Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ev sahipliğinde Antalya'da devam eden COP31 İklim Zirvesi'nde, küresel ısınmanın etkilerini ziyaretçilere yaşatarak anlatmak amacıyla Karbon Deneyim Alanı oluşturuldu. Zirvenin Mavi ve Yeşil bölgelerinde kurulan iklim kabinlerinde, 174 yıl arayla atmosfer koşullarının nasıl değişebileceği gösteriliyor. Mavi Bölge'deki Türkiye Pavilyonu'nun karşısında ve Yeşil Bölge'deki Sıfır Atık Sahnesi'nin girişinde bulunan deneyim alanlarında ikişer kabin yer alıyor. Ziyaretçiler, geçmişe ait atmosfer koşullarıyla geleceğe yönelik yüksek emisyon senaryosunu ayrı ayrı deneyimleyebiliyor.
2100 Yılının Atmosferi Kabinde Canlandırılıyor
Kabinlerden birinde, atmosferdeki karbondioksit yoğunluğunun milyonda 305 parçacık (ppm) olduğu 1926 yılı esas alınıyor. Diğer kabinde ise yüksek emisyon senaryosuna göre karbondioksit yoğunluğunun 1.135 ppm seviyesine ulaşabileceği 2100 yılı canlandırılıyor. Her kabindeki deneyim 155 saniye sürüyor. Katılımcılar önce bilimsel verilere dayanan 90 saniyelik bir film izliyor, ardından ilgili dönemin atmosfer koşullarını temsil eden ortamı deneyimliyor. Proje yetkilileri, 2100 yılına ilişkin uygulamanın kesin bir gelecek tahmini olmadığını, yüksek emisyonların devam etmesi durumunda ortaya çıkabilecek koşulları göstermek amacıyla hazırlanan bir stres testi olduğunu belirtiyor.
Ziyaretçiler İki Kabin Arasındaki Farkı Anlattı
İklim Deneyim Kabinleri Proje Yöneticisi Yiğit Yüksel, uygulamanın iklim değişikliğini günlük yaşamla ilişkilendirmeyi amaçladığını söyledi. Yüksel, “Küresel ısınma sadece laftan ibaret değil, sadece buzulların erimesinden ibaret değil. Soluduğumuz havayı etkiliyor. Soluduğumuz hava da bütün yaşam kalitemizi, sağlığımızı etkiliyor.” dedi. Almanya'nın Berlin kentinden zirveye katılan Johanna Wietschel, 2100 yılı kabininde sıcaklık ve nem nedeniyle rahatsızlık hissettiğini belirtti. Wietschel, “Videoyu bitirmedim çünkü hava çok nemli ve sıcaktı. Terlemeye başladım, kendimi çok rahatsız hissettim.” ifadelerini kullandı. 1926 yılı kabinindeki ortamı ise daha serin ve rahatlatıcı bulduğunu söyledi. Ukraynalı ziyaretçi Oksana Abduloieva da iki kabin arasında belirgin bir fark olduğunu dile getirerek gelecek nesillerin karşılaşabileceği iklim koşullarından endişe duyduğunu anlattı. Teknik görevli Mustafa Yıldırım ise 2100 yılı kabinindeki sıcaklık nedeniyle nefes almakta zorlandığını, ardından girdiği 1926 yılı kabininde çok daha rahat hissettiğini ifade etti.
Yedi Soruyla Kişisel Karbon Ayak İzi Hesaplanıyor
Karbon Deneyim Alanı'nda ziyaretçilerin günlük alışkanlıklarının çevre üzerindeki etkisini öğrenebileceği dijital anket noktaları da bulunuyor. Katılımcılar; beslenme, otomobil ve uçak kullanımı, evde enerji tüketimi, alışveriş, tek kullanımlık plastikler ve atık alışkanlıklarına ilişkin yedi soruyu yanıtlıyor. Verilen cevaplar üzerinden yıllık kişisel karbon ayak izi hesaplanıyor. Sonuçlar dünya ortalaması ve küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefiyle karşılaştırılıyor. Sistem ayrıca ziyaretçilere, “Herkes senin gibi yaşasaydı dünya kaç derece ısınırdı?” sorusuna yönelik tahmini bir iklim etiketi sunuyor.
Dokuz Dilde Hizmet Veriyor, 20 Kasım'a Kadar Açık
Dijital anket sistemi Türkçe, Azerbaycan Türkçesi, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Rusça ve Arapça olmak üzere dokuz dilde kullanılabiliyor. Hesaplamalarda kullanılan yöntem ve veri kaynakları ekran üzerinden ziyaretçilerle paylaşılıyor. Sonuçların kesin bir ölçüm değil, farkındalık oluşturmayı amaçlayan tahmini değerler olduğu belirtiliyor. Katılımcılar kişisel karbon ayak izi sonuçlarını QR kod aracılığıyla cep telefonlarına da aktarabiliyor. Antalya'daki COP31 İklim Zirvesi kapsamında oluşturulan Karbon Deneyim Alanı'nın, organizasyonun son günü olan 20 Kasım 2026'ya kadar ziyaretçilere açık kalacağı bildirildi. (Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı)





