Avrupa Birliği Başkanlığı’nın ulusal otorite olduğu Interreg NEXT Karadeniz Havzası Sınır Ötesi İşbirliği Programı kapsamında, NAT-RES (Karadeniz Bölgesinde NATech Dayanıklılık Girişimi) projesi hayata geçirildi. Proje, Karadeniz Havzası’nda doğal afetlerin yol açabileceği endüstriyel kazalara karşı ortak bir savunma mekanizması oluşturmayı amaçlıyor. “NATech” olarak adlandırılan ve deprem, sel ya da çatışma gibi olayların sanayi tesislerinde yangın, patlama ve kimyasal sızıntı gibi ikincil felaketlere yol açması, Karadeniz Havzası’nın en kritik güvenlik riskleri arasında yer alıyor. NAT-RES Projesi ile bu risklerin bilimsel yöntemler ve ileri teknolojilerle yönetilmesi hedefleniyor.
İTÜ Liderliğinde Güçlü Konsorsiyum
Proje, İstanbul Teknik Üniversitesi Afet Yönetimi Enstitüsü liderliğinde yürütülüyor. Konsorsiyumda AFAD İstanbul, Yunanistan’dan Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi ile Ukrayna İş Destek Merkezleri Birliği yer alıyor. Toplam 24 ay sürecek projenin bütçesi 1 milyon 636 bin avro olarak belirlenirken, bunun yaklaşık 1 milyon 473 bin avrosu Avrupa Birliği hibesiyle karşılanıyor.
AFAD-EKA Yazılımı Bölgeye Yayılıyor
Projenin en önemli çıktılarından biri, AFAD tarafından geliştirilen AFAD-EKA (Endüstriyel Kazalar Etki Alanı Modelleme) yazılımının geliştirilmesi olacak. Yazılım, su kaynaklarını etkileyen riskleri de kapsayacak şekilde genişletilecek ve İstanbul, Yunanistan’ın Doğu Makedonya–Trakya Bölgesi ile Ukrayna’nın Mykolaiv kentinde pilot uygulamalarla test edilecek. Böylece endüstriyel tesisler için erken uyarı ve gerçek zamanlı izleme imkanı sağlanacak.
Sınır Ötesi Tatbikatlar ve Ortak Eğitimler
NAT-RES kapsamında, deprem ve sel gibi afetlerin tetikleyebileceği teknolojik riskleri gösteren ayrıntılı tehlike haritaları hazırlanacak. AFAD rehberliğinde düzenlenecek sınır ötesi tatbikatlara, acil durum ekipleri, tesis çalışanları ve yerel yöneticilerden oluşan 300’ü aşkın katılımcı dahil edilecek. Proje sonunda İstanbul’da gerçekleştirilecek uluslararası konferansla elde edilen bilgi ve deneyimler paylaşılacak.
“Karadeniz’in Direncini Artırıyoruz”
Proje Koordinatörü Hüseyin Özdemir, Karadeniz Havzası’nın sanayi yoğunluğu ve afet riskleri nedeniyle hassas bir bölge olduğunu belirterek, NAT-RES ile yalnızca afetleri değil, bu afetlerin yol açabileceği teknolojik kazaları da öngörmeyi amaçladıklarını vurguladı. Özdemir, geliştirilecek yazılım ve kurulacak iş birliği ağı sayesinde yerel yönetimlerin ve sanayi tesislerinin müdahale kapasitesinin güçleneceğini ifade etti. NAT-RES Projesi, Karadeniz Havzası’nda insan sağlığını, çevreyi ve ekonomik faaliyetleri tehdit eden risklere karşı bölgesel ölçekte güçlü bir dayanıklılık kalkanı oluşturmayı hedefliyor.
