Zeytin ve zeytinyağı sektöründe 2026-2027 sezonuna ilişkin beklentiler umut verirken, sektör temsilcileri üretim fazlasının doğru yönetilebilmesi için yeni destek mekanizmalarının devreye alınmasını talep ediyor. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği (EZZİB) tarafından düzenlenen basın buluşmasında konuşan Birlik Başkanı Emre Uygun, İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus ve Türkiye'de yüksek verimli bir sezon beklendiğini açıkladı. Uygun, üretim bölgelerinden gelen ilk verilerin tarihin en yüksek rekoltelerinden birine işaret ettiğini belirterek, oluşacak ürün bolluğunun doğru politikalarla yönetilememesi halinde üretici açısından fiyat baskısına, ihracatçı açısından ise stok yüküne dönüşebileceği uyarısında bulundu.
Yüksek rekoltenin ekonomik değere dönüştürülebilmesi için dökme, varilli ve ambalajlı ürün ayrımı yapılmadan tüm ihracat kanallarının açık tutulmasının önemine dikkat çeken Uygun, ihracatçıların uluslararası alıcılarla uzun vadeli sözleşmeler yapabilmesi için öngörülebilir bir ticaret ortamına ihtiyaç duyduğunu söyledi. Üretici fiyatlarının maliyetlerin altına düşmemesi gerektiğini vurgulayan Uygun, aynı zamanda dış pazarlarda rekabetçi fiyatlarla daha agresif bir pazarlama stratejisi uygulanabilmesi için esnek destek mekanizmalarının devreye alınmasını istedi.
İhracatta Gelir Kaybı Yaşandı
EZZİB verilerine göre 31 Mayıs 2026 itibarıyla sektörün toplam ihracatı 260 milyon dolar seviyesinde gerçekleşti. Geçen yılın aynı dönemine göre ihracat gelirlerinde yaklaşık yüzde 34'lük düşüş yaşandı. Sofralık zeytin ihracatı 172,5 milyon dolarla güçlü seyrini korurken, zeytinyağı ihracatı değer bazında yüzde 62 gerileyerek 69 milyon dolara düştü. Sektör temsilcileri, bu gerilemede küresel fiyat düşüşleri ve uygulanan bazı idari tedbirlerin etkili olduğunu belirtiyor.
Finansmana Erişim Öncelikli Talep
Birlik üyelerinden gelen en önemli talebin finansmana erişim olduğunu dile getiren Emre Uygun, yüksek maliyetler karşısında firmaların rekabet gücünü koruyabilmesi için destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Enerji, işçilik, sulama, hasat, ambalaj ve lojistik maliyetlerinin hızla yükseldiğine dikkat çeken Uygun, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın uyguladığı yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteğinin yüzde 10'a çıkarılmasını beklediklerini ifade etti.
Zeytinyağında QR Kod Dönemi Geliyor
Toplantıda taklit ve tağşişle mücadele konusu da gündeme geldi. EZZİB Yönetim Kurulu Üyesi Vural Gözgeç, özellikle internet üzerinden satılan sahte veya düşük kaliteli ürünlerin sektör için önemli bir sorun haline geldiğini söyledi. Bu sorunun önüne geçmek amacıyla zeytinyağında QR kod tabanlı izlenebilirlik sisteminin hayata geçirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini belirten Gözgeç, yeni sistem sayesinde tüketicilerin satın aldıkları ürünün kaynağını ve üretim sürecini kolaylıkla takip edebileceğini ifade etti.
Rekolte Tahminlerinde Bilimsel Dönem
Birlik Başkanı Emre Uygun ayrıca zeytinyağında rekolte tahminlerinin daha bilimsel yöntemlerle yapılması gerektiğini belirtti. Bornova Zeytincilik Araştırma Enstitüsü ile birlikte dijital tabanlı bir üretim takip sistemi üzerinde çalıştıklarını açıklayan Uygun, bu sistem sayesinde üretim, stok ve piyasa verilerinin daha sağlıklı takip edilebileceğini söyledi. Sektör temsilcileri, yüksek rekolte beklenen yeni sezonda doğru planlama yapılması halinde Türkiye'nin hem üretimde hem de ihracatta küresel pazardaki konumunu daha da güçlendirebileceğini ifade ediyor. (EİB)