Harita, coğrafi bilgi sistemleri ve konum verileriyle ticari faaliyet yürüten kişi ve işletmeleri ilgilendiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği, 14 Ekim 2026 Çarşamba günü Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni yönetmelik kapsamında, Ulusal Coğrafi Veri Sorumluluk Matrisi'nde yer alan verilerin ticari amaçlarla toplanması, üretilmesi, paylaşılması veya satılması için Bakanlıktan izin alınması gerekiyor.
İzin Almayan İşletmelere 15 Gün Süre Verilecek
Düzenlemeye göre coğrafi veri izni almadan faaliyet yürüttüğü tespit edilen kişi ve işletmelere, izin başvurusu yapmaları için tebliğ tarihinden itibaren 15 gün süre tanınacak. Bu süre içerisinde başvuru yapmayan Türk vatandaşları ve özel hukuk tüzel kişilerine, tespitin yapıldığı yıl için belirlenen bir yıllık en yüksek izin bedeli tutarında idari para cezası uygulanacak. Yabancı gerçek ve tüzel kişiler için ise ceza, bir yıllık izin bedelinin iki katı olacak. Kesilen idari para cezasının ödeme süresi içerisinde yatırılması halinde yüzde 25 indirim uygulanacak. İdari para cezasının tahakkuk tarihinden itibaren 60 gün içerisinde izin başvurusu yapılmaması durumunda, sonraki ilk başvuruda izin bedeli iki katına çıkacak.
İlk Kez Faaliyete Başlayanlardan İzin Bedeli Alınmayacak
Yönetmelikte yeni işletmelere yönelik muafiyet de bulunuyor. İlk kez ticari faaliyete başlayan Türk vatandaşları ve özel hukuk tüzel kişileri, faaliyete başladıkları yıl içerisinde coğrafi veri izni almak zorunda olacak ancak bu izin için bedel ödemeyecek. Kamu kurumları ve kamu tüzel kişileri adına coğrafi veri toplama, üretme veya paylaşma çalışması yapan kişiler ve işletmeler de ücretsiz izin alabilecek. Ancak elde ettikleri verileri ticari amaçla satmaları veya paylaşmaları halinde izin bedeli ödemeleri gerekecek.
İşletmelerin Kendi Adreslerini Paylaşması İzne Tabi Değil
Yeni yönetmelikte işletmelerin günlük faaliyetlerini ilgilendiren iki önemli istisnaya da yer verildi. İşletmelerin fatura düzenlemek amacıyla müşterilerinden adres bilgisi istemesi izin zorunluluğu kapsamında bulunmuyor. Ayrıca işletmelerin kendi merkez, şube ve acentelerine ait adres ve konum bilgilerini internet sitelerinde veya sosyal medya hesaplarında paylaşmaları için coğrafi veri izni almaları gerekmiyor.
İzinler 1 ile 5 Yıl Arasında Geçerli Olacak
Coğrafi veri izni almak isteyenler, başvurularını Bakanlığın elektronik altyapısı üzerinden gerçekleştirecek. İzin belgeleri en az 1, en fazla 5 yıl süreyle düzenlenecek. Başvuruların değerlendirme sonucu 30 gün içerisinde ilgililere bildirilecek. Başvurusu onaylanan kişi ve işletmelerin belirlenen izin bedelini 15 gün içerisinde yatırması gerekecek. Ödeme yapılmaması halinde başvuru geçersiz sayılacak. İzin bedeli ise faaliyet gösterilecek coğrafi alan, veri teması sayısı, izin süresi ve işletmenin satış hasılatı gibi kriterlere göre hesaplanacak.
Toplanan Veriler Afet Durumlarında Bakanlıkla Paylaşılacak
Düzenlemeyle coğrafi veri izni alan işletmelere veri paylaşımı konusunda da yükümlülük getirildi. İzin sahipleri, yürüttükleri faaliyetlere ilişkin raporlarını ve coğrafi verilerinin tanımlayıcı bilgilerini her 12 ayda bir Bakanlığın elektronik sistemine sunacak. Afet ve acil durum yönetiminde kullanılmak üzere Bakanlık tarafından talep edilen coğrafi veriler de belirlenen teknik standartlara uygun şekilde ve ücretsiz olarak paylaşılacak.
Yeni Yönetmelik Bugün Yürürlüğe Girdi
14 Ekim 2026 tarihli ve 33400 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, 10 Şubat 2021 tarihli Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği ve Coğrafi Veri Lisans Yönetmeliği yürürlükten kaldırıldı. Önceki düzenlemeler kapsamında verilen izin ve lisans belgeleri ise mevcut geçerlilik sürelerinin sonuna kadar kullanılabilecek. (KAYNAK: RESMİ GAZETE)
