TÜPRAG Yönetim Kurulu ve Türkiye Madenciler Derneği (TMD) Başkanı Mehmet Yılmaz, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında gerçekleştirilen “Responsible Mining of Critical Metals: The Only Way Forward” başlıklı panelde konuştu. Madenciliğin finansman, tedarik ve projelendirme süreçlerinde Türkiye’nin konumunu değerlendiren Yılmaz, model çalışmalarına göre ülkenin yer altı kaynaklarının değerinin yaklaşık 3,5 trilyon dolar olduğunu ifade etti. Bu potansiyelin ekonomiye kazandırılması için arama faaliyetlerine daha fazla risk sermayesi aktarılması gerektiğini belirtti.
Ne kadar ürettiğinizden çok nasıl ürettiğiniz önemli
Maden aramalarında yeterli finansmanın önemine dikkat çeken Yılmaz, üretim süreçlerinin çevresel ve toplumsal sorumluluklarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Yılmaz, “Daha fazla yer altı zenginliği keşfetmek için arama faaliyetlerine yeterli finansman sağlamamız gerekiyor. Ancak madencilikte ne kadar üretim yaptığınızdan çok, bunu nasıl yaptığınız önemli” dedi.
Sorumlu madenciliğin yerel topluluklara, su kaynaklarına, hava ve toprak kalitesine saygıyı gerektirdiğini belirten Yılmaz, uluslararası standartların sektörün toplumsal kabulü ve finansmana erişimi açısından da önem taşıdığını dile getirdi.
Su, atık ve rehabilitasyon vurgusu
TMD’nin Kanada Madencilik Birliği ile sürdürülebilir madencilik ilkeleri üzerinde çalıştığını aktaran Yılmaz, standartların yalnızca söylemde kalmaması, sahada uygulanması gerektiğini ifade etti. Emisyonların azaltılması, suyun ve atıkların geri dönüştürülmesi ile madencilik faaliyetlerinden etkilenen alanların rehabilite edilmesine dikkat çeken Yılmaz, şöyle konuştu:
“İnsanlar, gördüklerine inanıyor. Çevreyi kirletmediğimizi, faaliyetlerimiz sırasında zarar verdiğimiz alanları rehabilite ettiğimizi ve suyu geri dönüştürdüğümüzü göstermeliyiz.”
Kritik minerallere talep artışı
Yeşil enerji dönüşümünün bakır, kurşun, çinko ve molibden gibi kritik minerallere ihtiyacı artıracağını belirten Yılmaz, bu madenlere yönelik talebin mevcut üretimin 6 ila 9 katına ulaşabileceğini söyledi. Türkiye’nin maden ürünlerinde yıllık yaklaşık 60 milyar dolarlık dış ticaret açığı bulunduğunu ifade eden Yılmaz, sektörün istihdam, vergi geliri ve ekonomik değer oluşturma bakımından katkı sunduğunu kaydetti.
Yerel topluluklarla güven ilişkisi ele alındı
Panelde konuşan WWF-Avustralya Yenileyici İklim Birimi Başkanı Nat Burke de sürdürülebilirliğin madencilik projelerindeki önemini anlattı. Kolay erişilebilir yatakların azalmasıyla projelerin karmaşıklaştığını belirten Burke, yerel topluluklarla güvene dayalı ilişkiler kurulması gerektiğini vurguladı.
Peru’nun güneyinde 2022’de faaliyete geçen bir bakır madeni projesini örnek veren Burke, yerel topluluklarla görüşmelerin ardından projenin yeniden tasarlandığını ve su kaynaklarının korunmasına ilişkin 27 kamuoyu taahhüdü verildiğini aktardı. Başlangıçta üç ay sürmesi planlanan görüşmelerin 18 ay devam ettiğini belirten Burke, diyalog sürecinin projenin toplumsal kabulüne katkı sağladığını söyledi. (AA)
