Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması ile birlikte uygulanan 2025 tarihli “Sağlık Modülü”, hanelerin sağlık durumunu ve sağlık harcamalarının bütçeye etkisini ortaya koydu. Avrupa Birliği ülkeleri ile eş zamanlı yürütülen çalışmada, 15 yaş ve üzerindeki fertlerin sağlık koşulları ile ekonomik yük düzeyleri incelendi.
Araştırmaya göre doktor muayene ve tedavi harcamaları hanelerin yüzde 6,1’ine “çok yük”, yüzde 50,2’sine ise “biraz yük” getirdi. Hanelerin yüzde 40,9’u bu harcamaların kendileri için yük oluşturmadığını belirtti. Diş muayene ve tedavilerinde yüzde 5,3’lük kesim çok yük yaşarken, yüzde 37,2’si biraz yük hissetti. İlaç harcamalarında ise hanelerin yüzde 5,0’ı çok, yüzde 50,9’u biraz yük altında kaldığını ifade etti.
Son 12 ayda hanelerin yüzde 2,7’si muayene ya da tedavi, yüzde 28,6’sı diş tedavisi, yüzde 0,1’i ise ilaç harcaması yapmadığını bildirdi. Özellikle diş sağlığı harcamalarında gelir düzeyine bağlı farklılıklar dikkat çekti. En düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 45,4’ü diş tedavisi için harcama yapmazken, en yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 25,5 oldu. Buna karşılık düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 62,9’u doktor muayene giderlerinin bütçelerine yük getirdiğini belirtti.
Çalışma, istihdam edilen nüfusun fiziksel aktivite yoğunluğunu da mercek altına aldı. 15 yaş ve üzerindeki çalışanların yüzde 29,4’ü çoğunlukla oturarak, yüzde 45,5’i ayakta durarak çalıştığını ifade etti. Yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında olanların ağır fiziksel işlerde çalışma oranı yüzde 11,2 olarak ölçüldü. Fiziksel aktiviteye ayrılan zaman ise dikkat çekici düzeyde düşük çıktı. 15 yaş ve üzerindeki fertlerin yüzde 63,3’ü haftalık yaşamlarında en az 10 dakika süren düzenli fiziksel aktivite ya da boş zaman faaliyeti yapmadığını beyan etti. Günlük iki kez ve üzeri fiziksel aktivite yapanların oranı ise yüzde 1,4’te kaldı.
Araştırma sonuçları, iletişim ve öz bakım gibi temel faaliyetlerde genel olarak sorun yaşanmadığını gösterdi. 15 yaş ve üzerindekilerin yüzde 96,9’u iletişimde, yüzde 95,8’i öz bakımda zorlanmadığını ifade etti. En fazla zorlanma ise yüzde 17,3 ile görme alanında kaydedildi. 2025 Sağlık Modülü verileri, sağlık harcamalarının özellikle düşük gelirli haneler için daha belirgin bir yük oluşturduğunu ortaya koyarken, fiziksel aktivite düzeyinin düşük seyretmesi de halk sağlığı açısından dikkat çeken bir başlık olarak öne çıktı. (TÜİK)