Uşak’ta pazara çıkan vatandaşın alışveriş çantasını aynı parayla doldurması giderek zorlaşıyor. Özellikle mutfağın temel ürünleri tek tek hesaplandığında fiyatlardaki değişimin aile bütçesine etkisi daha belirgin hale geliyor. Ekim ayının ilk günlerinde Uşak pazarındaki fiyatlara bakıldığında domatesin kilosu yaklaşık 25 TL’den satılırken patates ve kuru soğanda 3 kilogram için 100 TL isteyen tezgahlar bulunuyor. Patlıcan ve pırasa yaklaşık 40 TL, elma 60 TL, mandalina ise 50 TL seviyesinde alıcı buluyor.
Sadece sebze ve meyveden oluşan küçük bir mutfak sepeti bile önemli bir tutara ulaşıyor. Bir vatandaşın pazardan 1 kilogram domates, 2 kilogram patates, 2 kilogram kuru soğan, 1 kilogram patlıcan, 1 kilogram pırasa, 1 kilogram elma ve 1 kilogram mandalina aldığını düşünelim. Bu alışverişin bugünkü fiyatlarla maliyeti yaklaşık 350 TL'ye ulaşıyor. Üstelik bu sepette henüz et, peynir, yumurta, süt, yağ ve ekmek yok.
1.000 liranın üçte biri pazarda kalıyor
Hesap Uşaklı bir ailenin günlük mutfağı açısından değerlendirildiğinde tablo daha dikkat çekici hale geliyor. Yalnızca sınırlı miktarda sebze ve meyve alınması halinde bile 1.000 liranın yaklaşık üçte biri harcanmış oluyor. Sepete kahvaltılık ürünler, yumurta ve et eklendiğinde ise 1.000 liralık bütçenin tamamı temel ihtiyaçlara ayrılabiliyor. Buradaki önemli ayrıntılardan biri de fiyatların ürüne göre aynı oranda hareket etmemesi. Mevsim, ürünün kalitesi, yetiştirildiği bölge ve tezgahlar arasındaki fark nedeniyle Uşak'ta aynı ürünü farklı fiyatlarla görmek mümkün.
Ekmekte de bir yılda tarife değişti
Mutfaktaki değişim yalnızca pazar tezgahlarıyla sınırlı değil. Uşak'ta 2025 yılının ekim ayında 210 gram ekmek için 15 TL tarife belirlenmişti. 2026 yılında yapılan yeni düzenlemeyle ekmek 240 grama çıkarılırken satış fiyatı 20 TL oldu. Adet üzerinden bakıldığında ekmek fiyatındaki artış 5 TL'yi buldu. Gramaj artışı hesaba katıldığında ise kilogram fiyatı yaklaşık 71,4 TL'den 83,3 TL'ye yükseldi. Böylece ekmeğin kilogram karşılığındaki artış yaklaşık yüzde 16,7 oldu.
Asıl değişim 1.000 liranın satın alabildiği miktarda
Fiyatları yalnızca “domates kaç lira, patates kaç lira?” şeklinde değerlendirmek mutfaktaki değişimin tamamını göstermiyor. Asıl soru, Uşaklı bir vatandaşın cebindeki 1.000 lirayla market ve pazardan ne kadar ürünle eve dönebildiği. Bugünkü pazar fiyatları üzerinden 1 kilogram domates, ikişer kilogram patates ve soğan ile birer kilogram patlıcan, pırasa, elma ve mandalinadan oluşan sınırlı bir alışveriş yaklaşık 350 lirayı buluyor. Aynı vatandaşın ekmek, yumurta, peynir, süt ve et de alması gerektiğinde bütçe çok daha hızlı tükeniyor. Uşak'ta mutfak enflasyonunun günlük hayattaki en somut karşılığı, ürünlerin tek tek fiyatından çok aynı alışveriş çantasını doldurabilmek için gereken para olarak ortaya çıkıyor.
