İstanbul Valiliği'nin artan orman yangını riski nedeniyle 16 Temmuz-28 Ekim 2026 tarihleri arasında havai fişek, meşale, işaret fişeği ve benzeri yanıcı-patlayıcı maddelerin satış ve kullanımını yasaklamasının ardından, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sağlığı ve Güvenliği Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, alınan kararın önemine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Dr. Rüştü Uçan, havai fişek ve benzeri patlayıcı maddelerin sıradan tüketim ürünleri olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, bilinçsiz kullanımın hem can hem de mal güvenliği açısından büyük risk oluşturduğunu söyledi.
Bunlar Karpuz Gibi Satın Alınacak Ürünler Değil
Patlayıcı maddelerin özel koşullarda muhafaza edilmesi gerektiğine dikkat çeken Dr. Uçan, bu ürünlerin yalnızca eğitimli kişiler tarafından kullanılmasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
"Bunlar bizim gidip marketten karpuz gibi, herhangi bir ürün alır gibi satın alıp depolayacağımız malzemeler değildir. Özel şartlarda muhafaza edilmeleri gerekir. Bu patlayıcıların depolanması ve kullanılmasında mutlaka eğitim almış kişiler görev yapmalıdır." diyen Uçan, sıcaklık, statik elektrik veya küçük bir kıvılcımın bile patlamaya neden olabileceğini vurguladı.
Geçmiş Facialar Uyarıyor
Dr. Uçan, geçmişte yaşanan büyük yangın ve patlama olaylarının önemli dersler içerdiğini belirterek, Irak'ta bir düğün salonunda meydana gelen faciada yaklaşık 200 kişinin hayatını kaybettiğini hatırlattı. Patlamanın ardından perdeler ve süslemeler gibi yanıcı malzemelerin tutuşmasıyla yangının büyüdüğünü ifade eden Uçan, yetersiz kaçış yolları ve panik nedeniyle can kaybının arttığını söyledi.
Helyum Balonları da Risk Oluşturabiliyor
Kapalı salonlarda kullanılan helyum gazlı balonların da yangın sırasında tehlikeyi artırabileceğini belirten Dr. Uçan, geçtiğimiz yıl bir genç kızın elindeki balonun patlaması sonucu ağır şekilde yaralandığını hatırlatarak organizasyonlarda kullanılan süslemelerin de dikkatle planlanması gerektiğini kaydetti.
Gösteriler Uzman Gözetiminde Yapılmalı
Havai fişek gösterilerinin ancak gerekli güvenlik önlemlerinin alındığı resmi organizasyonlarda yapılması gerektiğini belirten Dr. Uçan, bu tür etkinliklerde güvenlik alanlarının oluşturulduğunu ve patlayıcı maddelerin eğitimli ekipler tarafından kullanıldığını söyledi. Bireysel kutlamalarda ise aynı güvenlik şartlarının sağlanamadığını vurgulayan Uçan, "En az 10 metre çevresinde yanıcı hiçbir madde bulunmamalı. Yukarıda balon ya da süsleme olmamalı. Açıkçası en güvenli yöntem bunları hiç kullanmamaktır" ifadelerini kullandı.
Merdiven Altı Üretime Dikkat Çekti
Patlayıcı maddelerin kayıt dışı üretiminin riski daha da artırdığını belirten Dr. Uçan, güvenlik standartlarına uygun olmayan ortamlarda üretilen ürünlerin üretim aşamasında dahi büyük patlamalara neden olabileceğini söyledi.
Statlardaki Meşaleler de Tehlike Oluşturuyor
Dr. Uçan, futbol karşılaşmalarında kullanılan meşalelerin de binlerce kişinin bulunduğu ortamlarda ciddi yangın riski oluşturduğunu belirterek, bu tür yanıcı maddelerle ilgili cezaların daha caydırıcı hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Satışlar Kayıt Altına Alınmalı
Patlayıcı maddelerin satışında hukuki sorumluluğun daha açık hale getirilmesi gerektiğini dile getiren Dr. Uçan, ürünü satın alan kişilerin olası cezai yaptırımlar konusunda bilgilendirilmesinin caydırıcılığı artıracağını söyledi. Faturalı satış uygulamasının önemine de değinen Uçan, kayıt dışı satışların engellenmesi ve denetimlerin artırılması gerektiğini belirterek, bu sayede hem yasa dışı ticaretin hem de bilinçsiz kullanımın önüne geçilebileceğini ifade etti. (Kaynak: İletişim Ofisi Halkla İlişkiler Ajansı)