Raporda, 2025 yılında piyasalarda güçlü şekilde fiyatlanan yapay zeka temalı büyüme hikayesinin 2026 yılında şirketlerin kârlılık ve nakit akışı performansları üzerinden daha yakından test edileceği vurgulandı. Bu süreçte güçlü bilanço yapısına sahip ve yatırım geri dönüşü netleşmiş şirketlerin küresel piyasalarda daha belirgin şekilde ayrışabileceği ifade edildi.

Garanti BBVA Yatırım’ın model portföylerinde ABD ve Avrupa piyasalarına yönelik yatırım temalarına da yer verildi. Değerlendirmelerde ABD piyasalarında teknoloji, enerji, sağlık ve sanayi sektörlerinin dengeli bir dağılımla öne çıktığı, Avrupa tarafında ise teknoloji ve sanayi şirketlerinin ağırlık kazandığı belirtildi.

Raporda ayrıca yüksek borç stokları ve tahvil faizlerinin merkez bankalarını enflasyon ile finansal istikrar arasında hassas bir denge kurmaya yönelttiği ifade edildi. Jeopolitik gelişmeler ve ticaret anlaşmalarındaki değişimlerin küresel ticaret düzenini yeniden şekillendirdiği belirtilirken, 2026 yılında para politikası adımları ile yeni ticaret dengelerinin piyasa fiyatlamalarında belirleyici olmasının beklendiği kaydedildi.

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde ise sıkı para politikasının makro dengelerde iyileşmeye katkı sağladığı ve enflasyonda kademeli düşüş sürecinin devam ettiği vurgulandı. Raporda yıl sonunda enflasyonun yüzde 25 seviyesine gerilemesi, politika faizinin ise kademeli düşüşle yüzde 32 seviyesine inmesinin beklendiği ifade edildi. Kurdaki görece istikrarın etkisiyle Türk lirası varlıkların reel getiri açısından cazibesini koruyabileceği ve yatırımcıların portföy dağılımlarında TL varlıklara daha fazla yer verebileceği değerlendirildi.

Garanti BBVA Yatırım Genel Müdürü Hülya Türkmen, strateji raporunun her yıl yatırımcılara küresel ve yerel gelişmeleri bütüncül bir bakış açısıyla sunmak amacıyla hazırlandığını belirtti. Türkmen, güçlü araştırma altyapısı sayesinde yatırımcıların kararlarını veriye dayalı ve disiplinli bir zeminde şekillendirmelerine katkı sağlamayı hedeflediklerini ifade etti. (Kaynak:AA)

Kütükcü, OSB’lerdeki yenilenebilir enerji yatırımlarının son bir yılda 529 megavat artarak toplam 5 bin 167 megavat seviyesine ulaştığını ifade etti. Bu kapasitenin büyük bölümünü güneş enerjisi santrallerinin oluşturduğunu belirten Kütükcü, toplam kapasitenin 4 bin 698 megavatlık kısmının güneş enerjisinden elde edildiğini söyledi.

Organize sanayi bölgelerinde farklı yenilenebilir enerji kaynaklarının da kullanıldığını dile getiren Kütükcü, rüzgâr enerjisi santrallerinin kapasitesinin 27 megavata, biyokütle enerji kapasitesinin 363 megavata ve jeotermal enerji kapasitesinin ise 80 megavata ulaştığını açıkladı. Türkiye’nin toplam sanayi üretiminin yaklaşık yarısının organize sanayi bölgelerinde gerçekleştirildiğini hatırlatan Kütükcü, OSB’lerin yalnızca üretimde değil enerji dönüşümünde de önemli bir rol üstlendiğini belirtti. Yenilenebilir enerji yatırımlarının artmasının hem sanayinin enerji maliyetlerini düşürmesi hem de çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli katkılar sağladığını ifade etti.

OSB’lerdeki yenilenebilir enerji kapasitesinin artırılmasıyla birlikte sanayinin temiz enerji kullanımının yaygınlaştırılması hedeflenirken, enerji verimliliği ve sürdürülebilir üretim anlayışının güçlendirilmesi de öncelikli hedefler arasında yer alıyor. (OSBÜK)

Hangi İşlemler Vergi Kapsamına Giriyor?

Yasaya göre vergi uygulaması; Kripto para borsalarında yapılan alım işlemleri, Satış işlemleri, Borsalar arası veya kullanıcılar arası transfer işlemleri üzerinden uygulanacak. İşlem tutarının on binde 3’ü oranında kesinti yapılacak.

Kripto Piyasasında Yeni Dönem

Uzmanlar, düzenlemenin kripto para piyasasında şeffaflığı artırabileceğini ve Türkiye’de dijital varlık ekosisteminin daha düzenli bir yapıya kavuşmasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor. Öte yandan, küçük yatırımcıların işlem maliyetlerini de yakından ilgilendiren uygulamanın, piyasadaki işlem hacmi üzerinde nasıl bir etki yaratacağı merak konusu.

Hürmüz Boğazı ve Enerji Baskısı

ABD-İsrail ortak operasyonunun ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan fiili kapanma, küresel enerji akışında ciddi aksamalara yol açtı. Körfez’de 170’in üzerinde konteyner gemisinin beklemesi ve savaş riski sigortalarının iptal süreci, ticarette belirsizliği artırıyor. Brent petrol fiyatlarının 80 dolar bandından 95 dolara kadar yükselebileceği senaryolar, enerji yoğun sektörlerde maliyet baskısını artırıyor. Tebriz–Ankara doğalgaz sözleşmesinin Temmuz 2026’da sona erecek olması da arz güvenliği açısından ayrı bir risk başlığı olarak öne çıkıyor.

Navlun, Sigorta ve Kur Etkisi

Navlun ücretlerindeki yüzde 50–100 aralığındaki artış ve sigorta primlerindeki sıçrama, özellikle CIF fiyatlamayla çalışan ihracatçılar için maliyet kalemlerini yeniden hesaplama zorunluluğu doğuruyor. TL’deki değer kaybı ithal girdileri pahalılaştırırken, dolar bazlı rekabet gücüne kısmi destek sağlayabiliyor.

Dört Farklı Senaryo

Raporda krizin seyrine bağlı olarak dört temel senaryo öne çıkıyor:

Kısa süreli çatışma, sınırlı maliyet artışı ve sınırlı pazar kayması,

Uzayan savaş, yüksek enerji fiyatı ve navlun baskısı,

Rejim değişimi, geçiş dönemli belirsizlik ancak yeni pazar açılımları,

Yaptırımların kalkması, İran pazarında uzun vadeli fırsat.

Her senaryoda maliyet baskısı ile pazar ikamesi etkisi birlikte değerlendirilirken, net etkinin ihracatçının hazırlık düzeyine bağlı olacağı vurgulanıyor.

Sektörel Etki Haritası

Plastik, demir-çelik, meyve-sebze, alüminyum ve makine sektörlerinde İran arzının kesilmesi halinde Türkiye’nin üretim kapasitesi sayesinde önemli pazar payı kazanabileceği belirtiliyor. Özellikle Irak, BAE, Pakistan ve Azerbaycan’da tedarik arayışının hızlanması bekleniyor. Buna karşılık cam, seramik ve demir-çelik gibi enerji yoğun sektörlerde maliyet baskısının artabileceği ifade ediliyor. Savunma sektörü ise küresel silahlanma eğilimi nedeniyle krizden bağımsız güçlü büyüme ivmesi sergiliyor.

İhracatçılara Stratejik Uyarı

The Globby’nin Veri Analizinden Sorumlu Kurucu Ortağı Barış Yaşbala, kriz dönemlerinde çevik ve hazırlıklı davranan firmaların avantaj elde edeceğini belirtti. Yaşbala, sevkiyat rotalarının gözden geçirilmesi, savaş riski klozlarının kontratlara eklenmesi, enerji ve kur volatilitesinin fiyat tekliflerine yansıtılması gerektiğini vurguladı. Orta vadede Bakü–Tiflis–Kars hattı ve Kalkınma Yolu gibi kara koridorlarının önem kazanacağına dikkat çekilirken, Avrupa alıcılarına “nearshoring” avantajının sunulmasının Türkiye için stratejik fırsat oluşturabileceği ifade edildi.

Kritik Eşik: Dayanıklılık ve Hazırlık

Rapora göre, krizin süresi ve yaptırım rejiminin seyri belirleyici olacak. Ancak Türkiye’nin üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve bölgesel ticaret ağları; doğru stratejiyle hareket eden ihracatçılar için her senaryoda avantaj sağlayabilecek potansiyele sahip. (Kaynak: multiligo.com)

Dış Ticarete Yön Verenler Derneği Başkanı Dr. Hakan Çınar, savaşların artık yalnızca askeri değil ekonomik cephede de yürütüldüğünü belirterek, Orta Doğu merkezli gerilimin enerji piyasalarında sert dalgalanmalara yol açabileceğini ifade etti. Dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek bir aksamanın fiyatları hızla yukarı taşıyabileceğini vurgulayan Çınar, artan enerji maliyetlerinin küresel enflasyonu yeniden tırmandırabileceğini ve merkez bankalarının sıkı para politikasını sürdürmek zorunda kalabileceğini dile getirdi.

Küresel ticaret açısından da tablo kırılgan. Deniz taşımacılığı rotalarında meydana gelebilecek aksamalar navlun ve sigorta giderlerini artırırken, tedarik zincirlerinde yeni gecikmeler yaşanabileceği değerlendiriliyor. Pandemi döneminde görülen lojistik sıkıntıların benzerlerinin tekrarlanması durumunda maliyet artışları kaçınılmaz olacak. Böyle dönemlerde yatırımcıların güvenli liman olarak görülen altın ve dolara yöneldiği, gelişmekte olan ülke para birimlerinin ve borsalarının ise baskı altında kaldığı biliniyor.

Türkiye açısından süreç hem risk hem de fırsat unsurları barındırıyor. Enerji ithalat faturasında olası yükseliş cari dengeyi zorlayabilirken, kur ve finansman maliyetleri üzerinde baskı oluşturabilir. Dr. Hakan Çınar, petrol fiyatlarındaki artışın ithalat maliyetlerini yukarı çekeceğini, navlun ve sigorta giderlerindeki yükselişin ihracatçıların rekabet gücünü zayıflatabileceğini belirtti. Özellikle kimya, plastik ve enerji yoğun üretim yapan sektörlerin daha fazla etkilenmesi bekleniyor. Avrupa Birliği’nde yaşanabilecek ekonomik daralmanın da Türkiye’nin ihracat performansına olumsuz yansıyabileceği ifade ediliyor.

Dr. Çınar, değerlendirmesini “Artık savaşlar sadece cephede değil, ekonomide de kazanılıyor. Enerji kaynaklarını yöneten, lojistik ağlarını kontrol eden ve üretim kapasitesini koruyan ülkeler yeni dönemin kazananı olacak. Türkiye’nin stratejik adımlar atarak bu süreci doğru yönetmesi büyük önem taşıyor” sözleriyle tamamladı.

Uzmanlara göre küresel gerilimler kısa vadede ekonomik şoklara yol açsa da uzun vadede yeni ticaret eksenleri ve güç dengeleri oluşturabilir. Bu süreçte ülkelerin dayanıklılığı, planlama becerisi ve üretim kapasitesi belirleyici faktör olacak. (Kaynak: disyonder.org.tr)

Sanayi ve İnşaatta Güçlü Performans

Tarım sektöründe don ve kuraklığın etkileri sürerken diğer sektörlerde üretim artışı devam etti. 2025 yılında sanayi katma değeri yüzde 2,9 artarak son dört yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Deprem bölgesinde konut teslimlerinin hız kazanmasıyla birlikte inşaat sektöründeki katma değer artışı da güçlü seyrini korudu.

Yatırımlar Artışta

Tüketim ve yatırım arasındaki dengeli görünüm yıl genelinde devam etti. Yatırımlar 2025’te yüzde 7 artarken, makine ve teçhizat yatırımlarındaki yüzde 5’lik yükseliş üretim kapasitesinin güçlendiğine işaret etti. Küresel ticarette artan belirsizlikler ve korumacılık eğilimleri nedeniyle net dış talep büyümeye negatif katkı verdi. Buna karşın cari açığın GSYH’ye oranı yüzde 1,6 ile sürdürülebilir seviyelerde kaldı.

Bütçe Disiplini Vurgusu

Kamuda tasarruf ve harcama disiplininin sürdürüldüğünü belirten Şimşek, 2025’te bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 2,9 ile Orta Vadeli Program (OVP) tahmininin altında gerçekleştiğini açıkladı. Faiz dışı fazla verildiğini ifade eden Şimşek, deprem harcamaları hariç faiz dışı fazlanın yüzde 1,2 olduğunu bildirdi.

2026 İçin Beklenti

Jeopolitik risklerin geçici olacağı ve küresel ticaretteki belirsizliklerin azalacağı varsayımıyla 2026 yılında ticaret ortaklarındaki talep artışı ve finansal koşullardaki iyileşmenin büyümeye katkı sağlaması bekleniyor. Hükümetin, sürdürülebilir yüksek büyüme ve daha adil gelir dağılımı hedefi doğrultusunda fiyat istikrarını önceleyen programı kararlılıkla uygulayacağı vurgulandı. (Kaynak: Hazine Ve Maliye Bakanlığı)

Kişi Başına Gelir 712 Bin TL

Kişi başına düşen GSYH 2025 yılında cari fiyatlarla 712 bin 200 TL olarak hesaplandı. ABD doları cinsinden kişi başına gelir 18 bin 040 dolar oldu. Yılın son çeyreğinde ekonomi yüzde 3,4 büyürken, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 0,4’lük artış kaydedildi. Dördüncü çeyrekte cari fiyatlarla GSYH 18 trilyon 467 milyar 295 milyon TL’ye çıktı. Aynı dönemde dolar bazında büyüklük 438 milyar 605 milyon dolar olarak gerçekleşti.

İnşaat Sektörü Öne Çıktı, Tarım Geriledi

Faaliyet kollarına bakıldığında 2025’te en güçlü artış yüzde 10,8 ile inşaat sektöründe görüldü. Bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 4,6, sanayi yüzde 2,9 büyüdü. Tarım sektörü ise yüzde 8,8 daralarak yılın en zayıf performansını sergiledi.

Tüketim Artışı Sürüyor

Yerleşik hanehalklarının nihai tüketim harcamaları 2025 yılında yüzde 4,1 artarken, tüketimin GSYH içindeki payı yüzde 54,4 olarak kaydedildi. Yılın son çeyreğinde hanehalkı tüketimi yüzde 5,2 arttı. Aynı dönemde devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0,9 azalırken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 5,4 yükseldi.

Dış Ticarette İthalat Artışı

2025 genelinde mal ve hizmet ihracatı yüzde 0,3 azalırken ithalat yüzde 4,9 arttı. Dördüncü çeyrekte ise ihracat yüzde 2,3 gerilerken, ithalat yüzde 3,8 artış gösterdi.

Gelir Dağılımında İşgücü Payı

İşgücü ödemeleri 2025 yılında yüzde 40,4 artış gösterdi. İşgücü ödemelerinin Gayrisafi Katma Değer içindeki payı yüzde 36,9 olarak gerçekleşti. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise yüzde 44,1’e yükseldi. 2025 yılı verileri, Türkiye ekonomisinin ılımlı bir büyüme çizgisi izlediğini, sektörler arasında farklılaşmalar yaşandığını ve tüketim ile inşaat odaklı bir ivmenin öne çıktığını ortaya koydu. (TÜİK)

Kaynak Sürdürülebilir Projelere Aktarılacak

İhraçtan elde edilen fon; Canlı doğal kaynaklar ve arazi kullanımının çevresel açıdan sürdürülebilir yönetimi, Karasal ve sucul biyoçeşitliliğin korunması, Sürdürülebilir su ve atık su yönetimi başlıkları altında yer alan projelerde kullanılacak. Bu kapsamda sürdürülebilir turizm yatırımları, sorumlu balıkçılık uygulamaları ile su ve atık su yönetimi projeleri gibi mavi ekonomi temalı finansman ihtiyaçlarının destekleneceği aktarıldı.

Mavi tahvil ihracı, Yapı Kredi’nin çevresel ve sosyal etki odaklı stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. İşlemin aynı zamanda uluslararası yatırımcıların bankaya ve sürdürülebilirlik vizyonuna duyduğu güveni yansıttığı ifade edildi. (Kaynak: AA)

İstihdam ve Katılım Oranında Düşüş

İstihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 516 bin kişi azalarak 31 milyon 953 bin oldu. İstihdam oranı 0,8 puan düşüşle %47,9’a geriledi. Aynı dönemde işgücüne katılma oranı da 0,8 puan azalarak %52,1 seviyesinde gerçekleşti. Erkeklerde katılım oranı %70,0 olurken kadınlarda bu oran %34,7 olarak kaydedildi.

Genç İşsizliği ve Atıl İşgücü

15-24 yaş grubunda işsizlik oranı 0,1 puan artarak %14,3’e yükseldi. Genç erkeklerde oran %11,9, genç kadınlarda ise %19,0 oldu. Zamana bağlı eksik istihdam ve potansiyel işgücünü de kapsayan atıl işgücü oranı ise 0,9 puan artarak %29,9’a çıktı. Haftalık ortalama fiili çalışma süresi 42,4 saat olarak hesaplandı. Ocak ayı verileri, işgücü piyasasında sınırlı bir zayıflamaya işaret ederken, özellikle gençler ve kadınlar arasındaki yüksek işsizlik oranları dikkat çekti. (Kaynak: TÜİK)

Perakende ticaret sektöründe güven artışı dikkat çekti. Endeks yüzde 2,9 yükselerek 115,9 değerini aldı. Buna karşılık inşaat sektörü güven endeksi yüzde 2,1 azalarak 83,9 seviyesine geriledi. Veriler, üretim ve perakende tarafında toparlanma sinyallerinin güçlendiğini gösterirken, inşaat sektöründe temkinli görünümün sürdüğünü ortaya koydu. Ekonomik güven endeksinin 100’ün üzerinde seyretmesi ise genel ekonomik beklentilerde iyimserliğin arttığına işaret ediyor. (TÜİK)

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda ihracat yüzde 2,0 azalarak 19 milyar 107 milyon dolara düştü. Aynı kapsamda ithalat yüzde 5,3 artışla 21 milyar 907 milyon dolar olarak kaydedildi. Bu kalemde dış ticaret açığı 2 milyar 800 milyon dolar olurken, dış ticaret hacmi yüzde 1,8 artarak 41 milyar 14 milyon dolara ulaştı. Enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 87,2 olarak gerçekleşti.

Sektörel dağılıma bakıldığında imalat sanayi ihracattaki ağırlığını korudu. Ocak ayında toplam ihracatın yüzde 92,7’si imalat sanayinden geldi. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörünün payı yüzde 4,8 olurken, madencilik ve taş ocakçılığı yüzde 1,8 seviyesinde kaldı. İthalatta ise ara malları yüzde 72,1 ile ilk sırada yer aldı. Sermaye mallarının payı yüzde 14,3, tüketim mallarının payı ise yüzde 13,1 oldu. Ocak ayında en fazla ihracat yapılan ülke 1 milyar 780 milyon dolar ile Almanya oldu. Birleşik Krallık, ABD, İtalya ve Irak Almanya’yı takip etti. İlk beş ülke toplam ihracatın yüzde 30,7’sini oluşturdu. İthalatta ise 4 milyar 283 milyon dolar ile Çin ilk sırada yer aldı. Rusya Federasyonu, Almanya, ABD ve İsviçre diğer önemli tedarikçiler arasında yer aldı. İlk beş ülkeden yapılan ithalat toplamın yüzde 42,9’una karşılık geldi.

Teknoloji yoğunluğuna göre bakıldığında, imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı yüzde 92,7 olarak ölçüldü. Yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ihracatı içindeki payı yüzde 3,3 seviyesinde kaldı. İthalatta ise yüksek teknoloji ürünlerinin payı yüzde 12,9 olarak kaydedildi. Özel ticaret sistemine göre ise Ocak ayında ihracat yüzde 3,3 azalışla 18 milyar 635 milyon dolar olurken, ithalat yüzde 2,4 artışla 27 milyar 533 milyon dolara yükseldi. Bu kapsamda dış ticaret açığı yüzde 16,6 artarak 8 milyar 897 milyon dolara çıktı. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 67,7’ye geriledi. Ocak 2026 verileri, dış ticaret dengesinde açığın genişlediğini ve ihracat performansında ivme kaybı yaşandığını ortaya koydu. (TÜİK)

Beklenti Endeksi ise diğer göstergelerden ayrışarak daha olumlu bir tablo çizdi. Yıl boyunca görece dengeli seyreden beklentiler, ocak ayında hem aylık hem de yıllık bazda artış gösterdi. Bu durum, sahadaki yavaşlamaya rağmen sektörün önümüzdeki döneme ilişkin temkinli bir iyimserlik taşıdığına işaret etti. Güven Endeksi tarafında ise toparlanma sınırlı kaldı. 2025 yılı içinde dip seviyelerden uzaklaşsa da aralıkta yeniden düşüş eğilimine giren güven göstergesi, ocakta da zayıf görünümünü sürdürdü. Bu tablo, sektör temsilcilerinin ekonomik iklim ve piyasa koşullarına yönelik temkinli yaklaşımını yansıtıyor.

Geçen yılın aynı ayı ile kıyaslandığında faaliyet ve beklenti göstergelerinde sınırlı artışlar görülse de aylık bazdaki sert düşüş, dikkatlerin yeniden iç talep ve finansman koşullarına çevrilmesine neden oldu. Faaliyet Endeksi’nin yıllık bazda yüzde 0,3 artmış olması, kısa vadeli gerilemenin yapısal bir kırılmadan ziyade dönemsel dalgalanma olabileceğini düşündürüyor. Beklentilerdeki yüzde 0,4’lük artış da bu yorumu destekliyor. THBB Yönetim Kurulu Başkanı Yavuz Işık, ocak ayında faaliyet endeksinin eşik değerin belirgin biçimde altına indiğini belirterek, yıl sonundaki sınırlı toparlanmanın ivme kaybettiğini ifade etti. Işık, beklenti tarafındaki yükselişin ise sektördeki yavaşlamanın kademeli ve geçici olabileceğine işaret ettiğini vurguladı.

Hazır Beton Endeksi, firmalara yöneltilen sorular üzerinden 100 eşik değerine göre yorumlanıyor. 100’ün üzerindeki değerler iyileşmeye, altındaki değerler ise daralmaya işaret ediyor. Bu yönüyle endeks, inşaat sektörünün kısa vadeli yönünü okumada önemli bir referans olarak kabul ediliyor. 1988 yılından bu yana faaliyet gösteren Türkiye Hazır Beton Birliği, standartlara uygun ve güvenli beton üretiminin yaygınlaşması için çalışmalar yürütüyor. Sektörde kalite güvence sistemiyle denetim yapan kuruluş, aynı zamanda Avrupa Hazır Beton Birliği ve Beton Sürdürülebilirlik Konseyi üyelikleriyle uluslararası platformlarda da temsil ediliyor. Açıklanan son veriler, 2026’ya temkinli bir başlangıç yapıldığını ortaya koyarken, gözler önümüzdeki aylarda faaliyet tarafında yeniden bir toparlanma olup olmayacağına çevrildi. (Kaynak: Türkiye Hazır Beton Birliği)

The Globby Veri Analizinden Sorumlu Kurucu Ortağı Barış Yaşbala, 2016-2024 dönemini kapsayan çalışmada AB’nin söz konusu dört ülkeden toplam yaklaşık 1,5 trilyon dolarlık ithalat yaptığını belirtti. Pastanın büyüdüğünü ancak ülkelerin bu büyümeden eşit pay alamadığını ifade eden Yaşbala, özellikle otomotiv sektöründe dengelerin değiştiğine dikkat çekti.

2016’da Türkiye’nin AB’ye en fazla otomotiv ihracatı yapan ülke konumunda olduğunu hatırlatan Yaşbala, Çin’in elektrikli araç hamlesiyle ihracatını sekiz yılda beş kat artırarak liderliği devraldığını söyledi. Türkiye’nin 29 milyar dolarlık otomotiv ihracatıyla güçlü konumunu koruduğunu belirten Yaşbala, elektrikli araç dönüşümüne uyum sağlamanın artık stratejik bir zorunluluk olduğunu vurguladı.

Analizde raylı sistem araçları, savunma sanayii ve bitkisel yağlar gibi kalemlerde yüksek büyüme oranları yakalandığı da ortaya kondu. Türkiye’nin ihracat yapısının geleneksel tekstil ve otomotiv ekseninden daha geniş bir ürün portföyüne evrildiğini belirten Yaşbala, AB’nin COVID sonrası benimsediği tedarik zinciri yakınlaştırma stratejisinin Türkiye’ye coğrafi avantaj sağladığını ifade etti. Hız gerektiren sektörlerde, özellikle hızlı moda, taze gıda ve sipariş bazlı üretimde fırsat alanlarının büyüdüğüne işaret etti.

Öte yandan AB’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması’nın (CBAM) Türk ihracatçıları için somut bir risk oluşturduğunu belirten Yaşbala, demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre gibi sektörlerde karbon ayak izi raporlamasının artık pazar erişiminin temel şartlarından biri haline geldiğini kaydetti. Hindistan’ın elektrik-elektronik ve kimya sektörlerinde hızla yükseldiğini de dile getiren Yaşbala, Türk ihracatçılara veri odaklı karar alma, elektrikli araç ekosistemine yatırım ve yeşil dönüşüme hazırlık çağrısında bulundu. (Kaynak: multiligo)

Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Yönetim Kurulu Başkanı Bedri Girit, ABD pazarında yürütülen tanıtım çalışmalarının ihracat artışında belirleyici rol oynadığını söyledi. TURQUALITY kapsamındaki “Turkish Tastes” projesiyle New York Fancy Food Fuarı’nda yoğun tanıtım yapıldığını belirten Girit, son olarak Nevada’da düzenlenen Aquaculture America 2026 Fuarı’na katıldıklarını ifade etti.

Türk levreğinin ABD’de birçok ünlü restoranın menüsüne girdiğini aktaran Girit, Amerikan Aşçılar Federasyonu’nun üst düzey şefleriyle yapılan tadım etkinliklerinin tanıtıma önemli katkı sağladığını dile getirdi. Ayrıca Türk Hava Yolları’nın kargo uçuşlarının lojistik avantaj sunduğunu belirtti. ABD’nin yıllık su ürünleri tüketiminin 26–32 milyar dolar aralığında olduğunu hatırlatan Girit, hedeflerinin bu pazardan ilk etapta yüzde 1 pay almak olduğunu vurguladı.

Türkiye’nin ABD’ye gerçekleştirdiği 95,5 milyon dolarlık su ürünleri ihracatının 74 milyon dolarlık kısmının Ege Bölgesi’nden yapıldığı bilgisi de paylaşıldı. Nevada’daki fuara Türkiye Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Sinan Kızıltan ile birlikte sektör temsilcileri de katıldı. (EİB)

Çalışılan saat endeksi de yıllık bazda yüzde 1,1 yükseldi. Bu dönemde sanayide yüzde 2,4’lük gerileme yaşanırken, inşaatta yüzde 6,7 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 1,9 artış gerçekleşti. Veriler, özellikle inşaat sektöründeki hareketliliğin istihdam ve çalışma saatlerine olumlu yansıdığını gösterdi. Ücret tarafında ise daha güçlü artışlar gözlendi. Brüt ücret-maaş endeksi yıllık bazda yüzde 36,5 arttı. Sanayide yüzde 31,3, inşaatta yüzde 41,2 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 39,3’lük artış oranları kaydedildi. Bu tablo, maliyet baskılarının işgücü tarafında belirgin şekilde devam ettiğini ortaya koydu.

Çeyreklik bazda değerlendirildiğinde, toplam istihdam endeksi bir önceki çeyreğe göre yüzde 0,3 arttı. Sanayide yüzde 0,8’lik düşüş görülürken, inşaatta yüzde 1,4 ve ticaret-hizmet sektörlerinde yüzde 0,6 artış gerçekleşti. Çalışılan saat endeksi çeyreklik yüzde 1,6 artarken, brüt ücret-maaş endeksi yüzde 7,1 yükseldi. İşgücü maliyet göstergelerinde de benzer bir eğilim izlendi. Saatlik işgücü maliyeti endeksi yıllık yüzde 34,2 artış gösterdi. Saatlik kazanç endeksi yüzde 35,0, kazanç dışı işgücü maliyeti endeksi ise yüzde 30,3 yükseldi. Çeyreklik artış oranları ise sırasıyla yüzde 5,0, yüzde 5,4 ve yüzde 2,6 olarak gerçekleşti.

2021=100 bazlı endeks verileri, işgücü maliyetlerinin üretim ve hizmet sektörleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ettiğini gösterirken, sanayi sektöründe istihdam ve çalışma saatlerindeki gerileme dikkat çekti. Buna karşılık inşaat ve ticaret-hizmet sektörlerinde hem istihdam hem de ücret artışları öne çıktı. Ekonomistler, ücret artış hızının enflasyon ve maliyet dinamikleriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret ederken, sektörler arasındaki farklılaşmanın 2026 yılına ilişkin beklentiler açısından belirleyici olabileceğini ifade ediyor. (TÜİK)

Ana gruplar incelendiğinde, aylık bazda tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 1,14 artarken, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde artış yüzde 2,28 oldu. Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetler yüzde 34,48, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler yüzde 25,56 yükseldi. Alt gruplar içinde yıllık artışın en yüksek olduğu kalem yüzde 72,78 ile veteriner harcamaları olarak öne çıktı. Aylık değişimde de en yüksek artış yüzde 6,43 ile yine veteriner harcamalarında gerçekleşti.

Uzmanlar, yem, enerji, bakım ve veteriner hizmetlerindeki maliyet artışlarının üretim giderlerini doğrudan etkilediğini belirterek, Tarım-GFE’deki yükselişin önümüzdeki dönemde tarımsal üretim fiyatlarına yansımasının yakından takip edildiğini ifade ediyor. (TÜİK)

Toplantının açılışında konuşan Kütükcü, Türkiye’nin güçlü bir OSB altyapısına sahip olduğunu belirterek sürdürülebilir üretimin temelinde nitelikli insan kaynağının yer aldığını vurguladı. Organize sanayi bölgelerinde 82 mesleki ve teknik Anadolu lisesinde 60 binin üzerinde öğrencinin eğitim aldığını, 22 mesleki eğitim merkezinde ise 30 bin 628 öğrencinin öğrenim gördüğünü ifade etti. OSB’lerde toplam 26 meslek yüksekokulunda 26 bin öğrencinin eğitimine devam ettiğini, bugüne kadar 36 bin 541 öğrencinin mezun edildiğini kaydetti.

OSB MYO mezunlarının istihdam oranının yüzde 90’ın üzerinde olduğuna dikkat çeken Kütükcü, eğitim ile üretim arasındaki mesafenin hızla kapandığını söyledi. Meslek yüksekokullarının OSB’lerde yaygınlaştırılmasını stratejik bir karar olarak gördüklerini belirten Kütükcü, fabrikaların birer sınıfa, sınıfların ise uygulama merkezlerine dönüştürülmesi hedefi doğrultusunda YÖK ve üniversitelerle iş birliğini derinleştirmeye hazır olduklarını ifade etti.

YÖK Başkanı Özvar ise OSB–MYO modelinin üretimle entegre yapısıyla nitelikli eleman ihtiyacına çözüm sunduğunu dile getirdi. 2018’de başlatılan uygulama kapsamında 2025 itibarıyla 21 üniversitede 22 OSB-MYO’nun faaliyet gösterdiğini, bu okullara verilen desteğin geçen yıl yaklaşık 110 milyon liraya ulaştığını açıkladı. Desteklenen program sayısının 119’a, desteklenen öğrenci sayısının ise 7 bin 327’ye çıktığını belirtti.

Özvar ayrıca Ankara, İzmir, Gaziantep, Bursa, Kocaeli, İstanbul ve Konya’da başlatılan pilot uygulamayla ön lisans programlarında 2+2 ya da 3+1 modeline dayalı uzun dönemli uygulamalı eğitimin hedeflendiğini aktardı. Yaklaşık 120 bin öğrencinin bu modelden faydalanabileceğinin hesaplandığını belirten Özvar, kısa süreli staj yerine üretim ortamında daha uzun süreli uygulamaların esas alınacağını söyledi. Toplantıya OSBÜK ve YÖK yöneticilerinin yanı sıra üniversite rektörleri ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı temsilcileri de katıldı. Eğitim ile üretimi aynı zeminde buluşturan OSB–MYO modelinin, mesleki eğitimin yeniden yapılandırılmasında referans çerçeve oluşturması bekleniyor. (OSBÜK)

Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, kalite tescilinin küresel rekabette belirleyici rol oynadığını vurgulayarak, gıda ve tütün başta olmak üzere ihracat ürünlerinin uluslararası pazarlarda kabul görmesi için teknik altyapının kararlılıkla güçlendirildiğini ifade etti. Bağışlanan dört cihaz sayesinde kalıntı, pestisit, toksin ve uçucu bileşik analizlerinde daha düşük tespit limitlerine ulaşılacağını, daha hızlı ve hassas sonuçlar elde edileceğini belirten Eskinazi, bunun uluslararası regülasyonlara tam uyum anlamına geldiğini söyledi.

Eskinazi, yapılan yatırımın Ege Bölgesi’nden çıkan ürünlerin Avrupa, Amerika ve Uzak Doğu pazarlarında “kalite duvarına” takılmadan raflara girebilmesi açısından stratejik önemde olduğunu dile getirdi. Günümüzde rekabetin yalnızca fiyatla değil, analiz kapasitesi, belgelendirme gücü ve izlenebilirlik ile kazanıldığını belirten Eskinazi, yaklaşık 20 yıllık üniversite–sektör iş birliğinin somut bir başarı örneği oluşturduğunu kaydetti.

Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı ise modern dünyada yalnızca üretmenin yeterli olmadığını, ürünün yetkili otoritelerce onaylanmasının asıl değeri ortaya çıkardığını söyledi. EDEKATAŞ tarafından yapılan bağışın laboratuvar altyapısını ileri teknoloji cihazlarla güçlendirdiğini ifade eden Alcı, bu iş birliğinin tescilin gücünü temsil ettiğini vurguladı. Üniversitelerin eğitim, araştırma ve toplumsal fayda misyonunun bu projeyle bir araya geldiğini belirten Alcı, analiz kapasitesinin artmasının ihracata doğrudan katkı sağlayacağını dile getirdi.

EDEKATAŞ Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Yiğit Tuncel de akademi ve endüstri arasındaki iş birliğinin örnek niteliği taşıdığını belirterek, ARGEFAR laboratuvarının son teknoloji cihazlarla donatılmasının ihracata önemli katkı sunacağını ifade etti. Konuşmaların ardından Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı tarafından Jak Eskinazi ve Süleyman Yiğit Tuncel’e plaket takdim edildi. Yapılan yatırımın, Ege ihracatçısına uluslararası pazarda güçlü bir “kalite kalkanı” sağlaması bekleniyor. (Kaynak: EİB)

Zorlu geçen bir yılın ardından ihracatta fark yaratan 18 firmanın Birlik tarihine adını altın harflerle yazdırdığını dile getiren Uçak, başarı gösteren firmaları tebrik etti. 2025 yılı boyunca üretim ve ihracat odaklı çalışmaların eş zamanlı yürütüldüğünü aktaran Uçak, Tarım ve Orman Bakanlığı, üniversiteler ve enstitülerle iş birliği içinde üretim süreçlerinin güçlendirildiğini söyledi. Ticaret Bakanlığı destekleriyle Norveç ve İngiltere’ye ticaret heyetleri düzenlendiğini, Amerika Birleşik Devletleri’nde ise ürünlerin prestijli platformlarda tanıtımı için çalışmalar yapıldığını belirtti.

Birlik yönetimi döneminde 16 ülkede 46 fuara, 8 ülkede 11 ticaret heyetine katılım sağlandığını kaydeden Uçak, tüm çalışmaların temel amacının sürdürülebilir üretim ve ihracat artışı olduğunu ifade etti. Kaliteli ve kalıntısız ürün anlayışıyla global pazarda örnek gösterilen bir konuma ulaşmayı hedeflediklerini dile getiren Uçak, 60. yılını tamamlayan Birliğin 2025 ödül töreninin sektöre yeni bir motivasyon kazandırdığını sözlerine ekledi. (Kaynak: EİB)

Gültepe, sağlıklı büyümenin üretim ve ihracatla mümkün olduğunu vurgulayarak, ekonomideki büyümenin en az yarısının ihracattan gelmesi gerektiğini ifade etti. 2025’te mal ihracatının 273,4 milyar dolarla rekor kırdığını, hizmet ihracatıyla toplamın 396 milyar doları aştığını belirten Gültepe, buna karşın net ihracatın büyümeye katkı sunmamasının alarm verdiğini söyledi. 2026’nın ilk ayında pariteden gelen 1,1 milyar dolarlık katkıya rağmen ihracatın yüzde 3,9 gerilediğine dikkat çekti.

İhracatçılara sağlanan desteklerin artırılması gerektiğini dile getiren Gültepe, döviz dönüşüm desteğinin yüzde 8’e, istihdam desteğinin 6 bin liraya, asgari ücret desteğinin ise 2 bin 500 liraya çıkarılması çağrısında bulundu. Sektörün son üç yılda 235 bin kişilik istihdam kaybı yaşadığını hatırlatarak, hazır giyimin katma değerli üretim gücünün korunmasının stratejik önem taşıdığını söyledi. Birliğin Yönetim Kurulu Başkanı Burak Sertbaş ise Ege Bölgesi’nin ortalama ihracat birim fiyatının 21,19 dolar seviyesine çıkarak Türkiye ortalamasının üzerine çıktığını açıkladı. Türkiye genelinde tüm sektörlerde ortalama birim fiyat 1,6 dolar/kg iken, hazır giyimde bu rakam 16,21 dolar/kg, EHKİB’te ise 21 doların üzerine ulaştı.

Sertbaş, 2025 yılında 1191 üye firmanın 163 ülke ve bölgeye ihracat yaptığını, en çok ihracat yapılan ülkelerin İspanya, Almanya, Hollanda, İngiltere ve İtalya olduğunu aktardı. 2026 hedeflerinin katma değerli üretim, tasarım, markalaşma, sürdürülebilirlik ve dijitalleşme yatırımlarıyla toparlanma sürecini hızlandırmak olduğunu belirtti.

Sekiz yıllık görev sürecini de değerlendiren Sertbaş, 563 firmanın katılımıyla 26 milli katılım organizasyonu düzenlediklerini, UR-GE ve Avrupa Birliği projeleriyle firmaların rekabet gücünü artırdıklarını söyledi. Interreg NEXT MED Programı kapsamında 2 milyon 665 bin Euro bütçeli projelerinin 814 başvuru arasından ilk 79’a kaldığını açıklayan Sertbaş, bunun sürdürülebilir üretim vizyonunun uluslararası alandaki yansıması olduğunu ifade etti. 2025’te 67 firmanın toplam 940 milyon dolarlık katkı sunduğu ödül töreni, hazır giyim sektörünün ihracat performansını ve katma değerli üretimdeki konumunu bir kez daha gözler önüne serdi. (EİB)