Sosyal medyada hızla yayılan kısa video içerikleri, ruh sağlığına dair farkındalığı artırırken yeni bir riski de beraberinde getiriyor. Özellikle “DEHB”, “bipolar”, “borderline” ve “anksiyete” gibi kavramların yaygın kullanımı, birçok kişinin kendisine ya da çevresine profesyonel değerlendirme olmadan tanı koymasına neden oluyor. Moodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, bu durumun ciddi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
“Tanı koymak birkaç belirtiye bakılarak olmaz”
Dr. Pelin Taş, ruh sağlığı tanılarının basit gözlemlerle konulamayacağını belirterek, “Bir video izleyerek ya da birkaç belirtiye bakarak psikiyatrik tanı koymak mümkün değildir. Tanı sürecinde belirtilerin süresi, şiddeti ve kişinin yaşamını ne kadar etkilediği birlikte değerlendirilir” dedi.
Uzmanlara göre internet testleri ve sosyal medya içerikleri yalnızca farkındalık yaratabilir; ancak tanı koydurmaz.
Her dikkat dağınıklığı DEHB değildir
Son dönemde en sık dile getirilen sorulardan biri “Acaba DEHB miyim?” sorusu. Ancak uzmanlara göre günlük hayatta yaşanan dikkat dağınıklığı çoğu zaman modern yaşamın bir sonucu. Dr. Taş, özellikle dijital ekranlara yoğun maruziyetin dikkat süresini kısalttığını belirterek, klinik bir durum olan DEHB ile günlük dikkat sorunlarının karıştırılmaması gerektiğini vurguladı.
Her kaygı hastalık anlamına gelmez
Kaygının insanın doğal bir parçası olduğunu belirten uzmanlar, her stres durumunun anksiyete bozukluğu olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekiyor. Anksiyete bozukluğunda kaygının yoğun, kontrol edilemez ve uzun süreli olduğuna işaret eden Dr. Taş, fiziksel belirtilerin de tabloya eşlik ettiğini ifade etti.
Depresyon ve bipolar sık karıştırılıyor
Sosyal medyada en çok yanlış anlaşılan kavramlardan biri de depresyon. Uzmanlara göre her üzüntü hali depresyon anlamına gelmiyor. Klinik depresyon için belirtilerin en az iki hafta sürmesi ve kişinin yaşamını ciddi şekilde etkilemesi gerekiyor. Benzer şekilde duygusal iniş çıkışların da tek başına bipolar bozukluk anlamına gelmediği vurgulanıyor. Bipolar bozuklukta belirgin mani ve depresyon dönemleri bulunuyor.
“Online testler tanı koydurmaz”
İnternet üzerindeki psikolojik testlerin yalnızca tarama amacı taşıdığını belirten Dr. Taş, “Bu testler tek başına tanı koydurmaz. Tanı mutlaka bir psikiyatrist tarafından yapılan klinik değerlendirme ile konur” dedi.
Ne zaman uzmana başvurmalı?
Uzmanlara göre aşağıdaki durumlarda mutlaka profesyonel destek alınması gerekiyor:
Belirtiler haftalarca devam ediyorsa
Günlük yaşam belirgin şekilde etkileniyorsa
Uyku ve iştah düzeni bozulduysa
Umutsuzluk ya da kendine zarar verme düşünceleri varsa
“Farkındalık önemli, abartı zararlı”
Ruh sağlığına yönelik farkındalığın artmasının olumlu bir gelişme olduğunu belirten Dr. Pelin Taş, “İnsanlar artık daha fazla konuşuyor ve yardım arıyor. Ancak her duyguyu hastalık olarak etiketlemek doğru değil. Farkındalık iyileştirir, abartı ise gereksiz kaygı yaratır” ifadelerini kullandı. (Kaynak 3diletişim)
