Uşak Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Kent Belleği Projesi Sorumlusu Ömer Aşcı, Amazon kadınlarının kökenine ilişkin antik kaynaklarda yer alan anlatıları gündeme taşıdı. Aşcı, Rodoslu Apollonios’un “Argonautika” eserinde Amazonların kökenini Ares ile nymphe Harmonia’ya bağlayan anlatıda geçen Akmonion ile Uşak’ın Banaz ilçesindeki Akmonia Antik Kenti arasındaki bağlantıya dikkat çekti.
Uşak Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü Kent Belleği Projesi Sorumlusu Ömer Aşcı, Amazonların Yunan destanları ve mitolojisinde güçlü kadın savaşçılar olarak yer aldığını belirterek, bu topluluğun kökenine ilişkin farklı antik anlatıları aktardı. Aşcı’nın verdiği bilgilere göre Amazonların mitolojik anayurdu genellikle Küçük Asya ve Karadeniz’in güney kıyıları, özellikle de Samsun çevresindeki Thermodon-Themiskyra bölgesiyle ilişkilendiriliyor. Yunan kaynaklarında Amazonların daha sonraki dönemlerde Karadeniz’in kuzeyindeki İskit dünyasıyla da ilişkilendirildiğini belirten Aşcı, Herodotos’un Amazon kadınları ile İskit erkeklerinin birleşmesinden Sauromatların ortaya çıktığını anlattığını ifade etti.
Aşcı, Argonautika’daki Anlatıya Dikkat Çekti
Ömer Aşcı, Amazonların kökenine ilişkin Rodoslu Apollonios tarafından aktarılan anlatının Uşak açısından dikkat çeken ayrıntılar içerdiğini söyledi. Aşcı’nın aktardığına göre, Altın Post ve Argonotlar efsanesinin anlatıldığı “Argonautika” adlı eserde Amazonların kökeni savaş tanrısı Ares ile nymphe Harmonia’ya bağlanıyor. Anlatıda Harmonia’nın Ares ile Akmonion’un ormanlık ve sarp bölgelerinde birleştiği ve Amazon kızlarını dünyaya getirdiği belirtiliyor. Aşcı, söz konusu anlatının yalnızca Apollonios ile sınırlı olmadığını, klasik filoloji araştırmalarında bu bilginin MÖ 5. yüzyıl tarihçisi Pherekydes’e dayandırıldığını da aktardı. Bu geleneğe göre Amazonlar, Ares ile Akmon korusundaki nymphe Harmonia’nın çocukları olarak gösteriliyor.
Akmonia Uşak’ın Banaz İlçesinde
Antik kaynaklarda geçen Akmonion adı, Uşak’ın Banaz ilçesindeki Akmonia Antik Kenti nedeniyle dikkat çekiyor. Akmonia, Banaz ilçesine bağlı Ahat Köyü’nün güneyinde, doğu-batı doğrultusunda uzanan yüksek bir tepe üzerinde bulunan antik yerleşim olarak biliniyor. Kent, antik dönemde Phrygia bölgesinde, Dindymos olarak adlandırılan Murat Dağları’nın güney etekleri boyunca uzanan ve günümüzde Banaz Ovası olarak bilinen bölgeye hâkim konumda bulunuyor. Akmonia’nın çevresindeki geniş tarım arazilerinin Kuruçay tarafından beslendiği, antik yerleşimin aynı zamanda Sardeis’ten doğuya uzanan ana yol ile güney-kuzey yönündeki yolların kesiştiği noktada bulunduğu belirtiliyor.
Akmonia Antik Kaynaklarda da Yer Alıyor
Ömer Aşcı’nın aktardığı bilgilerde Akmonia’nın antik dönem yazılı kaynaklarında da adına rastlandığı belirtildi. Roma döneminin önemli devlet adamı ve hatiplerinden Cicero’nun “Pro Flacco” adlı eserinde Akmonia’dan söz edildiği kaydedildi. Amazonların kökenine ilişkin Rodoslu Apollonios ve daha eski Pherekydes geleneğinde yer alan Akmonion anlatısı ile bugün Banaz’ın Ahat Köyü yakınlarında bulunan Akmonia Antik Kenti, Amazonların mitolojik coğrafyasına ilişkin Uşak merkezli tartışmayı gündeme taşıdı. Ömer Aşcı’nın aktardığı antik kaynaklar doğrultusunda konu, “Amazon kadınlarının mitolojik kökeninde Uşak’taki Akmonia’nın yeri var mı?” sorusuyla Uşak’ın tarih ve kent belleği gündemine taşındı.
