Sağlıklı bir yaşamın vazgeçilmez parçalarından biri olan uyku, vücudun dinlenmesi ve zihinsel faaliyetlerin düzenli çalışması açısından büyük önem taşıyor. Ancak stres, düzensiz yaşam alışkanlıkları ve bazı sağlık sorunları nedeniyle birçok kişi kaliteli uyku uyumakta zorlanıyor. Özellikle gece boyunca sık uyanmak, sabah dinlenmemiş hissetmek ve gündüz sürekli yorgun olmak, uyku bozukluğunun işaretleri arasında bulunuyor. Uyku sorunları farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor. En sık karşılaşılan rahatsızlıklardan biri olan uykusuzluk, kişinin uykuya dalmakta veya uykusunu sürdürmekte güçlük çekmesiyle kendini gösteriyor. Uyku apnesinde ise gece boyunca solunumun tekrarlayan şekilde durması veya azalması, yüksek sesle horlama ve boğulma hissiyle uyanma gibi belirtiler görülebiliyor.
Huzursuz bacak sendromunda özellikle akşam saatlerinde bacaklarda rahatsız edici hisler oluşurken, narkolepsi gibi rahatsızlıklarda gündüz karşı konulamayan uyku atakları yaşanabiliyor. Uyurgezerlik, uykuda konuşma ve gece terörü de uyku sırasında ortaya çıkan diğer sorunlar arasında yer alıyor. Uykusuzluğun nedenleri arasında stres, kaygı, depresyon, düzensiz çalışma saatleri ve akşam saatlerinde fazla kafein tüketimi bulunuyor. Yatmadan önce uzun süre telefon veya tablet kullanılması da uykuya dalmayı güçleştirebiliyor. Bunun yanında ağrı, reflü, bazı ilaçlar ve başka uyku hastalıkları da gece dinlenmesini olumsuz etkileyebiliyor.
Uyku bozukluklarının etkileri gündüz saatlerinde de hissediliyor. Dikkat dağınıklığı, unutkanlık, sinirlilik, halsizlik ve iş verimliliğinde düşüş sık görülen şikâyetler arasında bulunuyor. Uzun süren uykusuzluk trafik ve iş kazası riskini artırabilirken, tedavi edilmeyen uyku apnesi yüksek tansiyon ve kalp-damar hastalıklarıyla ilişkili olabiliyor. Uyku kalitesini artırmak için her gün benzer saatlerde yatıp kalkmak, akşamları çay ve kahve tüketimini sınırlamak, yatak odasını karanlık ve sessiz tutmak öneriliyor. Yatmadan önce ekran kullanımını azaltmak ve düzenli uyku alışkanlığı kazanmak da dinlenmeyi kolaylaştırabiliyor.
Şikayetlerin uzun süre devam etmesi durumunda hekim değerlendirmesiyle uyku testi yapılabiliyor. Bu testte solunum, kalp ritmi, beyin dalgaları ve kandaki oksijen düzeyi incelenerek olası rahatsızlıklar araştırılıyor. Tedavi ise sorunun nedenine göre bilişsel davranışçı terapi, solunum destek cihazları veya gerekli görülen ilaçlarla planlanıyor. (Kaynak: Medicana.com.tr)
