(ÖZEL HABER) - Uşak'ta afet denildiğinde ilk akla gelen deprem olsa da kentin risk tablosu bundan çok daha geniş. Mevcut afet kayıtları ve Uşak için hazırlanan risk senaryoları incelendiğinde, tehlikenin ilçeden ilçeye hatta köyden köye değiştiği görülüyor. Banaz deprem ve heyelanla öne çıkarken, Merkez ve Banaz'ın bazı köyleri ile Ulubey Kanyonu çevresinde kaya düşmesi riski bulunuyor. Taşkınlara karşı ise yıllar içinde birçok yerleşimde dere ıslahı ve koruma çalışmaları yapılmış durumda. Uşak'ın 2027-2031 dönemini kapsayacak yeni afet planının hazırlanması, bu tablonun yeniden değerlendirilmesini gündeme getirdi.
Deprem Senaryosunda Banaz Öne Çıkıyor
Uşak için daha önce hazırlanan deprem senaryosunda Banaz ve çevresi dikkat çekiyor. Senaryo, Simav Fayı'nın uzantısı olan Banaz segmentinde 6,5 büyüklüğünde olası bir deprem üzerinden oluşturuldu. Böyle bir durumda yalnızca Banaz'ın değil, Uşak'ın diğer ilçelerinin de etkilenebileceği hesaba katıldı. Buradaki 6,5 büyüklüğü bir deprem tahmini değil. Olası bir afette ortaya çıkabilecek sonuçları önceden görebilmek amacıyla kullanılan senaryo değeri. Banaz'ın afet tablosundaki tek başlığı da deprem değil. Uşak'ta geçmişte kayıtlara geçen heyelanların önemli bir bölümünün Banaz çevresinde görülmesi ilçeyi kütle hareketleri açısından da dikkat çekici hale getiriyor.
Bağbaşı’nda 22 Konut İçin Risk Belirlenmişti
Kaya düşmesi tehlikesinin Uşak'taki en somut örneklerinden biri ise Merkez'e bağlı Bağbaşı Köyü. Bölgede yapılan akademik bir araştırmada, köyün doğusundaki yamaçlarda bulunan kaya bloklarının yerleşim alanına ulaşabileceği ve 22 konutun risk altında olduğu belirlenmişti. Bazı kaya bloklarının hacminin 25 metreküpe kadar çıktığı tespit edilmişti.
Bağbaşı'nda daha sonra çelik ağlarla koruma ve kaya kırma çalışmaları gerçekleştirildi. Dağdemirler ile Paçacıoğlu Köyü Horozdamları mevkisinde de benzer tehlikelere karşı müdahaleler yapıldı. Kaya düşmesi açısından yalnızca bu noktalar değil, Banaz'ın bazı köyleri ile Ulubey Kanyonu boyunca uzanan alanlar da geçmiş risk çalışmalarında dikkat çekiyor.
Taşkın Tehlikesi Birçok Yerleşimi İlgilendiriyor
Uşak'ın geçmiş afet kayıtlarında taşkın ve su baskınlarının da önemli bir yeri bulunuyor. Yıllar içerisinde Merkez'in yanı sıra Banaz, Sivaslı, Eşme ve Karahallı'daki çeşitli yerleşimlerde taşkın koruma ve dere ıslahı projelerinin uygulanması, tehlikenin yalnızca kent merkezine özgü olmadığını gösteriyor.
Banaz'da Paşacık, Karaköse, Kızılhisar, Yazıtepe ve Yenice; Merkez'de Altıntaş, Güvem, İlyaslı, Kabaklar, Kırka, Mesudiye ve Sarıdere taşkına karşı çalışma yapılan yerleşimler arasında. Sivaslı'da Azizler, Cinoğlu, Karaboyalık ve Ketenlik'in yanı sıra Karahallı'nın Kaykıllı Köyü ile Eşme'nin Yeşilkavak bölgesinde de taşkın koruma projeleri kayıtlarda yer alıyor. Tehlikenin güncel örneklerinden biri ise Şubat 2026'da Çanlı bölgesinde yaşandı. Yoğun yağışın ardından meydana gelen su baskını, Uşak'ta kısa süreli kuvvetli yağışların oluşturabileceği riski bir kez daha ortaya çıkardı.
Uşak’ın Risk Tablosu 5 Yıl Sonra Yeniden Çıkarılıyor
Uşak'ın mevcut afet planının hazırlanmasının üzerinden yaklaşık 5 yıl geçti. Şimdi 2027-2031 döneminde hangi risklere öncelik verileceği yeniden belirlenecek. Burada Uşak açısından yanıtı merak edilen birkaç önemli soru bulunuyor: Banaz'ın deprem ve heyelan açısından mevcut durumu değişti mi? Kaya düşmesi riski bulunan köylere yeni yerleşimler eklendi mi? Taşkın açısından hangi bölgeler öncelikli hale geldi? İklim koşullarındaki değişim Uşak'ın afet risklerine nasıl yansıdı? Yeni plan tamamlandığında bu soruların yanıtları da daha net görülecek.
Şimdilik mevcut verilerin ortaya koyduğu tablo ise açık: Uşak'ın afet riski tek bir başlık altında toplanmıyor. Depremden kaya düşmesine, heyelandan taşkına kadar tehlikenin türü ve seviyesi yerleşim yerine göre değişiyor. Bu nedenle yeni dönemde hangi mahalle ve köylerin öncelikli risk alanları arasına alınacağı Uşak açısından yakından takip edilecek.
