Noterlerde vekaletname, araç satışı ve diğer hukuki işlemler sırasında kimlik güvenliğini artırmaya yönelik uygulamada kapsam genişliyor. Yıllardır belirli noterliklerde kullanılan parmak iziyle kimlik doğrulama sisteminin daha fazla noterlikte devreye alınmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Adalet Bakanlığının resmi kayıtlarına göre sistem ilk kez 2021 yılında pilot uygulama olarak başlatıldı. Amaç, noterlik işlemlerinde başkasına ait veya sahte kimlik kullanılarak gerçekleştirilebilecek işlemlerin önüne geçmek. Adalet Bakanlığının 2025 yılı faaliyet raporunda da uygulamanın tüm noterliklere yaygınlaştırılması için çalışmaların yürütüldüğü belirtiliyor.
Kimlik Kartı Tek Başına Kontrol Edilmiyor
Sistemin klasik kimlik kontrolünden farkı, yalnızca vatandaşın sunduğu kimlik kartının kontrol edilmesiyle yetinilmemesi. Yeni nesil T.C. Kimlik Kartı cihaz tarafından okunuyor. Ardından işlem için notere başvuran kişinin parmak izi üzerinden elektronik kimlik doğrulaması gerçekleştiriliyor. Böylece noterlikte işlem yapmak isteyen kişinin sunduğu kimlik kartının gerçek sahibinin kendisi olup olmadığının elektronik olarak doğrulanması mümkün oluyor. Adalet Bakanlığı, sistemin pilot uygulamasını tanıtırken de yeni T.C. kimlik kartlarının çiplerindeki parmak izi bilgisi ile noterlikte alınan parmak izinin eşleştirilerek kimlik doğrulaması yapıldığını açıklamıştı.
Amaç Sahte Kimlikle İşlemleri Önlemek
Uygulamanın temel hedeflerinden biri, başkasına ait kimlik kullanılarak noterliklerde hukuki veya mali sonuç doğurabilecek işlemler yapılmasının önüne geçmek. Özellikle vekaletname ve mal varlığıyla bağlantılı işlemlerde kimlik sahteciliğinin ciddi sonuçları olabilmesi nedeniyle elektronik doğrulama ikinci bir güvenlik katmanı oluşturuyor. Adalet Bakanlığı da sistemin hayata geçirilme gerekçesini sahtecilik ve dolandırıcılık olaylarının önlenmesi ve vatandaşların bu nedenle yaşayabileceği mağduriyetlerin azaltılması olarak açıklıyor.
Uygulama Birkaç Yıldır Genişliyor
Parmak izi doğrulamasının tüm noterlerde bir anda başlayan zorunlu bir uygulama olduğu izlenimi oluşturulmaması gerekiyor. Sistem 2021'de pilot olarak devreye alındıktan sonra kademeli şekilde genişletildi. Adalet Bakanlığının 2025 yılına ilişkin verilerinde uygulamanın 234 noterlikte 241 cihazla sürdürüldüğü kaydedildi. Bakanlığın daha sonraki politika belgelerinde ise Elektronik Kimlik Doğrulama Sistemi'nin yaygınlaştırılması hedefler arasında yer aldı. Dolayısıyla bugün gelinen aşama yeni bir sistemin ilk kez devreye alınmasından ziyade, mevcut güvenlik uygulamasının daha geniş bir noterlik ağına taşınması anlamına geliyor.
Notere Giden Vatandaş Ne Yapacak?
Sistemin bulunduğu ve elektronik doğrulamanın gerçekleştirildiği noterliklerde vatandaşın yeni nesil çipli T.C. Kimlik Kartı üzerinden kimliği kontrol edilebiliyor. Ardından parmak izi doğrulamasıyla işlemi yaptıran kişi ile kimlik kartının sahibinin aynı kişi olup olmadığı elektronik olarak teyit ediliyor. Bu yöntem özellikle sahte veya başkasına ait kimlikle işlem yapılmasına karşı noterliklerdeki klasik kimlik kontrolüne teknolojik bir güvenlik katmanı ekliyor. Türkiye genelindeki noterliklere yaygınlaştırma çalışmaları tamamlandıkça vatandaşların noter işlemlerinde bu doğrulama yöntemiyle daha sık karşılaşması söz konusu olacak. (Kaynak: marjinal.com.tr)
