(ÖZEL HABER) - Yıl 1907… Osmanlı İmparatorluğu’nda ekonomik dengeler hızla değişirken, yabancı sermayenin iç pazardaki etkisi yerli üretimi zayıflatmaya başlamıştı. Özellikle Kütahya ve Uşak çevresinde el emeğine dayalı halıcılıkla geçimini sağlayan köylüler, büyük bir geçim kriziyle karşı karşıya kaldı. Anadolu halılarını dünya pazarına sunan yabancı firmaların birleşerek kurduğu O.C.M (The Oriental Carpet Manufacturers Limited ) adlı tekel, Uşak, Kula, Gördes ve Demirci gibi önemli halıcılık merkezlerinde kurduğu fabrikalarla üretim dengelerini değiştirdi. Organik boyalar yerine kimyasal boyalı iplik üretimine geçilmesi, binlerce kişinin geçim kaynağını tehdit etti.
Tarih 13 Mart 1907, günlerden Cuma… Uşak’ta Akse, Kılcan, Bozkuş, Muharremşah, İkizsaray, Sorkun, Ciğerdede, Selvioğlu, Kuyucak, Mende, Hacıkadem ve Karaağaç başta olmak üzere birçok köyden gelen yaklaşık 1500 kadın, çocuklarıyla birlikte Ulu Cami ile Burma Cami arasındaki İplik Pazarı’nda toplandı. Ellerinde çıkrık ve kirmanlarla bir araya gelen kadınlar, halı ipliği üreten fabrikaları protesto etti. Kısa sürede büyüyen eylem, İngiliz sermayesiyle kurulan Tiridoğlu (Tiridzade), Yılancıoğlu ( Yılancızade ) ve Bacakoğlu (Bacakzade) halı fabrikalarına yöneldi. Kadınlar fabrikalara girerek üretim araçlarını tahrip etti, kimyasal boyalı iplikleri dağıttı. Üç gün süren olaylar, bölgede büyük yankı uyandırdı.
Dönemin Uşak Kaymakamı Tevfik Efendi, olayları kontrol altına almak amacıyla 14 kadını tutukladı. Ancak diğer kadınlar, arkadaşları serbest bırakılmadan eylemi sonlandırmayacaklarını açıkça ifade etti. Kararlılık karşısında geri adım atan kaymakam, tutuklanan kadınları serbest bırakmak zorunda kaldı. Yaşanan gelişmeler üzerine zarar gören yabancı şirketler durumu Osmanlı Sarayı’na taşıdı. Saray, olayın incelenmesi için Anadolu Valisi Ahmet İzzet Paşa’yı görevlendirdi. İzzet Paşa’nın talimatıyla Bursa’dan müfettiş Daniş Bey Uşak’a gönderildi. Yapılan incelemeler ve görüşmelerin ardından taraflar arasında geçici bir uzlaşma sağlandı.
Ancak hazırlanan rapor, bölgedeki hassasiyeti açıkça ortaya koyuyordu. Fabrikaların yeniden açılması durumunda halkın yeniden ayaklanabileceği belirtilirken, Osmanlı yönetimi bu riski göz önünde bulundurarak fabrikaların faaliyete geçmesini yaklaşık 10 yıl erteledi. Tarihe “Tarak Yağması” olarak geçen bu olay, Uşak’ta kadınların ekonomik bağımsızlık ve geçim mücadelesi adına gösterdiği en güçlü toplumsal hareketlerden biri olarak kayıtlara geçti. Kadınların kararlılığı ve dayanışması, yalnızca yerel değil, toplumsal hafızada da derin izler bıraktı. Ünlü Rus yazar Maksim Gorki’nin “Kadının içinde yer almadığı hiçbir mücadele başarıya ulaşamaz” sözü ise, bu direnişin anlamını yıllar sonra dahi özetlemeye devam ediyor.