(ÖZEL HABER) - Uşak’ın Eşme ilçesi kırsalında tespit edilen kaya resimleri alanı, resmen 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak koruma altına alındı. Keşfi gerçekleştiren Araştırmacı Belgeselci Alp Arslan Dur, bölgede kayalara işlenmiş figürlerin sıradan izler olmadığını ilk anda fark ettiklerini belirtti. Dur, alanda atlı figürler, okçular, mızraklı savaşçılar ve av sahnelerini andıran tasvirlerin yer aldığını ifade ederek, “Taşa kazınmış bir hafıza vardı orada. Bugün o hafıza resmen koruma altında” dedi.
Savaş ve Av Sahneleri Dikkat Çekiyor
Alan içerisinde yer alan ilk panoda savaş taktiğini andıran figürler, ikinci panoda ise av sahnesi ve mızraklı alp tasvirleri bulunuyor. Yapılan tescil işlemiyle birlikte söz konusu kaya resimleri artık kültürel miras kapsamında yasal koruma altına alınmış oldu. Bu karar, bölgede izinsiz müdahale ve tahribatın önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.
Çeşme Üzerindeki İşaretlere Uzman Yorumu
Emekli Müze Müdürü Metin Türktüzün ise araştırmacı Alp Arslan Dur’un paylaştığı bir çeşme üzerindeki geometrik işaretleri değerlendirdi. Türktüzün, Uşak ve çevresindeki yerel yapılarda bu tür sembollere sıkça rastlandığını belirtti.
Olası Anlamlar Neler?
Türktüzün’e göre bu işaretler farklı bağlamlarda yorumlanabiliyor:
1️. Taşçı veya Zanaatkar İşareti
Osmanlı ve Selçuklu dönemlerinde taş ustalarının yaptıkları işi işaretlemek amacıyla geometrik semboller kullandığı biliniyor. X işareti taşın yönünü veya birleşim noktasını gösterebilir. Üçgen ve çizgiler belirli bir taş ustasını ya da ocağını temsil edebilir.
2️. Türkmen / Yörük Boy Tamgaları
Uşak’ın tarihsel olarak yoğun Türkmen-Yörük nüfusuna ev sahipliği yaptığına dikkat çeken Türktüzün, bu tür işaretlerin boy tamgası olabileceğini ifade etti. Alt bölümde yer alan yay benzeri sembolün Türk boylarında güç ve hakimiyeti simgeleyen “yay ve ok” sembolizmini çağrıştırdığı belirtildi.
3️. Geometrik ve Tasavvufi Sembolizm
Geometrik figürlerin Anadolu halk inançları ve tasavvuf kültürüyle ilişkilendirilebileceğini belirten Türktüzün, Üçgenin ruh–beden–zihin dengesini, Dairenin sonsuzluğu, Dikey ve yatay çizgilerin yer ile gök arasındaki bağı simgeleyebileceğini ifade etti. Uzman değerlendirmesine göre söz konusu işaretlerin yaklaşık 100–200 yıllık bir geçmişe sahip olabileceği tahmin ediliyor.
Kültürel Miras Koruma Altında
Eşme’deki kaya resimlerinin sit alanı ilan edilmesiyle birlikte, Uşak’ın arkeolojik ve kültürel zenginliği bir kez daha gündeme geldi. Tescil kararı, hem bilimsel araştırmaların önünü açacak hem de bölgenin kültürel değerlerinin korunmasını sağlayacak. Araştırmacı Alp Arslan Dur ise “Yol uzun, keşif devam ediyor” sözleriyle çalışmaların süreceğini ifade etti.
(Foto: Alp Arslan Dur)
