Uşak’ın Ulubey ilçesi Belediye Başkanı Veli Koçlu, Uşak Gençlik Merkezi (UGM) üyeleri ile Ulubey ilçesinde yer alan Blaundus kentini gezdi.
Gezi ile sosyal medya hesaplarından mesaj yayınlayan Ulubey Belediye Başkanı Veli Koçlu, “2018 yılında başlayıp bu güne devam eden Blaundos Antik Kenti arkeolojik kazı çalışmalarında önemli keşiflere ulaşılmıştır. Bugün gençlik merkezi ekibi ile gerçekleştirdiğimiz gezimizde antik kentin yapısı ve son çalışmalarla daha belirgin hale gelen kaya mezarlarını görme şansı bulduk. Kazı çalışmalarının ilerleyen aşamalarında kaya mezarlarının ihtişamlı görüntüsü siz değerli ziyaretçilerimize de açılacaktır. Bu süreçte gece gündüz demeden emek sarfeden kazı hocalarımıza ve ekibine kolaylıklar diliyoruz” dedi.
BLAUNDOS ANTİK KENTİ?
İç Ege’de yer alan ilimiz, paha biçilemeyen en önemli arkeolojik değerlerini bünyesinde barındırdığı için kültür turizmine meraklı ziyaretçiler için eşsiz güzellikler vaat ediyor. Bunlardan bir tanesi de Uşak iline 40 km mesafede yer alan Ulubey ilçesi Sülümenli köyü sınırları içerisinde yer alan Blaundus antik kentidir. 1. Derece sit alanı olarak tescil edilmiştir.
Blaundus; Büyük İskender’in Anadolu Seferleri’nden sonra Makedonya’dan gelenler tarafından kurulmuş, şehir halkının kendilerine Makedonyalı Blaundus adının verdiği söylenmektedir. Büyük İskender’den sonra Bergama Krallığına ardından da Roma İmparatorluğuna bağlanan kentini, Roma döneminde önemi artmıştır. Derin vadilerle çevrili bir yarımada üzerinde yer alan kentin önemli yapıları arasında kale, tapınaklar, tiyatro, stadyum ve kaya mezarları bulunmaktadır.
Kentin, bazı kalıntıları günümüze kadar gelebilmiştir. Helenistik dönemde inşa edilen kuzey surlarının giriş kapısı kemeri, darphane bölümleri, idari binalar sur duvarlarının bazı bölümleri, İon tarzındaki mabet kentin ortasında yer alan ve Roma İmparatoru Claudius’un mabedi, yalnızca bir tarafında oturma kademeleri olan stadyum örnek olarak verilebilir. Kentin güney yamacında bulunan tiyatro kalıntıları ile hemen yanı başında bulunan kaya mezarları da görülmeye değer yapılardır. Şehrin simgesi ise çifte attır.
1845 li yıllarda Hamilton bu kentten geldiği bilinen bir yazıtı bulması ile antik kentin adının Blaundus olduğu kesinleşmiştir. Yazıttaki; "Blaundeon Makedonon” ibaresi antik kent hakkında açık ve net bilgiler vermektedir. Büyük İskender’in ölümü ile kent; Deokodoslar olarak da adlandırılan ve imparatorluğu aralarında paylaşma çekişmeleri yaşayan 8 generallerden Antigonos’un payına düşmüştür. Kent; M.Ö. 189 yılında Bergama Krallığı’ndan Roma İmparatorluğu hâkimiyetine geçmiştir. Roma döneminde önemli bir yerleşim alanı olan kent, M.Ö. 5 yüzyılda Uşak İli, Sivaslı İlçesi sınırları içerisinde yer alan ve aynı zamanda piskoposluk merkezi olan Sebaste Piskoposluğuna bağlanmıştır.
Blaundus antik kenti, üç tarafı oldukça derin ve dik vadiler ile çevrili bir yarımada benzeri bir yapı üzerinde kurulmuş bulunmaktadır. Yarımada şeklinde bir toprak parçası üzerinde kurulu olması şehrin girişinin sadece kuzeydeki kapı ile yapıldığını göstermektedir.
Tiyatro binası, şehir surlarının dışında yamaca inşa edilmiştir. Tiyatronun sahnesi tamamen yıkılmıştır. Oturma sıralarının bir kısmı sağlam kalmıştır. Surlar içerisinde kalan şehrin merkezi ise Ion düzeninde yapılmış bir tapınak ve irili ufaklı yapılar yer alır. Şehrin mezarları (nekropol) ise iki farklı alanda yer almaktadır. Birincisi; kentin kuzeyinde yer alan mezarlık ve birkaç Tümülüs, ikincisi ise kentin doğusunda yer alan vadide yer alan kaya mezarlarıdır. Kaya mezarları 2 li, 10 lu ve 12 li tarzda yapılmıştır. Tonozlu yapıdaki kaya mezarları nişli odacıklar ve sabit lahit tipindedir. Kaya mezarlarının çoğunda beyaz sıva, sıva üzerinde ise kızıl, mavi, yeşil boyalarla yapılmış hayvan ve bitki motifleri ile bezenmiştir. Antik kentin dışında kalan alanda Ion tarzında ikinci bir tapınak ve tamamı 14 adet olan ancak bugünlerde sadece bir tanesi kemer yer almaktadır. Kemerlerin kesin olmamakla birlikte su kemeri olması muhtemeldir.
GEÇTİĞİMİZ SENE KAZILARN TEKRAR BAŞLAMIŞTI
Uşak Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Birol Can başkanlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle sürdürülen Blaundos Antik kenti kazı ve restorasyon çalışmalarının, Cumhurbaşkanlığı kararıyla 2020 yılından itibaren sürekli/aralıksız kazı olarak devam etmesi kararlaştırılmıştı. Blaundos’ta kesintisiz devam edecek çalışmaların verimli biçimde sürdürülebilmesi için öncelikli ihtiyaç olan “Kazı Evi” inşaatı konusunda, Zafer Kalkınma Ajansına yapılan başvuru kabul edildi. Zafer Kalkınma Ajansı tarafından yüzde 75’i, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından da yüzde 25’i karşılanacak olan, toplam 1 milyon 901 bin 960 TL bütçeli projenin, 24 ayda tamamlanması bekleniyor.
Çalışmalar Hız Kazanacak
Konuyla ilgili açıklama yapan Uşak Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ekrem Savaş, Üniversite, Uşak Valiliği İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği ve Uşak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü işbirliğiyle hazırlanan projenin hayata geçmesiyle, antik kentteki bilimsel çalışmaların hız kazanacağının altını çizdi. Prof. Dr. Savaş, “Başta üniversitemiz akademisyen ve öğrencileri olmak üzere, çeşitli bilim dallarından araştırmacıların yararlanabileceği proje; eserlerin korunması, onarımı ve bilimsel değerlendirmelerine yönelik depo, laboratuvarlar, arşiv, fotoğrafhane, kütüphane ve konferans salonu gibi çok amaçlı bir kompleks olarak tasarlandı. Proje kapsamında, öğrenci grupları başta olmak üzere toplumun çeşitli kesimlerinden ziyaretçilerin belli bir program dâhilinde katılabilecekleri etkinliklerle, çanak-çömlek üretimi, eser onarımı ve mozaik yapımı gibi pek çok konuda deneyimleme yapabilecekleri arkeoloji atölyeleri oluşturulacak. Antik çağ teknolojileri, endüstrileri, üretimleri, eğlence ve spor anlayışları, günlük yaşamları gibi konularda deneysel arkeoloji ve uygulama projeleri hayata geçirilebilecektir. Aynı zamanda, bu projelerle, bir yandan bölgenin turizm hareketliliğinde Blaundos’un da etkin rol alması, diğer yandan ziyaretçilerin kültürel mirasımıza karşı duyarlılığının arttırılması hedeflenmektedir. Gençlik ve Spor Bakanlığı’nın Genç Gönüllüler Programı kapsamında en fazla başvuru yapılan ve en çok gönüllü kabul eden kazı projesi Blaundos olmuştur. Covid-19 salgınına ve zor arazi koşullarına rağmen, üst düzeyde alınan tedbirlerle ve büyük öz veriyle çalışan kazı ekibinin emekleri her türlü takdiri fazlasıyla hak ediyor. Başta desteklerini esirgemeyen Sayın Valimiz Funda Kocabıyık olmak üzere, kazı başkanı Prof. Dr. Birol Can’a ve emeği geçen, destek olan herkese teşekkür ediyorum.” dedi.
Uşak’ın İlk ve Tek Arkeolojik Kazı Projesi
Uşak il merkezinin 30 km güneyindeki Ulubey ilçesi sınırları içerisinde yer alan Blaundos antik kentinin Uşak’ın ilk ve tek arkeolojik kazı/restorasyon projesi olduğuna dikkat çeken kazı başkanı Prof. Dr. Can ise “Çevresini dolanan derin kanyonla bütünleşik manzarası, günümüze ulaşan tapınak, tiyatro, hamam, bazilika gibi anıtsal yapıları ve vadi yamaçları boyunca uzanan kaya mezarlarıyla dikkat çeken kent, yılın her mevsimi yoğun ziyaretçi gruplarını ağırlamaktadır. Günümüze ulaşan ve büyük bölümü Roma dönemine ait yapıların yanı sıra, son dönem kazılarında kentin daha erken tarihlere ait izleri de açığa çıkmaya başlamıştır.”şeklinde konuştu.

Muhabir: Uşak Haber Gazetesi