bölüm mezunu çalıştırılması şartı bulunuyor. Birden fazla ilde faaliyet gösterecek şirketlerde ise Coğrafi Bilgi Sistemi Uzmanı (Seviye 6) yeterliliği veya ilgili bölüm mezuniyeti aranacak. Bakanlık, başvuruları 30 gün içinde değerlendirerek sonucu başvuru sahibine bildirecek. (Kaynak: 14 Ekim 2026 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği)
