Türkiye'nin atıkların geri kazanılması ve kaynakların daha verimli kullanılması amacıyla başlattığı Sıfır Atık Hareketi’nde 9 yıllık bilanço açıklandı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın himayelerinde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinasyonunda 27 Eylül 2017’de başlatılan proje kapsamında geri kazanım oranının 2017’deki yüzde 13 seviyesinden 2025 yılında yüzde 37,53’e yükseldiği bildirildi. Türkiye'nin hedefi bu oranı 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarmak.
90 Milyon Ton Atık Yeniden Ekonomiye Kazandırıldı
Bakanlığın açıkladığı verilere göre projenin başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar toplam 90 milyon ton geri kazanılabilir atık işlendi. Bunun 36,1 milyon tonunu kağıt ve karton, 10,2 milyon tonunu plastik, 3,5 milyon tonunu cam, 9,6 milyon tonunu metal oluşturdu. Organik ve diğer geri kazanılabilir atıkların miktarı ise 30,6 milyon tona ulaştı. Bu çalışmalar sonucunda ekonomiye sağlanan katkının 365 milyar TL olduğu açıklandı. Türkiye genelinde 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi’ne geçildiği, 28 milyon kişiye de eğitim verildiği belirtildi.
613 Milyon Ağacın Kesilmesinin Önüne Geçildi
Geri dönüşüm çalışmalarının doğal kaynaklara etkisine ilişkin dikkat çeken rakamlar da paylaşıldı. Bakanlık verilerine göre geri kazanılan atıklar sayesinde 270 milyar kilovatsaat enerji ve 2 trilyon litre su tasarrufu sağlandı. Petrol tasarrufunun ise 60 milyar litreye ulaştığı bildirildi. Atık depolama alanlarında 390 milyon metreküplük tasarruf sağlandığı, geri dönüşüm sayesinde 613 milyon ağacın kesilmesinin önüne geçildiği kaydedildi. Ayrıca 180 milyon ton sera gazı salımının engellendiği açıklandı.
Sıfır Atık COP31 Gündemine Taşınıyor
Sıfır Atık Hareketi’nin dokuzuncu yılı, Türkiye'nin COP31 süreci nedeniyle bu yıl farklı bir başlıkla ele alınıyor. Yılın teması “0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte” olarak belirlendi. Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’in eylem gündemindeki öncelikli başlıklardan biri de sıfır atık ve döngüsel ekonomi olacak. Açıklanan hedefler arasında dünya genelindeki atık üretimindeki artışın 2035 yılına kadar yarı yarıya azaltılması da bulunuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da Sıfır Atık Hareketi'nin 9. yılı dolayısıyla yaptığı açıklamada, Türkiye’de başlayan uygulamaların COP31 süreciyle küresel iklim gündemine taşınacağını belirtti.
30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü Olmuştu
Türkiye'de başlayan süreç ilerleyen yıllarda Birleşmiş Milletler gündemine de taşındı. BM Genel Kurulu, Türkiye'nin ana sunuculuğunda ve 105 ülkenin ortak sunuculuğuyla 14 Aralık 2022'de aldığı kararla 30 Mart'ı “Uluslararası Sıfır Atık Günü” ilan etti. 2023 yılında ise BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu oluşturuldu. Kurulun başkanlığını Emine Erdoğan üstlendi. “Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı” da uluslararası katılıma açıldı. Açıklanan son verilere göre beyana 136 ülkeden 459 binden fazla kişi destek verdi.
Depozito Sistemi de Sıfır Atık Kapsamında
Türkiye'deki çalışmalar yalnızca klasik geri dönüşüm uygulamalarıyla sınırlı kalmadı. Denizlerin korunmasına yönelik Sıfır Atık Mavi ile içecek ambalajlarının toplanmasına yönelik Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi (DOA) da uygulamalar arasına dahil edildi. Bakanlık, belediyeler ve farklı kurumların iş birliğiyle 81 ilde yeni projelerin sürdürülmesi planlanırken, Türkiye'nin Sıfır Atık çalışmalarının COP31 sürecinde uluslararası gündemin önemli başlıklarından biri olması bekleniyor. (Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)
