Yapay zeka araçları iş hayatında üretkenliği artıran önemli yardımcılar olarak görülse de yeni araştırmalar aşırı kullanımın farklı sonuçlar doğurabileceğini ortaya koyuyor. Harvard Business Review’da yayımlanan bir araştırma, yapay zeka araçlarının yoğun kullanımının çalışanlarda zihinsel yorgunluk oluşturabileceğini gösterdi. Boston Consulting Group tarafından yürütülen çalışmada bu durum “AI brain fry” yani “yapay zeka beyin yorgunluğu” olarak tanımlanıyor. Araştırmaya göre çalışanlar birden fazla yapay zeka aracını aynı anda kullandıklarında kısa süreli verimlilik artışı hissedebiliyor. Ancak kullanılan araç sayısı arttıkça odaklanma ve karar verme süreçlerinin zorlaştığı belirtiliyor.
Araştırmaya katılan çalışanlar bir veya iki yapay zeka aracı kullandıklarında kendilerini daha üretken hissettiklerini ifade etti. Ancak dördüncü bir aracın devreye girmesiyle birlikte bu eğilim tersine dönüyor. Uzmanlara göre bunun nedeni, yapay zeka araçlarının sürekli kontrol edilmesi ve doğrulanması gereken sistemler olması. Öte yandan iş verimliliği yazılımları geliştiren ActivTrak tarafından yapılan analizler de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Wall Street Journal’da yer alan bilgilere göre çalışanlar yapay zeka araçlarını kullanmaya başladıktan sonra e-posta ve mesajlaşma uygulamalarında iki kat daha fazla zaman harcıyor. Buna karşılık karmaşık problem çözme gibi odak gerektiren işlere ayrılan süre yaklaşık yüzde 9 azalıyor.
ActivTrak yetkilileri, yapay zekanın çalışanlara zaman kazandırdığını ancak bu boşluğun çoğu zaman daha fazla işle doldurulduğunu belirtiyor. Bu durum kısa vadede üretkenlik artışı sağlasa da uzun vadede zihinsel aşırı yüklenmeye ve tükenmişliğe neden olabiliyor. Uzmanlara göre yapay zeka araçlarının iş akışına dengeli şekilde dahil edilmesi gerekiyor. Araştırmalar, en yüksek verimliliğin yapay zeka araçlarına ayrılan sürenin toplam çalışma süresinin yüzde 7 ile yüzde 10’u arasında olduğu durumlarda ortaya çıktığını gösteriyor.
Uzmanlar ayrıca yapay zekanın sürekli kontrol edilmesi gereken yeni bir operasyonel yük haline gelmemesi gerektiğini vurguluyor. Çünkü her yeni yapay zeka aracı beraberinde denetim, doğrulama ve hata yönetimi gerektiriyor. Araştırmacılar, dijital çağda üretkenliği korumanın en önemli yolunun teknoloji kullanımında denge kurmak olduğunu belirtiyor. Uzmanlara göre algoritmalar yorulmasa da insan beyni yoruluyor ve bu nedenle yapay zeka kullanımında nicelikten çok nitelik ön plana çıkıyor. (Kaynak: Mehmet Şafak Sarı)