(ÖZEL HABER) - Uşak’ın 2025 yılı hava kalitesi ölçümleri, kentteki partikül madde sorununu ortaya koydu. Uşak İli 2025 Yılı Çevre Durum Raporu’na göre insan sağlığının korunması amacıyla belirlenen günlük PM10 sınır değeri, Merkez istasyonunda 75 gün aşıldı. Trafik kaynaklı kirliliği izleyen ikinci istasyonda ise yıl boyunca 52 aşım günü kaydedildi. Mevzuatta PM10 için 24 saatlik ortalama sınır değer metreküpte 50 mikrogram, yıllık sınır değer ise metreküpte 40 mikrogram olarak uygulanıyor.
Merkez İstasyonunda En Kötü Ay Kasım Oldu
Isınma ve kentsel kaynaklı hava kirliliğini ölçen Uşak Merkez istasyonunda en fazla sınır aşımı kasım ayında görüldü. Kasımda PM10 sınırı 15 gün aşılırken aylık ortalama değer metreküpte 51,69 mikrograma yükseldi. Merkez istasyonunda ocakta 11, martta 10, mayısta 10, temmuzda 9 ve aralıkta 8 aşım günü kaydedildi. Ekim ayında ise sınır aşımı görülmedi.
Aylara göre Merkez istasyonundaki aşım günleri şöyle:
Ay PM10 aşım günü
Ocak 11
Şubat 2
Mart 10
Nisan 3
Mayıs 10
Haziran 1
Temmuz 9
Ağustos 4
Eylül 2
Ekim 0
Kasım 15
Aralık 8
Toplam 75
Trafik İstasyonunda 52 Günlük Aşım
Uşak Trafik istasyonunda en fazla sınır aşımı mart ve aralık aylarında yaşandı. Her iki ayda da PM10 sınırı 10’ar gün geçildi. Kasımda 8, mayısta 7 ve ocakta 5 aşım günü kaydedildi. Trafik istasyonunda da ekim ayı, PM10 sınırının aşılmadığı tek ay oldu.
Ay PM10 aşım günü
Ocak 5
Şubat 3
Mart 10
Nisan 2
Mayıs 7
Haziran 1
Temmuz 3
Ağustos 1
Eylül 2
Ekim 0
Kasım 8
Aralık 10
Toplam 52
İki İstasyonun Verileri Toplanmamalı
Merkez istasyonundaki 75 gün ile Trafik istasyonundaki 52 gün, farklı ölçüm noktalarına ait. Aynı gün içerisinde iki istasyonda birden sınır aşılmış olabileceği için bu rakamları toplayarak “Uşak’ta hava kirliliği sınırı 127 gün aşıldı” demek doğru değil. Veriler, Merkez istasyonunun 75 ayrı günde, Trafik istasyonunun ise 52 ayrı günde sınırın üzerinde ölçüm yaptığını gösteriyor. Uşak genelinde kaç farklı takvim gününde aşım yaşandığının belirlenebilmesi için iki istasyonun günlük ölçüm kayıtlarının karşılaştırılması gerekiyor.
PM10’un Kaynakları Neler?
PM10, çapı 10 mikrometreden küçük ve havada asılı kalabilen katı parçacıkları ifade ediyor. Çevre Durum Raporu’nda yol tozları, trafik, kömür kullanımı, maden ocakları, inşaat faaliyetleri ve taş ocakları başlıca PM10 kaynakları arasında gösteriliyor. Uşak’taki ölçümler tek başına kirliliğin hangi kaynaktan ne oranda geldiğini göstermiyor. Merkez ve Trafik istasyonları arasındaki farklılık, ısınma, araç yoğunluğu, sanayi, toz taşınımı ve meteorolojik koşulların birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.
Raporda 2025 yılında yaşanan aşım günlerine karşı hangi bölgesel önlemlerin uygulandığı ve kirliliğin kaynaklara göre dağılımı ayrıntılı olarak açıklanmıyor. Uşak’taki hava kalitesi tablosunun netleşmesi için sınır aşımı yaşanan günlerin tarihleri, hakim rüzgar yönü, trafik yoğunluğu, ısınmada kullanılan yakıtlar ve sanayi kaynaklı emisyonlarla birlikte incelenmesi gerekiyor. (Kaynak: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, “Uşak İli 2025 Yılı Çevre Durum Raporu”, sayfa 17-21 ve 31-32. 2025 Yılı İl Çevre Durum Raporları, Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı)
