Türk Uyku Tıbbı Derneği Başkanı ve Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tıp Fakültesi öğretim üyesi Zeynep Zeren Uçar, son yıllarda özellikle genç yaş grubunda uyku sorunlarının belirgin şekilde arttığına dikkat çekti. Uçar, düzensiz yaşam alışkanlıklarının biyolojik saatle sosyal hayat arasında ciddi bir uyumsuzluğa yol açtığını söyledi.
“Sosyal Jetlag” Gizli Bir Tehlike
Uçar, gençlerin yaşadığı bu tabloyu “sosyal jetlag” kavramıyla tanımladıklarını belirterek, geç saatlerde uyuyup geç kalkmanın eğitim ve iş yaşamını doğrudan etkilediğini ifade etti. Yapılan gözlemlere göre 16–22 yaş aralığındaki gençlerin yaklaşık üçte birinde bu sorun görülüyor. Bu durumun, hem zihinsel dinlenmeyi engellediği hem de günlük yaşamdan kopuşa neden olduğu vurgulanıyor. Uyku saatleri kaydıkça vücudun doğal melatonin salınımının da bozulduğunu belirten Uçar, gençlerin yatağa zamanında girmelerine rağmen uyuyamamasının temel nedenlerinden birinin bu hormonal dengesizlik olduğunu aktardı. Akşam saatlerinde artan telefon, tablet ve televizyon kullanımı ise sorunu daha da derinleştiriyor.
Sabah Güneşi Doğal Bir Destek
Uyku düzensizliğinin tedavi edilebilir olduğunun altını çizen Uçar, sabah güneşinin önemine özellikle dikkat çekti. Saat 11.00’e kadar alınacak kısa süreli gün ışığının, akşam saatlerinde melatonin salgısını desteklediğini ifade eden Uçar, “Güneş tek başına ilaç gibi etki edebiliyor” değerlendirmesinde bulundu. Uzmanlara göre gençlerin en geç 23.00’te uyuması, sabah ise 07.30–08.00 arasında güne başlaması gerekiyor. Uyuyamayanların yatakta zorlanmak yerine kısa süreli rahatlatıcı aktivitelerle gevşemesi, 21.00’den sonra mavi ışığa maruz kalmaması ve ev ortamında ışık düzeyinin azaltılması da öneriler arasında yer alıyor.
“Hayatımdan Koptum”
Tedavi için başvuran 20 yaşındaki Batuhan Bulut ise yaşadığı uyku düzensizliğinin sosyal hayatını neredeyse tamamen durdurduğunu anlattı. Sabah saatlerinde uyuyup öğleden sonra uyanmanın kendisini yalnızlaştırdığını söyleyen Bulut, en çok arkadaşlarıyla vakit geçirmeyi özlediğini dile getirdi.
Uzmanlar, erken yaşta fark edilen uyku sorunlarının doğru alışkanlıklarla kontrol altına alınabileceğini ve özellikle sabah güneşinin bu süreçte kritik rol oynadığını vurguluyor. (Kaynak:trthaber)
