(ÖZEL HABER) - Uşak Belediyesi Kent Tarihi Müzesi Sorumlusu Arkeolog Cengiz Doğan, Uşak Haber Gazetesi’ne yaptığı açıklamada dikkat çeken bir tarihi belgeyi gündeme taşıdı. Doğan, Kara Murat hakkında bilinen ilk yazılı anlatımlardan birinin eski Uşak Kaymakamı Fikret Karakoyunlu’ya ait olduğunu belirtti. Uşak'ın Kurtuluş Savaşı hafızasında önemli bir yere sahip olan Çeçeli Kara Murat'ın hikâyesine ilişkin yıllar öncesine uzanan bir yazı yeniden gün yüzüne çıktı. Uşak Belediyesi Kent Tarihi Müzesi Sorumlusu Arkeolog Cengiz Doğan, www.usakhabergazetesi.com.tr'ye yaptığı açıklamada, Çeçeli Kara Murat'ın kahramanlığını yazıya aktaran ilk isimlerden birinin 1942-1945 yılları arasında Uşak Kaymakamlığı yapan Mahmut Fikret Karakoyunlu olduğunu söyledi.

Çeçeli 1

Doğan'ın verdiği bilgiye göre Karakoyunlu'nun “Çeçe Köylü Kara Murat” başlığını taşıyan yazısı, “Dünkü Bugünkü Uşak” adlı yayının Ağustos-Eylül 1969 tarihli birinci cildinde yer aldı. Arşivlerde bugün de izine ulaşılabilen yazıda Karakoyunlu, Kara Murat'ın hikayesini dönemin edebi anlatım tarzıyla aktarıyor. Karakoyunlu yazısına Uşak'a seslenerek başlıyor ve Kara Murat'ı, Kurtuluş Savaşı'nın isimsiz halk kahramanlarının simgelerinden biri olarak anlatıyor. Metinde aktarılanlara göre Kara Murat, Uşak-Gediz arasındaki bölgede bulunduğu sırada bir Yunan askerî birliğiyle karşılaştı. Askerler kendisinden kendilerini en kısa yoldan Uşak-Afyon demiryoluna götürmesini istedi.

Kara Murat ise bu talebi kabul etmiş görünerek Yunan askerlerini doğru güzergâh yerine Murat Dağı çevresindeki sarp Kusra Deresi'ne yönlendirdi. Birlik, bölgedeki çıkılması güç noktaya ulaştığında kendilerine yanlış yol gösterildiğini fark etti. Karakoyunlu'nun anlatımında Kara Murat'ın, ölümle karşı karşıya olduğunu bilmesine rağmen geri adım atmadığı ve düşman askerleri tarafından süngülenerek şehit edildiği aktarılıyor. Ardından bölgedeki gelişmeler Türk birliklerine ulaştırıldı ve Kusra Deresi'nde sıkışan Yunan askerlerinin teslim süreci başladı.

Çeçeli 2 (1)Çeçeli Kara Murat'ın hikayesi bugün de Uşak'ın yerel tarih çalışmalarında önemli bir yer tutuyor. Kara Murat'ın, dönemin adıyla Çeçe, bugünkü adıyla Banaz'ın Çamsu Köyü'nde yaşadığı kabul ediliyor. Şehitliği ise Uşak Merkez'e bağlı Aşağı Karacahisar Köyü'nde bulunuyor. Şehitlikteki kitabede de Kara Murat'ın Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin ardından geri çekilen Yunan kuvvetlerinin bir bölümünü Kusra Deresi yönüne sevk ettiği ve bu sırada düşman askerleri tarafından şehit edildiği anlatılıyor.

Kara Murat'ın mezarı geçmiş yıllarda Uşak İl Özel İdaresi tarafından da yenilendi. Dönemin Uşak Valisi Seddar Yavuz, gerçekleştirilen çalışma sırasında Kara Murat'ın fedakarlığının “Türk köylüsünün kahramanlığının bir sembolü” olarak tarih sayfalarındaki yerini aldığını ifade etmişti. Uşak'ta Çeçeli Kara Murat'ın hatırasını yaşatmak amacıyla yıllar içerisinde konferanslar, anma programları ve yürüyüşler de gerçekleştirildi. 2016 yılında Uşak Belediyesi ve sivil toplum kuruluşlarının ortaklaşa gerçekleştirdiği programda Kara Murat'ın mezarından başlayan yaklaşık 17 kilometrelik anma yürüyüşü düzenlenmişti.

Çeçeli 2 (2)Arkeolog Cengiz Doğan'ın gündeme taşıdığı Fikret Karakoyunlu metni ise Kara Murat'ın hikâyesinin günümüze nasıl ulaştığını göstermesi bakımından ayrı bir önem taşıyor. Söz konusu metnin daha sonraki yıllarda hazırlanan “Kurtuluş Savaşı'nda Uşak Anıları” çalışmasında da “Çeçe Köylü Kara Murat” başlığı ve Fikret Karakoyunlu imzasıyla yer aldığı görülüyor. Mahmut Fikret Karakoyunlu, 1906 yılında Siverek'te dünyaya geldi. Kabataş Erkek Lisesi'nin ardından Ankara Hukuk Fakültesini bitiren Karakoyunlu; Fethiye, Cizre, Lice, Bayburt, Uşak, Keşan ve Çorlu'da kaymakamlık yaptı.

1946 yılında kaymakamlıktan ayrılarak siyasete ve avukatlığa yönelen Karakoyunlu, Demokrat Parti'nin Tekirdağ teşkilatının kuruluşunda görev aldı. “Demirkırat” gazetesini yayımladı ve Mahmut Bora takma adıyla siyasi yazılar kaleme aldı. 18 Eylül 1958 tarihinde hayatını kaybeden Fikret Karakoyunlu, eski Devlet Bakanı, siyasetçi ve yazar Yılmaz Karakoyunlu'nun da babasıydı. Cengiz Doğan'ın ortaya çıkardığı arşiv kaydı, bugün Uşak'ın en bilinen yerel Kurtuluş Savaşı kahramanlarından biri haline gelen Çeçeli Kara Murat'ın hikâyesinin yazılı hafızadaki izlerini yaklaşık 60 yıl geriye götürüyor. Kara Murat'ın fedakarlığı ise aradan geçen 104 yılın ardından Uşak'ın Kurtuluş Savaşı hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Muhabir: Hüsnü Kazım Özler