Red Bull sporcusu ve gösteri pilotu Dario Costa, “Train Landing” projesi kapsamında Zivko Edge 540 akrobasi uçağıyla saatte 120 kilometre hızla ilerleyen 9 vagonlu bir trenin son vagonuna iniş yaptı ve aynı noktadan yeniden kalkış gerçekleştirerek tarihte bir ilki başardı. Şirketten yapılan açıklamaya göre Costa, hareketli bir kargo trenine bir dakikadan kısa sürede iniş yapıp aynı noktadan tekrar havalanarak yüksek hassasiyet gerektiren manevrayı başarıyla tamamladı. Uçuş sırasında şiddetli türbülans ve değişken hava akımları etkili olurken, trenle senkronizasyon sağlamak için uçak 87 kilometre/saat hıza kadar yavaşlatıldı.
Yaklaşma aşamasında pilot, saatte 120 kilometre hızla ilerleyen treni hedef vagon üzerindeki son kör yaklaşmadan yaklaşık 200 metre öncesine kadar yalnızca 45 derecelik bir açıyla görebildi. Stabilizasyon sürecinde ise trenin oluşturduğu türbülans ve neredeyse minimum hava hızı koşullarında sürekli aerodinamik düzeltmeler yapılarak uçak dengede tutuldu. Kalkışta kontrollü hızlanmayla aynı vagondan dikey tırmanışa geçilerek iniş-kalkış dizisi tamamlandı.
Kısıtlı Görüş, Maksimum Risk
Projenin en kritik aşamalarından biri iniş anında hedef noktanın neredeyse hiç görülememesi oldu. Uçağın yaklaşma açısı ve trenin hareketi nedeniyle vagon, yalnızca son saniyelerde ve sınırlı bir görüş açısıyla seçilebildi. Bu nedenle aylar süren simülasyon çalışmaları ve özel antrenman süreçleri yürütüldü. Mühendis Petr Frantis tarafından geliştirilen lazer altimetre sistemi, iniş sırasında hassas yükseklik referansı sağladı. Costa’nın kulaklığına gönderilen sesli uyarılar, hedefe olan mesafenin doğru şekilde ayarlanmasına yardımcı oldu.
Operasyonun bir diğer zorluğu ise zaman penceresinin son derece dar olmasıydı. IC İçtaş Zafer Uluslararası Havalimanı’ndan havalanan Costa, iniş ve kalkış manevralarını 50 saniyede tamamladı. Denemenin başarısız olması durumunda tren operasyonunun yeniden hazırlanmasının 1 ila 1,5 saat sürmesi, hata payını neredeyse sıfıra indirerek baskıyı artırdı. İniş sırasında ölçülen rüzgar yönü 5 kilometre/saat olurken, hava akımı değerleri 120 kilometre/saat ile 87 kilometre/saat arasında değişti. Tüm bu zorlu koşullara rağmen Train Landing başarıyla gerçekleştirildi.
İlham Kars’tan, Başarı Afyonkarahisar’dan
Projenin fikri, Dario Costa’nın Türkiye ile kurduğu özel bağa dayanıyor. Costa, daha önce gerçekleştirdiği “Tunnel Pass” projesinin ardından Türkiye’de bulunduğu sırada Kars’ta gördüğü nostaljik bir yolcu treninden ilham aldı. Hareket eden bir tren üzerine iniş fikri böyle doğdu. Kapsamlı analizler ve saha çalışmaları sonucunda projenin lokasyonu olarak Afyonkarahisar belirlendi. Bölgenin coğrafi yapısı ve demir yolu altyapısı, projenin kontrollü şekilde uygulanmasına imkân tanıdı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Afyonkarahisar Valiliği, TCDD Genel Müdürlüğü ve TCDD Taşımacılık AŞ’nin destekleriyle proje hayata geçirildi.
Hazırlık süreci 2024’ün son aylarında başladı. Hırvatistan’ın Pula kentinde, RIMAC iş birliğiyle Navera model araç kullanılarak hareketli platform üzerinde testler yapıldı. Süreç boyunca toplam 5 kilo veren Costa, projeye özel geliştirilen simülasyon teknolojileriyle hazırlandı.
Tarihte İlk Kez…
Dario Costa, projeye ilişkin şunları söyledi:
“Train Landing, kariyerimde yer aldığım en zorlu ve yüksek hassasiyet gerektiren projelerden biriydi. En büyük sınav, son derece küçük ve hareketli bir piste neredeyse kör iniş gerçekleştirebilmekti. Zorluklarına rağmen bu süreç benim için eşsiz bir deneyim oldu. Bu projeyle tarihte ilk kez bir uçak hareket halindeki bir trenle başarıyla etkileşime girerek en eski motorlu ulaşım araçlarından biri ile en yenisini bir araya getirdi.”
Costa’nın teknisyeni Filippo Barbero ise trenin hizalanmasının en kritik aşama olduğunu belirterek, “Mutlak hassasiyet gerekiyordu ve Dario bunu başardı. Bu kadar zorlu bir projenin üstesinden sadece o gelebilirdi.” ifadelerini kullandı. Train Landing, havacılık ve mühendislik dünyasında yüksek hassasiyet, güçlü ekip çalışması ve ileri teknoloji entegrasyonunun dikkat çekici bir örneği olarak kayıtlara geçti. (Kaynak: AA)
