Ciltte yer alan benler, tıbbi adıyla nevüsler, melanosit adı verilen pigment hücrelerinin kümelenmesi sonucu oluşan iyi huylu cilt lezyonlarıdır. Doğuştan görülebileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilen benler; düz, kabarık, kahverengi, siyah, ten rengi ya da mavi tonlarında olabilir. Uzmanlara göre benlerin büyük bölümü yaşam boyu herhangi bir sağlık sorununa neden olmuyor. Ancak bazı durumlarda dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmeleri gerekiyor.
"Ben Aldırmak Kansere Yol Açar" İnancı Doğru Değil
Dermatoloji Uzmanı Uzm. Dr. Hasan Tak, halk arasında sıkça dile getirilen "Ben aldırırsam kansere dönüşür" ya da "Bene dokunmak tehlikelidir" şeklindeki inanışların bilimsel bir dayanağı bulunmadığını belirtiyor. Tak'a göre uygun yöntemlerle alınan benlerin kansere dönüşmesi söz konusu değil. Aksine, şüpheli görülen benlerin erken dönemde çıkarılarak patolojik incelemeye gönderilmesi, cilt kanseri başta olmak üzere ciddi hastalıkların erken teşhis edilmesine katkı sağlayabiliyor.
Hangi Benler Risk Taşıyabilir?
Her benin alınması gerekmese de bazı değişikliklerin dikkate alınması gerekiyor. Dermatoloji uzmanları bu noktada "ABCDE Kuralı" olarak bilinen değerlendirme yöntemini kullanıyor. Benin asimetrik bir yapıya sahip olması, kenarlarının düzensiz görünmesi, birden fazla renk içermesi, çapının 6 milimetreden büyük olması ya da zaman içinde şekil, renk veya boyut değiştirmesi cilt kanseri açısından uyarıcı belirtiler arasında yer alıyor. Bu özelliklerden bir veya birkaçını taşıyan benlerin vakit kaybetmeden dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi öneriliyor.
Benler Hangi Durumlarda Alınmalı?
Uzmanlara göre yüz bölgesinde estetik açıdan rahatsızlık oluşturan benler, kıyafetlere takılan, tıraş sırasında sürekli kanayan ya da sürtünmeye maruz kalan benler alınabiliyor. Bunun yanı sıra hızla büyüyen, renk değiştiren, kanayan, kaşınan veya düzensiz bir görünüm kazanan benlerde de cilt kanseri ihtimali açısından cerrahi değerlendirme önem taşıyor.
Ben Alma İşlemi Nasıl Yapılıyor?
Benlerin alınmasında uygulanacak yöntem, benin yapısına ve bulunduğu bölgeye göre değişiklik gösteriyor. En güvenilir yöntemlerden biri cerrahi eksizyon olarak öne çıkarken, yüzeysel ve iyi huylu benlerde tıraşlama (shave eksizyon) yöntemi de uygulanabiliyor. Bazı iyi huylu benlerde lazer tedavisi tercih edilse de, kanser şüphesi taşıyan benlerde patolojik inceleme yapılamadığı için bu yöntem genellikle önerilmiyor.
Patolojik İnceleme Büyük Önem Taşıyor
Cerrahi olarak çıkarılan ve şüpheli görülen benler çoğunlukla patolojik incelemeye gönderiliyor. Patoloji sonucunda benin iyi huylu olup olmadığı, kanser öncüsü değişiklikler içerip içermediği ya da melanom gibi ciddi hastalıkların varlığı kesin olarak ortaya konulabiliyor.
Ben Koparsa İhmal Edilmemeli
Yanlışlıkla travmaya uğrayan veya kopan benlerin de dermatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Uzm. Dr. Hasan Tak, özellikle tekrarlayan kanama, kabuklanma ve iyileşmeyen yaraların ihmal edilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Dermatoloji Muayenesi Hayat Kurtarabilir
Yeni ortaya çıkan koyu renkli benler, kısa sürede büyüyen lezyonlar, şekli değişen, kanayan veya kabuklanan benler ile ailede cilt kanseri öyküsü bulunan kişilerin düzenli dermatoloji kontrolünden geçmesi öneriliyor. Çok sayıda bene sahip bireylerin de belirli aralıklarla uzman hekim tarafından takip edilmesi, olası risklerin erken dönemde tespit edilmesine yardımcı oluyor. (Kaynak: Doktortakvimi)
