(ÖZEL HABER) - Arif Bayer’in Dikilitaş Mahallesi’nden kaydettiği görüntüler, Uşak’ın bilinen mahallelerinden birinin adının nereden geldiği sorusunu yeniden gündeme getirdi. Mahalleyle ilgili anlatılan hikayeler arasında özellikle anne ile çocuğun taşa dönüşmesi ve Ali ile Kezban’ın yarım kalan aşkı öne çıkıyor. Ancak bu anlatılar tarihi birer olaydan ziyade Uşak’ın sözlü kültüründe yaşayan efsaneler olarak karşımıza çıkıyor.
Anne İle Çocuğun Taşa Dönüştüğü Anlatı
Dikilitaş adıyla anlatılan efsanede, yufka açan bir kadının ağlayan çocuğunun altını temizlemek için bez almak yerine yufka kullandığı, bunun üzerine anne ile çocuğun taşa dönüştüğü rivayet ediliyor. Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı'ndaki kayıtta bu efsanenin adresi Uşak Merkez'deki Dikilitaş Mahallesi değil, Banaz ilçesi yakınındaki Ayrancı Köyü olarak gösteriliyor. Olayın geçtiğine inanılan bölgenin de “Dikili taş mevkii” olarak bilindiği belirtiliyor.
Ali İle Kezban’ın Yarım Kalan Aşkı
Dikilitaş Mahallesi ile ilişkilendirilen bir diğer anlatı ise Ali ile Kezban’ın aşkı. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında da bulunan efsaneye göre, varlıklı bir ailenin kızı Kezban ile çoban Ali birbirlerine aşık oluyor. Ali’nin annesi Kezban’ı ailesinden istiyor ancak evliliğe izin verilmiyor. Kaçmaya karar veren iki genç, gece yarısı bir pınar başında buluşuyor. Efsaneye göre burada pusu kuran beyin adamları Ali ile Kezban’ı vuruyor. Resmi kaynak Ali ile Kezban Efsanesi'nin geçtiği yeri ise yalnızca “Uşak civarı” olarak belirtiyor. Hikayenin bugünkü Dikilitaş Mahallesi'nde geçtiğine ilişkin aynı kayıtta bir bilgi bulunmuyor.
Peki Dikilitaş’ın gerçek hikayesi hangisi?
Mevcut kaynaklar, bu iki efsaneden herhangi birinin bugünkü Dikilitaş Mahallesi'nin adının kesin kaynağı olduğunu ortaya koymuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında Dikilitaş Efsanesi Banaz-Ayrancı'ya, Ali ile Kezban Efsanesi ise genel olarak Uşak civarına bağlanıyor. Bu nedenle Dikilitaş Mahallesi hakkında kuşaktan kuşağa aktarılan anlatıları tarihi olarak kanıtlanmış olaylar yerine Uşak'ın sözlü kültürünün parçaları olarak değerlendirmek daha doğru görünüyor. Dikilitaş Mahallesi'nin adının kesin olarak nereden geldiği ise eldeki kaynaklarla yanıtlanabilmiş değil. (Görüntüler: Arif Bayer)
