Op. Dr. Doğukan Özkan’ın verdiği bilgilere göre, 35 yaş altındaki çiftlerde bir yıl, 35 yaş üzerindeki çiftlerde ise altı ay düzenli denemeye rağmen gebelik oluşmaması durumunda uzman değerlendirmesi gerekiyor. Çünkü infertilite yalnızca kadına ya da erkeğe bağlı bir sorun değil; yumurtlama, sperm kalitesi, rahim yapısı, tüplerin açıklığı ve hormon dengesi gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesini gerektiren bir süreç.
Gebelik şansını artırmak isteyen çiftlerin adet döngüsünün en verimli dönemi olan 10 ile 20. günler arasını dikkate alması öneriliyor. Bu dönem, çoğu kadında yumurtlamanın gerçekleştiği aralık olarak kabul ediliyor. Ancak tüm koşullar uygun olsa bile bir çiftin aylık gebelik şansının yaklaşık yüzde 20 civarında olduğu biliniyor. Bu nedenle sürecin sabırla, doğru bilgiyle ve gerektiğinde uzman desteğiyle yürütülmesi büyük önem taşıyor.
Op. Dr. Doğukan Özkan, sigara, alkol, yüksek kafein tüketimi, aşırı kilo ya da çok düşük kilonun hem kadın hem erkek üreme sağlığını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor. Sağlıklı yaşam alışkanlıklarının benimsenmesi, gebelik planlayan çiftler için tedavi kadar önemli bir destekleyici unsur olarak öne çıkıyor.
İnfertilitenin nedenleri kadın ve erkekte farklı şekillerde ortaya çıkabiliyor. Erkeklerde sperm sayısında azalma, sperm hareketliliğinde düşüklük, yapısal bozukluklar, sperm geçiş yollarında tıkanıklık, kimyasallara ya da radyasyona maruz kalma ve bazı kanser tedavileri etkili olabiliyor. Kadınlarda ise yumurtlama bozuklukları, rahim ve tüplerdeki sorunlar, endometriozis, erken menopoz, pelvik enfeksiyonlar ve yapışıklıklar gebelik ihtimalini azaltabiliyor.
Tanı sürecinde ilk aşamalardan biri erkek için spermiogram testidir. Bu testle sperm sayısı, hareketliliği ve yapısı değerlendirilir. Kadınlarda ise muayene, ultrason, hormon testleri, rahim filmi ve yumurtalık rezervi değerlendirmeleri yapılır. Gerekli durumlarda histeroskopi ve laparoskopi gibi ileri inceleme yöntemlerine başvurulabilir.
Tedavi yöntemi ise çiftin durumuna göre belirlenir. Bazı hastalarda ilaçlarla yumurtlama desteklenerek doğal yolla gebelik şansı artırılabilir. Uygun çiftlerde aşılama yöntemi tercih edilebilir. Daha karmaşık durumlarda ise tüp bebek tedavisi gündeme gelebilir. Op. Dr. Doğukan Özkan, her çiftin durumunun farklı olduğunu ve bu nedenle tedavi planının mutlaka kişiye özel hazırlanması gerektiğini vurguluyor.
Uzmanlara göre bir yıl denemeye rağmen gebelik oluşmadıysa, kadın 35 yaş üzerindeyse altı ay beklenmeden, 40 yaş üzerindeyse ise daha erken dönemde doktora başvurulmalı. Düzensiz adet, çok ağrılı adet dönemleri, endometriozis, pelvik enfeksiyon öyküsü, tekrarlayan düşükler, geçirilmiş kanser tedavileri ya da erkekte sperm sorunları varsa zaman kaybetmeden uzman görüşü alınması gerekiyor.
İnfertilite, çiftler için duygusal olarak zorlayıcı bir süreç olsa da günümüzde gelişmiş tanı yöntemleri ve tedavi seçenekleri sayesinde birçok çift için umut verici sonuçlar mümkün olabiliyor. Doğru zamanda yapılan değerlendirme, sağlıklı bilgilendirme ve kişiye özel tedavi planı, gebelik şansını artıran en önemli adımlar arasında yer alıyor.( Kaynak: Doktortakvimi)