Sağlık Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı kanun teklifi taslağına göre tütün ürünleri satın alınırken elektronik yaş doğrulaması yapılması planlanıyor. QR kodla çalışması değerlendirilen sistemin yalnızca 18 yaş kontrolüyle sınırlı kalmayıp günlük sigara alım miktarını da denetleyebilmesi gündemde.
Türkiye'de 18 yaşından küçüklere sigara satışını önlemek amacıyla hazırlanan düzenleme, satış noktalarındaki mevcut uygulamayı değiştirebilir. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun yaptığı açıklamanın ardından, elektronik kimlik doğrulamasına ilişkin taslak ayrıntıları da gündeme geldi.
Yeni modelde sigara satın almak isteyen kişinin yaşının elektronik ortamda kontrol edilmesi hedefleniyor. Böylece market ve büfelerde yaş doğrulamasının yalnızca satıcının değerlendirmesine bağlı kalmaması amaçlanıyor.
Kasada QR Kodla Yaş Kontrolü Nasıl Yapılacak?
Üzerinde çalışılan modele göre kamu otoritesi tarafından oluşturulacak QR kod, satış sırasında elektronik doğrulama amacıyla kullanılabilecek. Sistem, alıcının T.C. kimlik numarasıyla eşleşerek 18 yaşını doldurup doldurmadığını kontrol edecek. Satıcıya kişinin adı, doğum tarihi veya diğer kişisel bilgileri yerine yalnızca yaş şartını karşılayıp karşılamadığı bilgisinin iletilmesi planlanıyor. Ancak QR kodun hangi uygulamadan alınacağı, kasadaki cihazın nasıl çalışacağı ve cep telefonu bulunmayan müşterilerin nasıl doğrulanacağı henüz kesinleşmedi.
Günlük Sigara Alımına da Denetim Gelebilir
Taslakta dikkat çeken bir başka ayrıntı, elektronik sistemin günlük tütün ürünü alım miktarını da denetlemek üzere tasarlanmasının öngörülmesi. Buna göre yaş doğrulamasının yanında günlük satın alma miktarlarının izlenebilmesi de değerlendiriliyor. Ancak bir kişinin günde kaç paket sigara satın alabileceğine ilişkin açıklanmış bir sayı bulunmuyor. Dolayısıyla bu aşamada günlük paket sınırının kesinleştiğini söylemek mümkün değil. Uygulamanın kapsamı, kanun teklifi ve sonrasında hazırlanacak düzenlemelerle netleşecek.
Uşak'taki Bakkal ve Büfeler İçin Ne Değişecek?
Düzenleme hayata geçirilirse Uşak'taki tütün ürünü satış noktalarının da elektronik doğrulama sistemine uyum sağlaması gerekecek. Bununla birlikte işletmelerin yeni cihaz satın alıp almayacağı, mevcut kasa sistemlerinin kullanılıp kullanılamayacağı ve teknik altyapının maliyetinin nasıl karşılanacağı henüz açıklanmadı. Bu konular özellikle küçük bakkal ve büfeler açısından önem taşıyor. Düzenlemenin uygulama esasları belirlenmeden işletmelere yeni bir cihaz zorunluluğu getirildiğini söylemek doğru olmayacak.
QR Kodlu Sigara Satışı Ne Zaman Başlayacak?
Taslakta elektronik sistemin geliştirilmesi için bir yıllık süre öngörülüyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadığından kesin başlangıç tarihi bulunmuyor. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, açıklamasında kişisel verileri koruyan ve kullanımı kolay elektronik yaş doğrulama seçeneklerinin değerlendirildiğini bildirdi.
Uşak'ta sigara satan işletmeler ve vatandaşlar açısından bundan sonraki belirleyici gelişme, kanun teklifinin TBMM'ye sunulması ve satış noktalarında kullanılacak doğrulama yönteminin resmileşmesi olacak. (Kaynak: TRT Haber-Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun açıklamaları)
