(ÖZEL HABER) - Uşak'ta bu yıl otomobilini değiştirmeyi ya da ev alıp satmayı düşünenlerin satış bedelinin yanında noter ve tapuda karşılarına çıkacak masrafı da hesaba katması gerekiyor. 4 Aralık 2025 tarihli 7566 sayılı Kanun'la yapılan değişikliklerin bir bölümü 1 Ocak 2026 itibarıyla uygulanmaya başladı. Düzenlemenin araç satışlarını ilgilendiren bölümünde en dikkat çekici değişiklik noter harcı oldu. Gelir İdaresi Başkanlığının yayımladığı mevzuata göre, araçların ilk tescili ile tescilli araçların satış ve devir işlemlerinden satış ve devir bedeli üzerinden binde 2 oranında harç alınmaya başlandı. Alınacak tutar 1.000 TL'den az olamıyor.
Bunun Uşak'taki araç alım satımına yansımasını basit bir örnekle görmek mümkün. 1 milyon TL'ye satılan ikinci el bir otomobilde binde 2'lik harç 2 bin TL oluyor. Araç 2 milyon TL'ye satılırsa harç 4 bin TL'ye, 3 milyon TL'lik bir araçta ise 6 bin TL'ye çıkıyor. Örneğin Uşak'ta 2 milyon TL bedelle el değiştiren ikinci el bir otomobil için yeni düzenlemeden kaynaklanan noter harcı hesabı şöyle: 2.000.000 TL × binde 2 = 4.000 TL. Burada önemli bir istisna da bulunuyor. Tescilli araçların ikinci el motorlu kara taşıtı ticareti yetki belgesi bulunan işletmelere yapılan satış ve devirlerinde söz konusu harç alınmıyor. Gelir İdaresi Başkanlığı 2026 yılında verdiği özelgelerde de bu düzenlemeyi açık şekilde ortaya koyuyor.
Ev Satışında Hesap Farklı
Uşak'ta ev, arsa veya iş yeri alıp satacak vatandaşlar açısından ise araç satışından farklı bir tablo bulunuyor. Gayrimenkul satışlarında tapu harcı oranı 2026 yılında yeni getirilmiş değil. Mevcut uygulamada gayrimenkulün satışında alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı binde 20, yani yüzde 2 tapu harcı alınıyor. Böylece iki tarafın toplam tapu harcı satış bedelinin yüzde 4'üne ulaşıyor. Uşak'ta 1 milyon TL'ye satılan bir taşınmaz üzerinden hesap yapıldığında, satıcı 20 bin TL, alıcı da 20 bin TL tapu harcı ödüyor. İki tarafın toplam harcı 40 bin TL oluyor. 2 milyon TL'lik bir satışta ise satıcı için 40 bin TL, alıcı için 40 bin TL olmak üzere toplam 80 bin TL tapu harcı ortaya çıkıyor.
Satış bedeli Araç satış harcı Evde alıcı harcı Evde satıcı harcı Evde toplam
500 bin TL 1.000 TL 10.000 TL 10.000 TL 20.000 TL
1 milyon TL 2.000 TL 20.000 TL 20.000 TL 40.000 TL
2 milyon TL 4.000 TL 40.000 TL 40.000 TL 80.000 TL
3 milyon TL 6.000 TL 60.000 TL 60.000 TL 120.000 TL
Bu rakamlara işlem sırasında ortaya çıkabilecek diğer hizmet veya döner sermaye bedelleri dahil değil. Tablo yalnızca söz konusu nispi harçların satış bedeli üzerinden nasıl hesaplandığını gösteriyor.
Tapuda Asıl Kritik Değişiklik Cezada
2026'da gayrimenkul tarafında vatandaşların dikkat etmesi gereken esas değişiklik ise başka. Geçmişte zaman zaman gerçek satış fiyatından daha düşük bedelin tapuda gösterilmesi yoluna gidilebiliyordu. 7566 sayılı Kanun bu konuda uygulanacak yaptırımı ağırlaştırdı.
Gelir İdaresi Başkanlığının güncel bilgilendirmesine göre tapuda beyan edilen satış bedelinin gerçek durumu yansıtmadığının veya emlak vergisi değerinin altında kaldığının sonradan tespit edilmesi halinde eksik harç tahsil ediliyor ve bunun yanında bir kat vergi ziyai cezası uygulanıyor. Önceki düzenlemede bu özel durumda vergi ziyai cezası yüzde 25 oranında uygulanıyordu. 7566 sayılı Kanun'la “yüzde 25” ibaresi “bir kat” olarak değiştirildi. Dolayısıyla Uşak'ta bir evin gerçek satış fiyatı 3 milyon TL iken tapuda yalnızca daha düşük bir tutarın gösterilmesi, artık çok daha ağır bir mali sonuç doğurabilecek.
Harca esas alınacak bedel konusunda da temel kural değişmedi: Gayrimenkul satışında beyan edilen devir ve iktisap bedeli emlak vergisi değerinin altında olamıyor. Araç satışında ise ayrıca dikkat edilmesi gereken bir başka ayrıntı var. Harçlar Kanunu'na göre motorlu kara taşıtlarının alım satımında gösterilecek değer, aracın cinsi, markası, modeli, tipi ve yaşına göre işlem tarihinde geçerli olan kasko sigortasına esas değerin altında olamıyor.
Böylece 2026'da Uşak'ta otomobil değiştirecek vatandaş açısından satış bedeline bağlı yeni noter harcı doğrudan yeni bir maliyet oluştururken, ev alıp satacaklar açısından en önemli değişiklik düşük bedel beyanına karşı yaptırımın ciddi şekilde ağırlaşması oldu. (Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı, 7566 sayılı Kanun ve 492 sayılı Harçlar Kanunu.)