(ADİL AKA) - Manisa’nın Turgutlu ilçesinde 59 yaşındaki ayakkabı ustası Suat İlbeyi, yüz yılı aşkın geçmişe sahip ahşap kalıplarla geleneksel körüklü “efe çizmesi” üretimini sürdürüyor. Yaklaşık 45 yıldır mesleğini icra eden usta, hem üretim hem de onarım yaparak kaybolmaya yüz tutan bir zanaatı yaşatmaya çalışıyor. Gürgen ağacından yapılmış eski kalıplarla deriyi şekillendiren İlbeyi, sipariş üzerine kişiye özel çizme üretiyor. Özellikle son dönemde folklor ekipleri, Yörük Türkmen dernekleri ve devecilikle uğraşanların körüklü el yapımı çizmeye ilgi gösterdiğini belirten usta, bu alandaki ustaların sayısının ise her geçen gün azaldığını ifade ediyor.
Yaklaşık 15 yıldır körüklü efe çizmesi üretimine ağırlık verdiğini söyleyen İlbeyi, “Bu meslek bize ustalarımızdan yadigâr kaldı. Türkiye’de bu işi yapan ustalar artık bir elin parmaklarını geçmiyor. Ege’ye özgü bu çizmeleri yaşatmaya çalışıyoruz” dedi.
Efe kültürünün önemli simgelerinden biri olan körüklü çizmenin her detayının ayrı bir anlam taşıdığına dikkat çeken İlbeyi, çizmenin üzerindeki sekiz körüğün efeliğin temel değerlerini temsil ettiğini vurguladı. Yiğitlik, mertlik, cömertlik, hoşgörü, vatanseverlik ve misafirperverlik gibi kavramların bu çizmede sembolleştiğini belirten usta, yürürken çıkan “gıcırdak” sesinin ise geçmişte düşmana korku, dosta güven verdiğini dile getirdi.
Uzun yıllardır efe çizmesi satışı yapan Erdal Topcan da Suat İlbeyi ile kısa süre önce tanıştığını belirterek, ustanın mesleği bırakmayı düşündüğünü öğrendiğinde bu kararından vazgeçmesi için destek verdiğini söyledi. Topcan, bu tür zanaatların yaşatılması gerektiğine dikkat çekerek, pazarlama konusunda ustaya yardımcı olacağını ifade etti.
Ege kültürünün önemli miraslarından biri olan efe çizmesi, ustaların çabasıyla ayakta kalmaya çalışırken, mesleğin geleceği ise genç kuşakların ilgisine bağlı görünüyor.