Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı yürürlüğe girdi. Beş yıllık yol haritasında 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 uygulama adımı belirlendi. Plan kapsamında yapay zeka, büyük veri, nesnelerin interneti ve dijital ikiz gibi teknolojilerin şehir hizmetlerinde daha yaygın kullanılması öngörülüyor.Yeni dönemde vatandaşların doğrudan kullandığı belediye hizmetlerinden trafik sistemlerine, afet yönetiminden çevre uygulamalarına kadar çok sayıda alanda dijital çözümlerin devreye alınması planlanıyor.
81 İl İçin Akıllı Şehir Yol Haritası Hazırlanacak
Planın ilk aşamasında 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamı için akıllı şehir stratejileri ve yol haritalarının hazırlanması öngörülüyor. Belediyelerde akıllı şehir birimlerinin oluşturulması ve mekansal planlamada yeni dijital modellerin kullanılması da yol haritasında yer alıyor. 2027'de büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesinin sürece dahil edilmesi, toplam 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi tabanlı gelişim planlarının hazırlanması hedefleniyor.
Trafik Yoğunluğu Anlık Takip Edilecek
Vatandaşların günlük yaşamında en fazla hissedilebilecek değişikliklerden birinin ulaşım alanında olması bekleniyor. Gerçek zamanlı trafik yönetim sistemleri sayesinde şehir içindeki yoğunluk anlık olarak izlenebilecek. Elde edilen verilerin trafik akışının yönetilmesinde kullanılması planlanıyor. Böylece özellikle yoğun saatlerde yollarda geçirilen sürenin azaltılması hedefleniyor.
Çöp Araçlarının Rotası Bile Değişecek
Yeni sistem yalnızca trafikle sınırlı olmayacak. Atık toplama sistemlerinde sensörlerden yararlanılması ve araçların konteynerlerin doluluk durumuna göre rota oluşturması planlanıyor. Böylece gereksiz seferlerin azaltılması ve belediye kaynaklarının daha verimli kullanılması amaçlanıyor. Sokak aydınlatmalarında da akıllı sistemlerin yaygınlaştırılması ve enerji tüketiminin düşürülmesi öngörülüyor.
Şehir Hizmetleri Tek Merkezden İzlenecek
Planın önemli hedeflerinden biri de Dijital Şehir Yönetim Merkezleri olacak. 2029 yılına gelindiğinde bütün illerde trafikten çevre temizliğine kadar farklı şehir hizmetlerinin tek noktadan takip edilebildiği merkezlerin kurulması hedefleniyor. Bu yapıların koordinasyonunu ise Bakanlık bünyesindeki Ulusal Akıllı Şehir Merkezi yürütecek.
Mahalledeki Sorun Telefondan Bildirilebilecek
Akıllı şehir uygulamalarının vatandaşların belediyelerle iletişimine de yansıması planlanıyor. Mahallelerde karşılaşılan sorunların mobil uygulamalar üzerinden doğrudan ilgili birimlere aktarılabilmesi ve yapılan işlemlerin dijital sistemlerden takip edilebilmesi hedefleniyor. Yaşlılar, engelliler ve dijital hizmetlere erişimde dezavantaj yaşayan grupların da yeni sistemlerden yararlanabilmesi için erişilebilirlik uygulamalarına yer verilmesi öngörülüyor.
TOKİ Projelerinde “Akıllı Bölge” Dönemi
Plan, yeni konut projeleri ve kentsel dönüşümü de kapsıyor. TOKİ'nin kentsel dönüşüm ve yeni konut projelerinin “Akıllı Bölgeler” yaklaşımıyla bütünleştirilmesi planlanıyor. Yeni yaşam alanlarında yeşil enerji sistemlerinin kullanılması, su ve enerji kayıplarının sensörlerle tespit edilmesi hedefleniyor. Afet yönetiminde ise erken uyarı sistemleri ve kriz anında kullanılacak teknolojik mekanizmaların geliştirilmesi öngörülüyor.
2030 Hedefi: Yüzde 80 Yerli Üretim
Akıllı şehir teknolojilerinde yerlileşme de yol haritasının önemli başlıklarından biri oldu. 2030 yılında kullanılacak akıllı şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim hedefleniyor. Sektörde faaliyet gösterecek 500 girişimci şirketin desteklenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının hukuki altyapısını oluşturacak düzenlemelerin hayata geçirilmesi planlanıyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da planın yürürlüğe girmesinin ardından yaptığı açıklamada, belediyecilikten trafik sistemlerine ve atık yönetimine kadar vatandaşların günlük hayatını ilgilendiren alanlarda 50 akıllı şehir uygulamasının hayata geçirilmesinin hedeflendiğini bildirdi. (Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)
