Uşaklı araştırmacı Ömer Aşcı Uşak’ta Halide Edip’in Atatürk notlarını paylaştı. İşte o notlar Atatürk ve Uşak. Üç gün Uşak’ta kaldık. Karargâhta herkes Trikopis’ten söz ediyordu. Daha önceki Başkomutan Hacıanesti görevinden alınmıştı. Yunanlılar Trikopis’in nerede olduğunu bilmiyorlardı. Bazıları da Trikopis’in intihar ettiğini söylüyorlardı. Eylülün ikinci günü, Mustafa Kemal Paşa, Fevzi ve İsmet paşaları Uşak’ta bir masanın çevresinde bulduk. General Trikopis’le General Digenis Türklere teslim olmuştu. Mustafa Kemal Paşa’nın huzuruna, Nurettin Paşa’yla Kemalettin Paşa’nın arasında geldiler. Eğer korunmasalardı, Uşak halkı onları da parçalayacaktı. Uşaklılar onları, sevgililerini öldürenler, evlerini barklarını yakanlar arasında sayıyorlar, mevkilerine (rütbelerine) hiç önem vermiyorlardı. Yunan generalleri getirildikleri zaman, Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ile İsmet Paşa’nın arasında duruyordu. Benim için bu, birinci derecede militer dramdı. Onun için büyük bir ilgiyle seyrettim ve dinledim. Bizimkilerin üniformaları erlerinki kadar sade, yüzleri sakin ve hareketsizdi. Buna karşılık Yunanlılar sırmalı üniformalar giymişlerdi. Yüzleri ve elleri son derece sinirli olduklarını gösteriyordu. Fevzi Paşa ise bir Buda heykeli gibi sakindi, fakat belki de içinden; -Bu herifler hakiki asker olamaz, âdeta dans eder gibi sıçrayıp selam veriyorlar. diyordu. İsmet Paşa, gözlerindeki öfkeyi göstermemeye çalışıyordu. O askerden daha başka bir şeydi. O bölgede yerli halka yapılan zulme dayanamıyordu. Fevzi Paşa’yla İsmet Paşa eğildiler, fakat ellerini vermediler. Mustafa Kemal Paşa bu sahnenin hâkim karakteri, askerlik alanında bir büyük sanatkâr ve oyunun kurallarına uyan bir sporcuydu. O Yunan generallerinin kılıklarına ve askerlerinin yaptıkları kötülüklere hiç önem vermiyordu. Trikopis onun, bu oyundaki rakibi idi. Bu askerlik oyununda yere vurduğu adama kurala uygun olan hareketi elden bırakmıyordu. Sırtını yere getirdiği pehlivanın elini sıkan galip bir pehlivan gibi, Trikopis’in elini yakaladı, herhangi bir el sıkışı süresinden fazla tuttu. -Oturun General yorulmuş olacaksınız. Bundan sonra sigara tabakasını uzattı, kahve ısmarladı. General Digenis’e de nezaketle davranmakla birlikte, gözleri Trikopis’in gözlerinde. Trikopis de ona açık bir hayranlıkla bakıyor. Elli yaşlarında kadar, sinirli, hastalıklı, tiyatro sahnesin-deymiş gibi giyinmiş bir adam. -Ben sizin bu kadar genç olduğunuzu bilmiyordum. General. Bundan sonra masanın etrafına oturdular. Mustafa Kemal Paşa, askerlik alanında oynadıkları oyunu tartışmak için sabırsızlanıyordu. Ona, âdeta halkın ıslıkladığı bir piyesin yazarına bakar gibi bakıyordu. General Trikopis, dertlerini bir profesyonele döken bir amatör gibi konuşuyordu. Yunan Ordusu’nun kötü durumunu, bundan sorumlu olan deli Komutan Hacıanesti’nin kusurlarını, durumu anlamadan ordusuna emirler verdiğini anlatıyordu. Bütün haberleşme Türk süvarisi tarafından kesildiği için, Yunan Ordusu’nun muhtelif parçaları birbirleriyle anlaşamamışlardı. Bundan başka da, Yunan Ordusu’ndaki Venizelist ve Konstantinist bölümler birbirine girmişti. İnsan, Afyonkarahisar’daki Yunan Ordusu’nun neden paniğe uğradığını seziyordu. Mustafa Kemal Paşa konuşmanın sonunda, -Hacıanesti’nin yerine Başkomutanlığa atandığınızı biliyor musunuz? diye sordu. Trikopis, -Hayır. Durumumuz bu işte Mareşalim. Yönetim her zaman olayların gerisinde kaldı. Sonuç da tabii ki böyle oldu. dedi ve utanç içinde önüne baktı. -Üzülmeyin General. Siz vazifenizi yaptınız. Artık misafirimizsiniz. Ayağa kalktı. Ötekiler de kalktı. -Sizin için bir şey yapabilir miyim? -Eşime sağ olduğumu bildirmenizi rica ederim. Kendisi İstanbul Büyükada’da. Başkomutan İsmet Paşa’ya, -Gerekeni yapın. dedi. Esir generaller, Mustafa Kemal Paşa’yı derin bir saygıyla selamlayıp ayrıldılar. (

Muhabir: Uşak Haber Gazetesi