Çalışmayı dikkat çekici hale getiren yalnızca 65 ciltlik büyüklüğü değil. Aşk-ı Memnu, Mai ve Siyah ve Kırık Hayatlar gibi Türk edebiyatının klasikleri arasında yer alan eserlerin yazarı Halid Ziya'nın ailesinin kökleri Uşak'a dayanıyor. Yazar İstanbul'da dünyaya gelmesine rağmen ailesi Uşak'ın eski ailelerinden Helvacızadeler olarak biliniyor. Ailenin Uşak'tan ayrılan bir kolunun İzmir'e yerleşmesinin ardından “Uşaklılar” ve “Uşaklıgil” adlarıyla anılmaya başladığı akademik kaynaklarda yer alıyor. Halid Ziya da 1934'te Soyadı Kanunu'nun ardından aile geçmişinin izini taşıyan Uşaklıgil soyadını kullandı. 
Gazete Ve Dergilerde Kalan Yazıları Da Bulundu
Karabük Üniversitesi öncülüğündeki çalışmanın hazırlıkları yaklaşık 36 ay sürdü. Proje kapsamında yalnızca Halid Ziya'nın bilinen kitapları yeniden yayımlanmadı. Yazarın daha önce kitap haline getirilmemiş, dönemin gazete ve dergilerinde kalmış metinleri de tespit edilerek külliyata dahil edildi. Metinler hazırlanırken eserlerin ilk yayımlandıkları halleri esas alındı. Farklı dönemlerde yapılan baskılar karşılaştırılarak edisyon kritik çalışması gerçekleştirildi.
Bu yöntem özellikle Halid Ziya açısından önem taşıyor. Karabük Üniversitesi'nin proje devam ederken 2025 yılında yayımladığı bilgilere göre yalnızca “Mai ve Siyah” üzerinde yapılan karşılaştırmalarda 17 binden fazla değişiklik tespit edilmişti. 
32 üniversiteden 40'tan fazla akademisyen çalıştı
Külliyat tek bir akademisyenin çalışmasıyla hazırlanmadı. Karabük Üniversitesi'nin 25 Ağustos 2026 tarihli açıklamasına göre Türkiye'nin 32 farklı üniversitesinden 40'tan fazla akademisyen projeye katkı sundu. Yaklaşık üç yıl süren çalışmanın yürütücülüğünü ve genel editörlüğünü Karabük Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Yeni Türk Edebiyatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Selçuk Atay üstlendi. Karabük Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Ayşe Tepebaşı ve Dr. Öğr. Üyesi Mihriye Çelik de projede görev alan akademisyenler arasında bulunuyor. Bir yayınevinin desteğiyle yürütülen çalışma Haziran 2026 itibarıyla tamamlandı ve ortaya 65 ciltlik Halid Ziya Uşaklıgil külliyatı çıktı. 
Proje İlerledikçe Kapsamı Büyüdü
Çalışmanın büyüklüğünü Karabük Üniversitesi'nin geçmiş açıklamaları da ortaya koyuyor. Üniversite 2025 yılında proje devam ederken 32 üniversiteden yaklaşık 50 akademisyenin çalışmaya katıldığını, külliyatın o aşamada 67 eserden 56 cilt olarak planlandığını açıklamıştı. Şubat 2026'da ise projenin 34 üniversite ve kurumun katılımıyla son aşamaya ulaştığı duyuruldu. Projenin tamamlanmasının ardından açıklanan nihai rakam ise 32 üniversiteden 40'tan fazla akademisyen ve 65 cilt oldu.
Uşaklıgil Soyadının Arkasında Uşak Var
Halid Ziya'nın Uşak bağlantısı yalnızca soyadındaki benzerlikten ibaret değil. Yazarın ailesi üzerine yapılan akademik çalışmalarda Uşaklıgil'in, Uşak'ın Helvacızadeler adıyla bilinen eski ailelerinden birine mensup olduğu belirtiliyor. Ailenin bir kolu daha sonra İzmir'e yerleşerek halıcılıkla uğraştı. Halid Ziya'nın dedesi Hacı Ali Efendi'nin halı ticaretini büyütmesinin ardından İstanbul'da da bir iş yeri açıldı. Yazarın babası Hacı Halil Efendi İstanbul'a gönderildi ve Halid Ziya burada dünyaya geldi.
Ailenin Uşak kökeni nedeniyle zaman içerisinde “Uşaklılar”, “Uşaklıgil” ve “Uşakizadeler” gibi adlarla anıldığı, yazarın da Soyadı Kanunu'nun ardından “Uşaklıgil” biçimini tercih ettiği edebiyat araştırmalarında aktarılıyor. Böylece Uşak'tan İzmir'e, oradan İstanbul'a uzanan bir ailenin çocuğu olan Halid Ziya'nın edebi mirası, ölümünden 81 yıl sonra Karabük merkezli ve Türkiye'nin farklı üniversitelerinden akademisyenlerin katıldığı kapsamlı bir çalışmayla tek külliyatta buluşmuş oldu. (Kaynak: KBÜ)
